János Hadik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
János Hadik
Macaristan Krallığı Başbakanı
Görev süresi
30 Ekim 1918 - 31 Ekim 1918
Hükümdar IV. Károly
Yerine geldiği Sándor Wekerle
Yerine gelen Mihály Károlyi
Kişisel bilgiler
Doğum 23 Kasım 1863
Pálócz, Macaristan Krallığı (günümüzde Slovakya)
Ölüm 10 Aralık 1933 (70 yaşında)
Budapeşte, Macaristan

János Count Hadik de Futak (23 Kasım 1863, Pálócz - 10 Aralık 1933, Budapeşte), Macar siyasetçi. Hadik, Avrupa'da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun bir parçası olan Macaristan Krallığı'nda 1918 yılında 17 saat başbakanlık makamında bulunmuştur.

Theresa Askeri Akademesi'ni bitirdikten sonra süvari sınıfında teğmen olarak görev yapmıştır. 1894 yılında o dönemki Macaristan Ulusal Meclisi olarak işlev gören Reichstag'ın bir üst kanadı olan Főrendiház'a seçilen Hadik, bu göreve seçildikten sonra önem verdiği konulardan biri olarak kilise ile devlet işlerinin birbirinden ayrılması yönünde faaliyetlerde bulunmuştur.[1] 1901 yılında Liberal Parti'ye dahil olan Hadik, bu partinin temsilcisi olarak Reichstag'da yerini almıştır. 1906 ile 1910 yılları arasında Sándor Wekerle yönetiminde kurulan koalisyon hükumetinde İçişleri Bakanlığı'nda devlet temsilcisi olarak genel sekreter görevinde bulunmuştur. Hadik yürüttüğü bu görev ile dönemin İçişleri Bakanı Gyula Andrássy'nin en yakın çalışma arkadaşı olmuştur.[2]

Bu görevinin sona ermesinden sonra bir müddet kendisini siyasetten geri çeken Hadik, I. Dünya Savaşı'nın devam ettiği bir süreçte, Ağustos 1917'de Devlet Bakanı olarak atanmıştır. Bu görevde gıda ürünlerinin üretimi ve dağıtımı konularıyla ilgilenen Hadik, Ocak 1918'de görevinden ayrılmıştır.[1]

I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Kral I. Karl, Andrássy'nin etkisiyle beklentilerin aksine Mihály Károlyi'nin yerine Hadik'i başbakan olarak atamıştır.[3] Yeni başbakanın açıklanmasından sonra Budapeşte'de meydan gelen çatışmaların[4] ardından 28 Ekim tarihinden bu yana yaşanan Yıldızpatı Devrimi'nin de etkisi ile başbakanlık makamından ayrılmak zorunda kalan Hadik, yurt dışına kaçmıştır.[5] Yaşanan bu olayların ardından kralın yetkilerine sahip Avusturya arşidükü Joseph August 31 Ekim 1918 tarihi itibarıyla Károlyi'yi başbakan olarak atadığını açıklamıştır.

İlerleyen süreçte yeniden ülkesine geri dönen Hadik, ekonomi ve siyaset alanlarında faaliyet gösterdikten sonra 10 Aralık 1933 tarihinde Budapeşte'de hayatını kaybetmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Spencer Tucker (Yayıncı): The Encyclopedia of World War I. A Political, Social and Military History. Yayınevi: ABC-Clio, Santa Barbara 2005, Sayfa 531.
  2. ^ János Hadik:Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 Cilt 2, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Viyana 1959, Sayfa 133f
  3. ^ Paul Lendvai: The Hungarians. A thousand years of victory in defeat. Hurst Yayınevi, Londra 2003, Sayfa 364
  4. ^ Sándor Kurtán, Karin Liebhart, Andreas Pribersky: Ungarn. Beck, Münih 1999, Sayfa 71f
  5. ^ Spencer Tucker, Laura Matysek Wood, Justin D. Murphy: The European powers in the First World War. An encyclopedia. Garland Publ., New York 1999, Sayfa 329f

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Sándor Wekerle
Macaristan Başbakanı
1918
Sonra gelen:
Mihály Károlyi