Ferenc Szálasi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Ferenc Szálasi
Nemzetvezető
Görev süresi
16 Ekim 1944 - 28 Mart 1945
Başbakan Kendisi
Yerine geldiği Miklós Horthy
(Naip olarak)
Yerine gelen Yüksek Ulusal Konsey
Macaristan Krallığı Başbakanı
(Fiilen)
Görev süresi
16 Ekim 1944 - 28 Mart 1945
Lider Kendisi
Yerine geldiği Géza Lakatos
Yerine gelen Béla Miklós
Kişisel bilgiler
Doğum 6 Ocak 1897
Kassa, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
Ölüm 12 Mart 1946 (49 yaşında)
Budapeşte, Macaristan
Evlilik(ler) Gizella Lutz
Dini Roman Katolik
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Avusturya-Macaristan
 Macaristan
Hizmet yılları 1915-1935
Rütbesi Binbaşı
Komutası 1. Karma Honvéd Tugayı
Çatışma/savaşları I. Dünya Savaşı

Ferenc Szálasi (Macarca: Szálasi Ferenc; d. 6 Ocak 1897, Kassa, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu - ö. 12 Mart 1946, Budapeşte, Macaristan), Macar asker ve faşist siyaset adamı. II. Dünya Savaşı'nın son aylarında Macaristan'ın önderi.

Ailesinin birçok üyesi gibi Avusturya-Macaristan ordusuna girdi ve I. Dünya Savaşı'nda Avusturya ordusunda hizmet verdi. 1925'te Macar genelkurmayında yüzbaşı oldu. 1930'da gizli bir ırkçı örgüte katıldı. 1935'te emekliye ayrıldıktan sonra Ulusal İrade Partisi'ne (1935'ten sonra Demir Haç Partisi) kurdu. Şoven ve antisemitik bir programı olan parti Mayıs 1939'da yapılan ulusal seçimlerde parlamentoda 30 sandalye kazanarak ikinci büyük parti oldu.

II. Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında Pál Teleki, aralarında Szálasi'nin de bulundğu birçok üyesini hapse atarak partiyi sindirdi. Ama Nazilerin ülkeyi istila etmesinden sonra işbaşına getirilen (Mart 1944) işbirlikçi Döme Sztójay hükümeti partiyi resmen tanıdı. Bunu, Szálasi'nin Almanlar tarafından önce başbakanlığa getirilmesi (15 Ekim 1944), ardından da 4 Kasım 1944'te ulusal önder (Nemzetvezető) ilan edilmesi izledi. Almanlarla tam bir işbirliğine giren Szálasi, Sovyet birliklerinin Macaristan'da Nazi işgaline son verdiği Nisan 1945'e değin süren yönetimi sırasında Demir Haç örgütü aracılığıyla solculara ve Yahudilere yönelik yoğun bir baskı uyguladı.[1]

ABD birlikleri tarafından Almanya'da yakalandıktan sonra Macaristan'a gönderildi. Halka açık biçimde Budapeşte'de yargılandı. Savaş suçu işlemek ve vatana ihanet gerekçeleriyle Halk Mahkemesi'nce ölüme mahkûm edilerek idam edildi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition
Siyasi görevi
Önce gelen:
Miklós Horthy
(Naip olarak)
Nemzetvezető
1944-1945
Sonra gelen:
Yüksek Ulusal Konsey
Önce gelen:
Géza Lakatos
Macaristan Başbakanı
(Fiilen)

1944-1945
Sonra gelen:
Béla Miklós
Önce gelen:
Ferenc Rajniss
Macaristan Din ve Eğitim Bakanı
Geçici

1945
Sonra gelen:
Géza Teleki