Hamsi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Engraulis
Ansjovis.jpg
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Teleostei
Takım: Clupeiformes
Familya: Engraulidae
Alt familya: Engraulinae
Cins: Engraulis
Tür: E. encrasicolus
İkili adlandırma
Engraulis encrasicolus
Linnaeus, 1758

Engraulis encrasicolus, Hamsi veya Avrupa hamsisi, Engraulis cinsine bağlı bir balık türüdür.[1]

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamsi adı arkaik Kolh dili kökenlidir ve "Küçük Sivri Balık" anlamındadır.[2]

Dağılım ve habitat[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamsi, subtropikal iklim denizlerinde 400 metre derinliğe kadar olan alanda yaşayan oseanodrom bir tuzlu su balığıdır. En iyi uyum sağladığı su sıcaklığının 21 °C olduğu kabul edilmektedir. En çok Karadeniz, Azov Denizi, Marmara Denizi ve Akdeniz'de yaşamaktadır. Süveyş Kanalı, Süveyş Körfezi, Norveç ile Londra arasındaki Avrupa kıyıları, Güney Afrika'da az sayıda bulunur. Estonya ve Saint Helena adasında da görüldüğü kaydedilmiştir.[3]

Yaşam döngüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

Sürüler halinde yaşar ve 18 cm'e kadar büyür. Ocak - Mart arasında beslenmek için sahillere yaklaşır. Gündüzleri 30–40 m. derinlerde, geceleri yüzeye yakınlarda dolaşır. 1 yaşından itibaren olgunluğa erişip 18°-20 °C sularda, 25–60 m. derinliklerde ve az tuzlu sularda üreyip yaklaşık 40.000 yumurta döker. Kayıtlara geçmiş en uzun yaşam süresi 5 yıldır.[3]

Avlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamsi tezgâhı

Doğu Karadeniz bölgesinde Ekim ayının ikinci haftasında balıkçılar dualar okuyarak ve kurbanlar keserek denize açılmakta gırgır adı verilen çevirme ağlarıyla avlanmaktadır [4] 1970'li yıllara dek Karadeniz'de hamsi balığı öylesine çok bulunmaktaydı ve öylesine ucuzdu ki halk "hapsi" adını verdiği bu balığın fazlasını tenekelerle tarlalara gübre niyetine dökmekteydi. Örneğin hamsinin bol dolduğu 1937 yılında 1 teneke Karadeniz hamsisi 5 kuruşa satılmaktaydı.[5]

Dünyada hamsi avının en fazla yapıldığı ülke yıllık ortalama 20 - 30 milyon ton ile Peru'dur.[6]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "ITIS". Erişim tarihi: 10 Eylül 2022. 
  2. ^ Zehiroğlu, A.M. Hamsi Etimolojisi 23 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Mayıs 2014
  3. ^ a b Engraulis encrasicolus 20 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - fishbase.se (İngilizce)
  4. ^ "Hamsi". 10 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2011. 
  5. ^ Özhan Öztürk. Karadeniz Ansiklopedik Sözlük. Heyamola Yayınları. 2005. cilt 1. sf. 486
  6. ^ "Hamsiyi konuşmak için dünyanın öbür ucundan geldiler!". milliyet.com.tr. 4 Mayıs 2018. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2021. 

Şablon:Engraulis-taslak