Gheorghe Gheorghiu-Dej

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Gheorghe Gheorghiu-Dej
Romanya Komünist Partisi Genel Sekreteri
Görev süresi
1944 - 1945
1955 – 19 Mart 1965
Yerine geldiği Ștefan Foriș (1944)
Gheorghe Apostol (1955)
Yerine gelen Gheorghe Apostol (1954)
Nicolae Ceaușescu (1965)
Romanya Devlet Konseyi Başkanı
Görev süresi
21 Mart 1961 - 19 Mart 1965
Yerine geldiği Ion Gheorghe Maurer
Yerine gelen Chivu Stoica
Romanya Başbakanı
Görev süresi
2 Haziran 1952 - 2 Ekim 1955
Yerine geldiği Petru Groza
Yerine gelen Chivu Stoica
Kişisel bilgiler
Doğum 8 Kasım 1901
Birlad, Romanya
Ölüm 19 Mart 1965 (63 yaşında)
Bükreş, Romanya
Partisi Romanya Komünist Partisi
Evlilik(ler) Maria Alexe
Dini Yok (Ateist)

Gheorghe Gheorghiu-Dej (d. 8 Kasım 1901, Birlad - ö. 19 Mart 1965, Bükreş, Romanya), Rumen devlet adamı; Romanya Komünist Partisi (PCR) önderi, Başbakanlık (1952-55) ve Romanya Devlet Konseyi başkanlığı (1961-65) yapmıştır.

Yoksul bir işçinin oğluydu. I. Dünya Savaşı sonrasında devrimci görüşleri benimsedi ve 1930'da yasa dışı Romanya Komünist Partisi'ne girdi. Griviţa demiryolu işçilerinin 1933'teki grevinde oynadığı rol nedeniyle 12 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı. Hapisteyken PCR'nin merkez komitesine seçildi ve partini hapishane kolunun lideri oldu. Romanya'yı Nazi Almanyası'na karşı savaşa sokan antifaşist hükümet darbesinden (23 Ağustos 1944) kısa bir süre önce hapisten kaçarak partinin genel sekreterliğini üstlendi. Kurtuluştan sonraki ilk hükümetlerde (1944-46) ulaştırma bakanlığı yaptı. Başbakan Nicolae Rădescu'nun görevden ayrılmaya zorlanmasında ve komünistlerin siyasal müttefikleriyle birlikte yeni bir hükümet oluşturmalarında (1945 başları) önemli rol oynadı. 1946-52 arasında hükümette ekonomik planlamaya ilişkin birçok önemli görevi elinde tuttu.

Eski Sovyetler Birliği yönetimi ve politikalarına sıkıca bağlı olan rakiplerini partiden temizledikten sonra, 1952'de başbakan oldu. Ekonomi ve dış politika alanlarında uluslararası sosyalizmin SSCB önderlerince tanımlanmış çıkarlarından çok, Romanya'nın ulusal çıkarlarını gözeten bir çizgi izledi. 1955'te başbakanlıktan istifa etmekle birlikte, 1961'de aynı konumdaki Devlet Konseyi başkanlığını üstlendi. Bu dönemde daha kararlı bir bağımsız çizgi izleyerek, Romanya ekonomisinin temel olarak tarıma dayanmasını isteyen COMECON ülkelerinin itirazlarını göğüsledi. 1964'te kapsamlı bir sanayileşme programı başlattı. 1960'ların ortasında Romanya'nın komünist olmayan ülkelerle ve SSCB'den gittikçe uzaklaşan Çin Halk Cumhuriyeti'yle yakın ilişkiler kurmasını sağladı.

Gheorghiu-Dej 19 Mart 1965'te akciğer kanseri nedeniyle yaşamını kaybetti. Gheorghe Gheorghiu-Dej'in Sovyetler Birliği tarafından uyguladığı bağımsız dış ve ekonomi politikaları yüzünden öldürüldüğüne dair komplo teorileri de vardır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Ştefan Foriş
Romanya Komünist Partisi Genel Sekreteri
1944-1954
Sonra gelen:
Gheorghe Apostol
Önce gelen:
Gheorghe Apostol
Romanya Komünist Partisi Genel Sekreteri
1955-1965
Sonra gelen:
Nicolae Ceauşescu
Önce gelen:
Gheorghe Apostol
Romanya Devlet Konseyi Başkanı
1961-1965
Sonra gelen:
Nicolae Ceauşescu
Önce gelen:
Petru Groza
Romanya Başbakanı
1952-1955
Sonra gelen:
Chivu Stoica