Alexandru Cuza

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Alexandru Ioan Cuza
Alexandru Ioan Cuza - Photo by Carol Popp de Szathmáry.jpg
Alexandru Ioan Cuza, Carol Popp de Szathmáry (y. 1865)
Romanya Domnitoru
Hüküm süresi 5 Şubat 1862 – 22 Şubat 1866
Önce gelen Makam oluşturuldu
Sonra gelen I. Carol
Boğdan Beyi
Hüküm süresi 24 Ocak 1859 – 5 Şubat 1862
Önce gelen Grigore Alexandru Ghica
Sonra gelen Makam kaldırıldı
Eflak Beyi
Hüküm süresi 24 Ocak 1859 – 5 Şubat 1862
Önce gelen Barbu Ştirbei
Sonra gelen Makam kaldırıldı
Eş(leri) Elena Cuza
Çocukları Saşa Cuza,
Dimitrie Cuza
Hanedan Cuza Hanedanı
Babası Ioan Cuza
Annesi Sultana Cuza
Doğum 20 Mart 1820(1820-03-20)
Bârlad, Boğdan
Ölüm 15 Mayıs 1873 (53 yaşında)
Heidelberg, Almanya
Defin Ruginoasa, Romanya
Dini Romen Ortodoks

Alexandru Ion Cuza, (d. 20 Mart 1820, Huşi, Boğdan - ö. 15 Mayıs 1873, Heidelberg, Almanya), birleşik Romanya'nın (birleşik Eflak-Boğdan prenslikleri) ilk prensi. Geniş kapsamlı bir tarım reformu uygulayarak köylülerin özgürlüklerine kavuşmasını sağlamıştır.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Eski bir boyar ailesinden gelen Cuza, Paris, Pavia ve Bologna'da öğrenim gördü. 1848'de doğum yeri olan Boğdan'da (Moldova) Osmanlı-Rus egemenliğine karşı girişilen devrimci harekete katıldı.Bir süre sonra albaylığa yükseltildi ve 1857'de Boğdan Meclisi'ne girdi. Büyük devletlerin, Rumen prensliklerini birbirinden ayrı özerk yönetimler biçiminde tutma kararına karşın, Cuza Ocak 1859'da Moldova, Şubat 1859'da da Eflak (Valahya) prensliğine seçildi. Böylece Cuza'nın kişiliğinde Romanya birleşmiş oldu; resmi birleşme ise ancak 1861'de gerçekleşti.

Prensliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Cuza prens unvanı aldıktan sonra, Fransız imparatoru III. Napoléon'un uygulamalarını benimseyerek halkoylamasına dayalı bir yönetim kurdu, özellikle devletin etkin gücü olarak nitelediği köylülerin desteğini kazanmaya çalıştı.[1] 1863'te Eflak ve Boğdan'da manastırların elinde bulunan geniş toprakları kamulaştırdı. Meclisi dağıttıktan (Mayıs 1864) ve yürütme erkini güçlendirip oy hakkını genişleten yasa hükümlerini halkın onayına sundu. Ağustos 1864'te geniş çaplı bir toprak reformunu uygulamaya koydu. Bu reformla köylüler, yalnızca kendi topraklarına sahip olamkla kalmadılar, vergi ve angarya gibi feodal yükümlülüklerden de kurtuldular. Ama uygulama bütünüyle başarılı olmadı.

Cuza, toprak reformunun yanı sıra, temel öğrenimi zorunlu ve parasız hale getirmeye çalıştı; her kademede okullar açtı ve yoksul öğrencilere burs olanakları sağladı; Bükreş Üniversitesi'ni kurdu. Otoritesini güçlendirmek için seçim yasalarında ve yargı sisteminde reformlar yaparak devlet yönetimini yeniden düzenledi. Ama izlediği politikaya büyük toprak sahipleri ile kimi orta sınıf üyeleri karşı çıktı. Ocak 1866'da bir grup subayın hazırladığı komplo üzerine görevinden ayrılmak zorunda kalan Cuza sürgünde öldü.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Stoica, Vasile (1919). The Roumanian Question: The Roumanians and their Lands. Pittsburgh: Pittsburgh Printing Company. ss. 69-70. http://www.wdl.org/en/item/7314/view/1/69/. 
Alexandru Cuza
Doğumu: 20 Mart 1820 Ölümü: 15 Mayıs 1873
Resmî unvanlar
Önce gelen
Makam oluşturuldu
Romanya Domnitoru
5 Şubat 1862 – 22 Şubat 1866
Sonra gelen
I. Carol
Önce gelen
Grigore Alexandru Ghica
Boğdan Beyi
24 Ocak 1859 – 5 Şubat 1862
Sonra gelen
Makam kaldırıldı
Önce gelen
Barbu Ştirbei
Eflak Beyi
24 Ocak 1859 – 5 Şubat 1862
Sonra gelen
Makam kaldırıldı