Genserik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Genseric sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Geiserik ya da Genserik
Vandal Krallığı hükümdarı
Hüküm süresi 428-477
Önce gelen Gunderik
Sonra gelen Hunerik
Çocukları Hunerik, Gento
Babası Godigisel
Doğum c. 400
Balaton Gölü, Macaristan
Ölüm 25 Ocak 400 (-70 yaşında)
Kartaca, Tunus
Dini Aryanizm

Genserik (c. 400[kaynak belirtilmeli] – 25 Ocak 477), ayrıca Geiserik ya da Gaiserik (Gaisericus, Geisericus olarak bilinir; yeniden yapılandırılmış Vandal dilinde: *Gaisarīks[kaynak belirtilmeli]), 428 ile öldüğü 477 yılına kadar Vandallar ve Alanlar'ın kralı. 5. yüzyılda Vandal Krallığı'nı kurarak Batı Roma İmparatorluğu'nun başına bela olmuştur. 50 yıla yaklaşan hükümdarlığı boyunca, görece önemsiz Cermenleri Akdeniz'in önemli gücü haline getirmiştir.

Ağabeyi Gunderik'in yerine tahta geçtiğinde, Vandallar Baetica (modern Endülüs, İspanya) bölgesinde yaşıyorlardı, Suevi saldırılarına karşı kendisini 428 yılında Mérida Muharebesi'nde savunduktan sonra, yaklaşık 80,000 kişilik halkını aynı yıl Kuzey Afrika'ya taşıdı. İmparatorluk hükümetine karşı savaşında, Vandalların gücünü kullanmak için Romalı vali Bonifacius tarafında da çağrılmış olabilirler.

Genserik'in Cebelitarık Boğazı'ndan geçip Afrika boyunca doğuya ilerlemesi büyük bir yıkıma neden olmuştur. Bonifacius'a yönelip, onu 430 yılında yendi, sonra onun üzerine yollanan Doğu ve Batı İmparatorlukları ortak gücünü ezdi. 435 yılında Romalılar ile bir antlaşmaya vararak, Vandallar Mauretanya ile Numidya'nın bir parçasını Roma foederatisi (özel bir anlaşma ile müttefik) olarak ellerinde tuttular. 19 Ekim 439 tarihinde, sürpriz bir hareketle, Kartaca'yı ele geçirerek imparatorluk güçlerine yıkıcı bir vuruşla yok etti. Roma ile Vandallar arasında gerçekleşen 442 anlaşması Byzacena, Numidya'nın bir parçasında Vandalların hükümdarlığı kabul edildi. 440 yılında Panormus (Palermo, Sicily) kuşattı fakat püskürtüldü ve 456'da Agrigento yakınlarında bir saldırı yaptı ama orada da püskürtüldü ve Ricimer tarafından Korsika kıyılarındaki bir deniz savaşında yenildi.[1] 455 yılında Balear Adaları, Sardinya, Korsika ve Malta'yı ele geçirdi, Genserik'in filosu Batı Akdeniz çoğu kısmını kontrol etmeye başladı. 468'de Sicilya'yı işgal etti, uzak batı kıyısında yer alan Lilybaeum kalesi hariç adayı 476 yılında Odavacer'a verene kadar elinde sekiz yıl tuttu, kalan son kale olan Lilybaeum'u da 491 yılında Teodorik'e verdi.[2]

Onun en büyük serüveni 455 yılında Roma'yı ele geçirip yağmalanmasıdır. Daha sonra Romalıların onu tahttan indirmek için gerçekleştirdikleri iki önemli teşebbüsün hepsinde onları mağlup etti, bunlardan biri 460 ya da 461 yılında imparator Majorianus'un teşebbüsü diğeri ise 468 yılında Basiliscus'un komutasındaki Cap Bon Muharebesi'dir. Genserik öldüğünde, yerine oğlu Hunerik geçmiştir.

Erken dönem hayatı ve tahta çıkması[değiştir | kaynağı değiştir]

Genserik, Kral Godigisel'in gayrımeşru oğludur; Balaton Gölü, Macaristan yakınlarında[kaynak belirtilmeli] 389 yılında doğduğu düşünülmektedir. Ren Nehri'ni geçerlerken 406 yılında Franklara karşı muharebede babasının ölümünden sonra, Genserik, yeni kral olan üvey kardeşi Gunderik'den sonra Vandalların ikinci güçlü adamı olmuştur.

Gunderik'in 428 yılında ölümüyle Kral seçilmiştir. Daha sonra Güney Hispania'daki Roma eyaleti Hispania Baetica'da yaşayan halkının gücü ve refahını artırmak için hemen yollar aramaya başladı. Vandallar, çok sayıdaki Vizigot Foederatilerinin saldırılarından büyük acı çektiler ve gücü eline aldıktan hemen sonra Genserik Hispania'yı bu rakip Germen kabilesine bırakmaya karar verdi.

Aslında, kral olmadan önce bile bir Vandal filosu inşa etmeye başlamış gibi görünmektedir. 428 yılında Genserik, Lusitania'yı almayı başaran Heremigarius komutasındaki büyük bir Suevi kuvveti tarafından arkadan saldırıya uğradı.[3] Bu Suevi ordusu Mérida yakınlarında yenildi ve liderleri Hermigario kaçmaya çalışırken Guadiana Nehri'nde boğuldu.[3]

Afrika[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ J. B. Bury 1958, s. 254, 327.
  2. ^ J. B. Bury 1958, s. 410.
  3. ^ a b Cossue 2005, s. 1.
Genel

İleri okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Diesner, Hans-Joachim (1966). Das Vandalenreich. Aufstieg und Untergang. Stuttgart: Kohlhammer. 
  • Antiquité Tardive – L'Afrique vandale et byzantine. Turnhout: Brepols. 2002–2003. 
  • Miles &, Merrills (2010). The Vandals. Chichester: Wiley-Blackwell. 
  • Conant, Jonathon (2012). Staying Roman. Cambridge: Cambridge University Press. 
  • Nsiri, Mohamed-Arbi (2018). " Genséric fossoyeur de la Romanitas africaine ?". in Libyan Studies, N° 49. ss. 93–119. 
  • Gibbon, Edward (1896–1902). The History of the Decline and Fall of the Roman Empire. New York: Macmillan. 
  • Goffart, Walter (1980). Barbarians and Romans, A.D. 418–584 : the Techniques of Accommodation. Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 0-691-05303-0. 
  • Gwatkin, H.; Whitney, J., (Edl.) (1957). The Cambridge Medieval History. Cambridge: Macmillan. 
  • O'Donnell, James J. (1985). Augustine. Boston: Twayne Publishers. ISBN 0-8057-6609-X. 
  • Mills, Andrew (2010). The Vandals. John Wiley & Sons. ISBN 1405160683. 
Resmî unvanlar
Önce gelen
Gunderik
Vandalların Kralı
428 – 25 Ocak 477
Sonra gelen
Hunerik