İçeriğe atla

Gümrü

Koordinatlar: 40°47′22″K 43°50′51″D / 40.78944°K 43.84750°D / 40.78944; 43.84750
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gümrü
Գյումրի
Şehir ve kentsel topluluk
Üstten aşağıya, soldan sağa;
Abovyan Caddesi • Belediye Binası • Gümrü Katedrali • Dzitoghtsyan Ulusal Mimarî Müzesi • İstiklal Meydanı • Gümrü silüeti
Gümrü bayrağı
Bayrak
Gümrü arması
Arma
Takma ad:
Hayrakağak ("Baba-şehir")
Armenia üzerinde Gümrü
Gümrü
Gümrü
Koordinatlar: 40°47′22″K 43°50′51″D / 40.78944°K 43.84750°D / 40.78944; 43.84750
ÜlkeErmenistan Ermenistan
MarzŞirak
Kumayri ismiyle Urartular tarafından5. yüzyıl
Aleksandropol ismiyle I. Nikolay tarafından1837
İdare
 • TürBelediye başkanı-meclis
 • Belediye başkanıSamvel Balasanyan
Yüzölçümü
 • Toplam54 km²
Rakım1,509 m
Nüfus
 (2011)
121,976
 • Yoğunluk2,300/km²
Zaman dilimiUTC+04.00 (AMT)
Posta kodu
3101-3126
Alan kodu(+374) 312
Plaka kodu45 am
Resmî site
gyumricity.am

Gümrü (Ermenice: Գյումրի, eskiden Александрополь Aleksandropol), Ermenistan'ın ikinci büyük şehri ve ülkenin kuzeybatısındaki Şirak Eyaleti'nin idari merkezi olarak hizmet veren kentsel bir belediye topluluğudur. 19. yüzyılın sonlarında, şehir Aleksandropol olarak bilindiği dönemde, nüfusu Erivan'ı aşan, Rus yönetimindeki Doğu Ermenistan'ın en büyük şehri haline geldi. Şehir, kültürel bir merkez olarak ün kazanırken, aynı zamanda 19. yüzyıldaki Rus-Türk savaşları sırasında Rus birliklerinin önemli bir merkezi olarak da önem taşıdı.

Şehir, I. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında çalkantılı bir dönem geçirdi. Ekim Devrimi nedeniyle Rus kuvvetleri Güney Kafkasya'dan çekilirken, şehir Ermeni soykırımından kaçan çok sayıda Ermeni mülteciye ev sahipliği yaptı ve özellikle yaklaşık 170 yetimhane binasında 22.000 yetim çocuğu barındırdı. Sovyet döneminde Leninakan olarak yeniden adlandırıldı ve Sovyet Ermenistan'ında önemli bir sanayi ve tekstil merkezi haline geldi. Şehrin nüfusu, 1988 Spitak depreminden önce hızla 200.000'in üzerine çıkmış, depremde ise yerle bir olmuş ve 2011 nüfus sayımına göre nüfusu 121.976'ya düşmüştür. Şehir, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından kısa bir süre sonra modern bağımsız Ermenistan'da Gyumri olarak yeniden adlandırılmış ve deprem sonrası yeniden yapılanma çalışmaları devam etmektedir. 2022 nüfus sayımına göre şehrin nüfusu 112.301'dir. Bugün Gyumri, 1988 depreminin kalıcı etkileriyle mücadele etmeye devam ederken, şehirden çıkan birçok sanatçı ve zanaatkar nedeniyle Ermenistan'ın kültürel merkezi olarak bilinmeye devam etmektedir. Şehir ayrıca, 1988 depreminden büyük ölçüde kurtulmayı başaran, çoğunlukla 19. yüzyıla dayanan ve dünyada otantik Ermeni kentsel mimarisine sahip az sayıdaki yerlerden biri olan büyük Kumayri tarihi bölgesiyle de özellikle dikkat çekmektedir.

Kardeş şehirler

[değiştir | kaynağı değiştir]
Gümrü haritası

Gümrü şehri tablodaki şehirlerle kardeş şehir ilan edilmiştir.[1][2][3]

Tarih Şehir Ülke
1990 Alexandria Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
1998 Ashfield Birleşik Krallık Birleşik Krallık
2004 Filibe Bulgaristan Bulgaristan
2006 Osasco Brezilya Brezilya
2009 Créteil Fransa Fransa
2011 Mozdok Rusya Rusya
2012 Piteşti Romanya Romanya
2013 Nardò İtalya İtalya
2013 Białystok Polonya Polonya
2013 Şian Çin Çin
2014 Domodedovo Rusya Rusya
2015 Glendale Amerika Birleşik Devletleri Amerika Birleşik Devletleri
2019 Petah Tikva İsrail İsrail
2020 Halle Almanya Almanya
2022 Tver Rusya Rusya

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Sister cities". Gyumri. 22 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020. 
  2. ^ "Hauptausschuss für Städtepartnerschaft mit Gjumri in Armenien" (Almanca). Du bist Halle. 20 Mayıs 2020. 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020. 
  3. ^ "Armenian Genocide Memorial to be unveiled in Israel". Armenpress. 10 Ekim 2019. 9 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020. 
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Gümrü&oldid=36865615" sayfasından alınmıştır