Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi (İngilizce: United Nations Human Rights Committee), Birleşmiş Milletler'in (BM) Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi (KSHUS) ile kurulmuş olan 18 üyeli bir organıdır. Komite, yılda üç defa; 4 haftalık otrumlar hâlinde toplanarak 172 devletin KSHUS'ye uyumu ve 116 devlet tarafının KSHUS'nin Birinci Seçimlik Protokolü çerçevesindeki bireysel başvuruları hakkında raporlar çıkartır.[1] Komite, BM'deki her biri ayrı bir anlaşmayı uygulamakla görevli 10 insan hakları kurumundan birisidir.[2]

BM İnsan Hakları Komitesi, daha yüksek profilli BM İnsan Hakları Konseyi'yle, ya da onun öncüsü olan BM İnsan Hakları Komisyonu'yla karıştırılmamalıdır. İnsan Hakları Konseyi (Haziran 2006'dan beri) ve İnsan Hakları Komisyonu (o tarihten önce) "BM'nin siyasal organlarıdır": üyeleri devletlerdir, bir BM Genel Kurulu kararıyla ve BM Antlaşması'yla kurulmuştur ve insan hakları konularını tartışır; İnsan Hakları Komitesi'yse bir "BM uzmanlar kurumudur": üyeleri kişillerdir, KSHUS tarafından kurulmuştur ve sadece o anlaşmayla ilgili konuları tartışır.

Members[değiştir | kaynağı değiştir]

KSHUS, İnsan Hakları Komitesi üyeleri için temel kuralları belirtir. KSHUS'nin 28. maddesine göre Kamite, söz konusu anlaşmaya taraf ülkelerden gelen 18 üyeden oluşşmalıdır, onlar da "insan hakları alanında becerileriyle tanınan, yüksek ahlaki karakterli insanlar olmalıdır"; bu arada "hukuki deneyimi olan bazı kişilerin katılımının yararlılığı" da göz önünde bulundurulmalıdır.Yine 28. maddeye göre üyeler, ülkelerinin temsilcileri olarak değil de bireysel kapasiteleri çerçevesinde görev yaparlar. 29. ve 30. maddelerde ayrıca belirtildiği üzere üyeler, KSHUS'ye taraf devletlerin BM Genel Merkezi'nde yaptığı bir toplantıda seçilirler. 32. maddeye göre 4 yıl görev yaparlar ve her iki yılda bir tüm üyelerin dörtte biri seçilir.[3]

Mevcut üyeler aşağıda listelendiği gibidir:[4]

Nr. Name State Term
1. Tania María Abdo Rocholl  Paraguay 2017–2020
2. Yadh Ben Achour  Tunus 2019-2022
3. Ilze Brands Kehris  Letonya 2017–2020
4. Christopher Arif Bulkan  Guyana 2019-2022
5. Ahmed Amin Fathalla  Mısır 2017–2020
6. Şuiçi Furuya  Japonya 2019–2022
7. Christof Heyns  Güney Afrika 2017–2020
8. Hernán Quezada Cabrera  Şili 2019–2022
9. Bamariam Koita  Moritanya 2017–2020
10. Marcia. V. J. Kran  Kanada 2017–2020
11. Duncan Laki Muhumuza  Uganda 2019–2022
12. Fotini Pazarcis  Yunanistan 2019–2022
13. Vasilka Sancin  Slovenya 2019–2022
14. José Manuel Santos Pais  Portekiz 2017–2020
15. Yuval Shany  İsrail 2013–2020
16. Hélène Tigroudja  Fransa 2019–2022
17. Gentian Zyberi  Arnavutluk 2019–2022
18. Andreas B. Zimmermann  Almanya 2018–2020

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Jakob Th. Möller/Alfred de Zayas, The United Nations Human Rights Committee Case Law 1977-2008, N.P.Engel Publishers, Kehl/Strasbourg, 2009, 978-3-88357-144-7
  2. ^ "Monitoring the core international human rights treaties". United Nations Human Rights. Office of the High Commissioner. 22 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2016. 
  3. ^ "International Covenant on Civil and Political Rights". UN Office of the High Commissioner for Human Rights. 3 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020. 
  4. ^ "Human Rights Committee: Membership". UN Office of the High Commissioner for Human Rights. 18 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2019.