Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi (BMİHK) Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 15 Mart 2006 tarihinde 60/251 sayılı kararlıyla [1] kurumsal statü kazanmıştır. [2] BMİHK (İngilizce: UNHRC), daha önce 60 yıl boyunca görev yapmış olan İnsan Hakları Komisyonu (UNCHR)'nun işlevlerini üstlenmiştir. O komisyon hazılanmış olan özel prosedürler Konsey için de geçerlidir. [3] İnsan hakları ile ilgili sivil toplum kuruluşları ve devlet kurumları için bir forum görevi gören Konsey, BM üyesi ülkeler tarafından seçilen 47 ülke temsilcisinden oluşmaktadır. Üç yıl için seçiilen her bir üyenin en fazla iki dönem üst üste seçilme hakkı vardır.[3] Üyelerde coğrafi dağılım dengesini gözetmek için hangi bölgeden kaç devletin seçileceği belirlenmiştir. Buna göre üye sayılarıın coğrafyasal dağılımı ağıdaki tabloda gösterildiği gibidir:

Konsey Üyelerinin Coğrafyasal Dağılımı
Coğrafyasal Bölge Konseydeki Üye Sayısı
Afrika Devletleri 13
Asya-Pasifik Devletleri 13
Latin Amerika ve Karayip Devletleri 8
Batı Avrupa ve diğer Devletler 7
Doğu avrupa Devletleri 6
Toplam Üyeler 47

Evrensel Periyodik İnceleme (EPİ) (Universal Periodic Review (UPR) kuruluş kararında (60/251) Öngörülen, insan haklarının desteklemeye ve korumaya yönelik bir mekanizmadır.

Konsey'e Bağlı Olan Kurum, Grup ve Komiteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Başkanlık ve Büro[değiştir | kaynağı değiştir]

2006-2012 yılları arasında Konsey Başkanı 2 yılda bir seçilirken, 2013-2016 arasında ise her yıl seçiilmiştir. 2017 yılının Başkan'ı El Salvador'dan Joaquín Alexander Maza Martelli'dir. Güncel başkan ve özgeçmişi hakkındaki bilgi bu adresten alınabilir.

Danışma Komitesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Konsey'in almış olduğu 5/1 sayılı karar uyarınca 18 kişilik bir Danışma Komitesi (İngilizce: Advisory Committee)kurulmuştur [4] () Danışma Komitesi, birincisi Şubat ayı için bir hafta, diğeri Ağustos ayında bir hafta olmak üzere yılda iki kez toplanır. Şubat ayının seçilme nedeni,Konsey'in dönem toplantısı Mart ayında yapması ve ona bir hazırlık olması amacıyladır.

Komitenin Görev Yetki ve Sınırları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Konsey'in çalışma alanıyla ilgili gerekli araştırmalar için yönledirmesiyle çalışır.
  • Ayrıca daha ileri aratırmalariçim önerilerde bulunabilir.
  • Komite'nin Konsey'in aldığı kararlara katılma ve karar alma yetkisi yoktur

İlgili alanlarda uzmanlıkları olan Konsey üyeleri, coğrafi dağılım dengesine dikkat edilerek seçilir. Bu amaçla üyelerin beşi Afrika devletleri vatandaşlarından, yine beşi Asya,ikisi Doğu Avrupa, üçü Latin Amerika ve Karaipler'den, son üçü ise Batı Avrupa ve Diğer Devletler'den seçilir. Üyeliklerin süresi üç yıl olup, seçimin yapıldığı yılın 1 Ekim'inden itibaren başlar ve üyelerin yeniden seçilme hakkı vardır. Mart 2017 itibarrıyla Danışma Komiyesi Üyeleri, vatandaşı oldukları devletler ve üyeliklerinin son bulduğu yıllar şöyledir:

  • İbrahim Abdülaziz Alşeddi (Suudi Arabistan, 2018)
  • Muhammed Bennani (Fas, 2017)
  • Laurence Boisson de Chazournes (Fransa, 2017)
  • Lazhari Bouzid (Cezayir, 2019)
  • Mario Luis Coriolano (Argentina, 2018)
  • Karla Hananía de Varela (El Salvador, 2019)
  • Mikhail Lebedev (Rusya Fedarsyonu, 2019)
  • Xinsheng Liu (Çin, 2019)
  • Kaoru Obata (Japonya, 2019)
  • Obiora Chinedu Okafor (Nijerya, 2017)
  • Mona Omar (Mısır, 2019)
  • Katharina Pabel (Avusturya, 2018)
  • Anantonia Reyes Prado (Guatemala, 2017)
  • Changrok Soh (Rgüney Kore, 2017)
  • Ahmer Bilal Sûfi (Pakistan, 2017)
  • Imeru Tamrat Yigezu (Etiyopya, 2018)
  • Jean Ziegler (İsviçre, 2019).

Üyelerin güncel listesi ise Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'ne ait resmi web sitesinde bulunan bu adresten ulaşılabilir.

  1. ^ "BM Genel Kurulu, İnsan Hakları Konseyi'nin Kuruluş Karar metni (pdf linki)" (İngilizce). Birleşmiş Milletler. http://daccess-ods.un.org/access.nsf/Get?Open&DS=A/RES/60/251&Lang=E. 
  2. ^ "Welcome to the Human Rights Council - About the Human Rights Council" (İngilizce). Birleşmiş milletler - İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Resmi Web Sitesi. 11 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170311073546/http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/Pages/AboutCouncil.aspx. 
  3. ^ a b "İnsan Hakları Mekanizması - İnsan Hakları Konseyi" (Türkçe). Birleşmiş Milletler Bilgilendirme Merkezi - Ankara. 12 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160812054605/http://www.unicankara.org.tr:80/today/4.html. 
  4. ^ "Danışma Komitesi Hakkında" (İngilizce). OHR. 20 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160820195743/http://www.ohchr.org:80/EN/HRBodies/HRC/AdvisoryCommittee/Pages/AboutAC.aspx.