Büyük Sargon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
I. Sargon
Sargon of Akkad.jpg
Akad Kralı
Hüküm süresi MÖ 2270 – MÖ 2215
Sonra gelen Rimus
Eş(leri) Tasthulum
Çocukları Rimus
Hanedan Sargon Hanedanı
Babası La'ibum
Annesi Akki
Ölüm MÖ 2215
Akad

Büyük Sargon (MÖ 2334 - MÖ 2279; (Akatça: Šarukinu hükümdar meşrudur) Akad kralı.

Akad sülalesinin kurucusu, Kral Urzababa'nın baş muhasebecisi olan ve Sami halkına mensup olan Sargon, MÖ 2350 yılında bir savaştan yenik dönen kralına darbe düzenleyerek tahta geçmiştir.

Kral Sargon; Elam, Suriye, Lübnan ve Toroslar'a kadar topraklarını genişletti ve dünya imparatorluğu deyiminin çıkmasına neden oldu.[kaynak belirtilmeli]

Kral Sargon, kurduğu merkezi devletiyle asırlar boyu Mezopotamya'da süren teokrat tapınak şehir yönetimine son vermiş ve yerine güçlü bir memur mekanizmasıyla idare edilen bir devlet kurmuştur. Sargon, Mezopotamya'da iktidarı ele geçirmekle beraber sosyal, siyasal ve ekonominin yanında sanatta da değişiklikler yapmıştır.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

"Ben Agade’nin kralı büyük kral Sargon!

Annem yüksek bir rahibe idi, babamı bilmiyorum.

Yüksek rahibe annem beni gizlice doğurdu.

Beni bir kamış sepete koydu, onu ziftle kapladı.

Beni nehre bıraktı, dışarı çıkamayacaktım.

Nehir beni sürükleyerek su çekici Akki’ye götürdü.

Akki beni sudan çıkardı, kendi oğlu gibi büyüttü beni. "

Bu doğum efsanesi Otto Rank'ın 1909 yılındaki tespitine göre antik dünya literatüründeki Musa, Karna ve Oedipus'un doğumlarıyla benzerlik gösterir.[1]

Hikaye Neo-Asur dönemine ait bir kil tablette geçmektedir Tablet, Asur kralı Asurbanipal'in kişisel kütphanesinde bulunmuştur ve M.Ö 911-612 yılları arasında kaleme alındığı tespit edilmiştir.[2] [3]

Tevrat'ı oluşturan beş kitaptan ikincisi olan Çıkış Kitabının ikinci bölümünde, Musa'nın doğumu anlatılır ve hangi tarihlerde derlendiğine dair kesin bir bilgi yoktur. Belgesel Hipoteze göre, bu bölümler Elohist kaynaktan gelmektedir ve en erken M.Ö 850 yılında derlenmiştir.[4] Bu tarih aralığı, Musa'nın doğum hikayesinin Sargon'un doğum efsanesinden alıntı olabileceği iddiasını güçlendirmiştir.

Fakat ilgili kil tabletin Musa'dan 200 ila 500 yıl sonra oluşturulması, Sargon'un doğum anlatısının Musa'nın doğum anlatısından alıntılandığı iddiasını güçlendirmektedir. Musa'nın 13. yy'da Mısır'da yaşadığına dair Merneptah Steli ve Hollanda Eski Eserler Ulusal Müzesi'nde yer alan ve Giovanni Anastasi'nin çalışmaları sonucu 13. yy'da yazıldığı tespit edilen İpuwer'in Papirüsü tarihi kanıtlar olarak gösterilmektedir.[5] [6] Ancak bu iki kalıntıda yalnızca İsrailoğulları'nın ismi geçmektedir ve Musa'nın yaşadığına dair bir kanıt teşkil ettiği düşünülmemekle birlikte, İsrailoğulları'nın Musa ile birlikte tarih sahnesinde ön plana çıkmasından ötürü aynı dönemlerde Musa'nın da yaşadığına bir delil niteliğindedir. Her iki tarihi eser üzerinde yapılan tartışmalar devam etmektedir. Alternatif tercüme ve görüşler de mevcuttur.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Otto Rank (1914). The myth of the birth of the hero: a psychological interpretation of mythology. http://archive.org/details/mythofbirthofher1914rank. (İngilizce)
  2. ^ "CT 13, pl. 42, K 03401" (Tablet). British Museum, Londra, İngiltere. İ.Ö. 911-612. http://cdli.ucla.edu/search/search_results.php?SearchMode=Text&ObjectID=P365306. Erişim tarihi: 17 Aralık 2014. 
  3. ^ Konstan D, Raaflaub KA. Epic and History. Wiley-Blackwell, (2009)
  4. ^ Harris, Stephen L., Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985.
  5. ^ Roland Enmarch: The Dialogue of Ipuwer and the Lord of All
  6. ^ Winfried Barta, Das Gespräch des Ipuwer mit dem Schöpfergott, Studien zur Altägyptischen Kultur, Bd. 1 (1974), pp. 19–33

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]