Ahmed Arif

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ahmed Arif
Ahmet Arif.jpg
Ahmed Arif
Doğum Ahmet Hamdi Önal
23 Nisan 1927(1927-04-23)[1]
Diyarbakır, Türkiye
Ölüm 2 Haziran 1991 (64 yaşında)
Ankara, Türkiye
Yattığı yer Cebeci Asri Mezarlığı, Altındağ, Ankara
Meslek Şair, Gazeteci
Vatandaşlık Türkiye
Eğitim Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
Dönem Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı
Tür Şiir
Edebî akım Toplumcu gerçekçilik

Ahmed Arif (23 Nisan 1927[1], Diyarbakır - 2 Haziran 1991, Ankara), Türk şair ve gazeteci. Asıl adı Ahmet Hamdi Önal'dır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmed Arif'in babası Türk, annesi ise Kürt'tür.[2][3][4][5] Arif, 21 Nisan 1927'de Diyarbakır'ın Hançepek semtindeki Yağcı sokak 7 no'lu evde dünyaya geldi. Asıl adı Ahmet Hamdi Önal'dır. Diyarbakır Lisesi'nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümünde okudu. 1940-1955 yılları arasında değişik dergilerde yayınladığı şiirlerinde kullandığı kendine has lirizmi ve hayal gücüyle Türk edebiyatındaki yerini aldı.

Şiirlerinin dayandığı toplumcu gerçekçilik akımına uyumlu olarak komünist görüşleri savunmuş ve uzun dönem TKP Ankara İl komitesi içinde çalıştı.[6][7]

Şiirlerinin toplandığı tek kitabı Hasretinden Prangalar Eskittim 1968'de yayımlandı. Türkiye'de en çok basılan kitaplar listesindedir. Ahmed Arif'in şiirlerini çoklukla yazarak değil, kafasında kurguladığı ve hafızasında tuttuğu bilinmektedir. Genellikle şiirlerini yazmaz; kitap basımı için okuyarak dikte ettirir. Ölümünden kısa süre önce yakınlarına, ikinci bir kitap basımı için şiirlerinin hazır olduğunu, İstanbul'a giderek dikte ettireceğini ve yeni kitabının basılacağını söylediği bilinir [8]. Fakat bu gerçekleşememiştir. Ahmet Kaya, Cem Karaca gibi sanatçılarca birçok şiiri bestelendi. Ankara'da yalnız yaşadığı evinde 2 Haziran 1991 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.[9]

Edebi eleştiri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ahmet Oktay'ın 1990 tarihli Karanfil ve Pranga adlı çalışması Ahmed Arif şiiri üzerine yapılmış en detaylı çalışma olarak kabul edilir. Ayrıca, Muzaffer İlhan Erdost'un Üç Şair adlı kitabında da, Ahmed Arif şiirinin yorum ve çözümlemeleri bulunmaktadır.

Şiir kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiirlerinden bazıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akşam Erken İner Mahpushaneye
  • Anadolu
  • Ay Karanlık
  • Sen Hep Şerefinle Yaşarsın Baba[kaynak belirtilmeli]
  • Bu Zindan Bu Kırgın Bu Can Pazarı
  • Diyarbekir Kalesinden notlar ve Adiloş Bebenin Ninnisi
  • Hani Kurşun Sıksan Geçmez Geceden
  • Hasretinden Prangalar Eskittim
  • İçerde
  • Kara
  • Karanfil Sokağı
  • Leylim Leylim
  • Merhaba
  • Otuz Üç Kurşun
  • Sevdan Beni
  • Suskun
  • Unutamadığım
  • Uy Havar!
  • Vay Kurban
  • Yalnız Değiliz
  • Kara

Bestelenen şiirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Akşam Erken İner Mahpusaneye Cem Karaca - Akşam Erken İner Mahpusaneye
  • Akşam Erken İner Mahpusaneye Fuat Saka - Akşam Erken İner Mahpusaneye
  • Ay Karanlık: Ahmet Kaya - Maviye Çalar Gözlerin
  • Ay Karanlık: Cem Karaca - Ay Karanlık
  • Diyarbekir Kalesinden Notlar ve Adiloş Bebe: Cem Karaca - Adiloş Bebe
  • Diyarbekir Kalesinden Notlar ve Adiloş Bebe: Grup Yorum - Adiloş Bebe
  • Diyarbekir Kalesinden Notlar ve Adiloş Bebe: Kızılırmak - Adiloş Bebe
  • Diyarbekir Kalesinden Notlar ve Adiloş Bebe: Moğollar - Adiloş Bebe
  • Hasretinden Prangalar Eskittim: Ahmet Kaya - Hasretinden Prangalar Eskittim
  • Hasretinden Prangalar Eskittim: Suavi - Hasretinden Prangalar Eskittim
  • İçerde: Rahmi Saltuk - Dağlarına Bahar Gelmiş Memleketimin
  • Kara: Cem Karaca - Karam
  • Kara: Grup Ekin - De Be Aslan Karam
  • Otuzüç Kurşun: Cem Karaca - Otuzüç Kurşun
  • Otuzüç Kurşun: Grup Baran - Otuzüç Kurşun
  • Otuzüç Kurşun: Zülfü Livaneli - Kirvem
  • Otuzüç Kurşun: Fikret Kızılok - Vurulmuşum
  • Otuzüç Kurşun: Onur Akın - Otuzüç Kurşun
  • otuzüç kurşun: Ciwan Haco- sî û sê gule
  • Sevdan Beni: Cem Karaca - Sevdan Beni
  • Sevdan Beni: Fikret Kızılok - Haberin Var Mı
  • Suskun: Fikret Kızılok - İki Parça Can
  • Suskun: Ahmet Kaya - Suskun
  • Suskun: Edip Akbayram - Suskun
  • Suskun: Alaaddin Us - Suskun
  • Unutamadığım: Cem Karaca - Unutamadığım
  • Unutamadığım: Grup Baran - Unutamadığım
  • Uy Havar!: Ahmet Kaya - Oy Havar
  • Vay Kurban: Cem Karaca - Vay Kurban
  • Vay Kurban: Grup Baran - Seni Sevmek Felsefedir
  • Vay Kurban: Grup Yorum - Gün Ola
  • Adiloş Bebe: Grup Yorum - Gün Ola
  • İçerde: Manuş Baba - Haberin Var Mı?

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ a b Paşaoğlu, Nilda. "Ahmed Arif'i okumak (Hayatı-edebi şahsiyeti-eserleri)". Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi 2019. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2021. 
  2. ^ http://www.cafrande.org/?p=24526
  3. ^ http://www.odatv.com/n.php?n=ahmet-arif-kurtce-anlasilir-mi-0304111200
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2013. 
  5. ^ http://edebiyatdefteri.com/yazioku.asp?id=39959
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2020. 
  7. ^ https://tkp.org/icerik/tkp-uyesi-uc-sanatciyi-aniyoruz-201
  8. ^ Erkal, Genco (31 Ocak 2021). "Genco Erkal söyleşisi - Aslı Öymen ile Sanat, Yaşam, İnsan". Aslı Öymen ile Sanat, Yaşam, İnsan. Halk TV. Erişim tarihi: 31 Ocak 2021. 
  9. ^ "Tüfek gibi ses sustu". Milliyet. 3 Haziran 1991. s. 14. 
Genel
  • Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. 1 (3. bas.). İstanbul: YKY. Mart 2010. s. 25-26. ISBN 9789750805684. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]