Şart cümlesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Şart cümlesi veya koşul cümlesi, Türkçedeki anlamına göre cümle türlerinden biri. Yan cümlesi dilek-şart kipini alan ve şart anlamı taşıyan cümledir.[1] Ana cümledeki fiilin gerçekleşmesi, yan cümlede belirtilen bir şarta bağlıdır.

  • Ancak çok çalışırsan başarılı olabilirsin.
  • Hızlı yürürse zamanında okula varabilir.
  • Yarın kar yağarsa, sınıfça kardan adam yapacağız.

Şart cümlesinde ana cümle ve yan cümlenin öznesi ortak veya farklı olabilir:

  • (Ben) Çarşıya inersem, (ben) size de uğrarım. ("ben" öznesi ortak)
  • Müdür erken bırakırsa (ben) sinemaya gideceğim. (yan cümlenin öznesi "müdür", ana cümlenin öznesi "ben")

Farklı dil bilgisel yapılarla da bir cümleye şart anlamı kazandırılabilir:

  • Oyuna geç kalmanız durumunda koltuğunuzu kaybedebilirsiniz. (Oyuna geç kalırsanız koltuğunuzu kaybedebilirsiniz.)
  • Sokakta oynayabilmek için önce ödevini bitirmelisin. (Ödevini bitirirsen sokakta oynayabilirsin.)
  • Yağmur yağdığı müddetçe yola çıkamayız. (Yağmur durmazsa yola çıkamayız.)
  • Yemeğini bitir ki arkandan ağlamasın. (Yemeğini bitirirsen arkandan ağlamaz.)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Cümle türleri Edebiyatogretmeni.org