Çevik Bir

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Çevik Bir
Çevik Bir DD-SD-00-01007.jpg
Somali BM Barış Gücü Komutanı Korgeneral Çevik Bir
Doğum 1939 (76–77 yaşında)
Buca, İzmir
Bağlılığı  Türkiye
Hizmet yılları 1973-1999
Rütbesi Orgeneral
Komuta ettiği Genelkurmay Başkanlığı Özel Kalem Müdürü, Cumhurbaşkanlığı Başyaveri, Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı, 4. Zırhlı Tugay, Genelkurmay Harekât Başkanı, Somali Birleşmiş Milletler Barış Gücü, Kara Kuvvetleri Denetleme ve Değerlendirme Başkanı, Genelkurmay Harekât Başkanı, Genelkurmay II. Başkanı, 1. Ordu

Çevik Bir (1939, Buca, İzmir), Türk asker.

Askerî kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1958 yılında Kara Harp Okulu'ndan İstihkam subayı olarak mezun oldu. Çeşitli istihkam birliklerinde Takım ve Bölük Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1970 yılında Kara Harp Akademisi'nden mezun oldu. 1971'de ise Silahlı Kuvvetler Akedemisi'ni tamamladı. 1973 yılında da NATO Savunma Koleji'ni bitirdi.[1]

Tümen ve Genelkurmay Karargahı'nda Harekat ile ilgili görevlerde bulundu. 1973-1976 yılları arasında Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargâhı'nda (SHAPE) Proje Subayı olarak görev yaptı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı Harekat Başkanlığı'nda NATO Plan Subayı olarak çalıştı. Daha sonra Genelkurmay Başkanı Özel Kalem Müdürlüğü, Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Başyaverliği, Devlet Başkanı Başyaverliği ve Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanlığı görevlerini yerine getirdi.[1]

1983'te Tuğgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesiyle 1983-1985 döneminde NATO Avrupa Müttefik Komutanlık Karargahı'nda (SHAPE) Lojistik ve İfrastrüktür Daire Başkanlığı ve 1985-1987 arasında da 4. Zırhlı Tugay Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1987 yılında Tümgeneral rütbesine, 1991 yılında da Korgeneral rütbesine terfi etti. Korgeneral rütbesinde 1991-1993 yılları arasında Genelkurmay Harekât Başkanlığı, 1993-1994 yılları arasında da Somali Birleşmiş Milletler Barış Gücü Komutanlığı (UNUSOM-II) ve Kara Kuvvetleri Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığı görevlerinde bulundu. 16 Ağustos 1994 tarihinde Genelkurmay Harekât Başkanlığı'na atandı.[1]

30 Ağustos 1995 tarihinde Orgeneral rütbesine terfi etti. Orgeneral rütbesinde 1995-1998 yılları arasında Genelkurmay II. Başkanlığı görevinde bulundu. 30 Ağustos 1998 tarihinde 1. Ordu Komutanı olarak atandı. 30 Ağustos 1999 tarihinde emekli oldu. Evli ve bir çocuk babası olup İngilizce bilmektedir.[1]

28 Şubat süreci[değiştir | kaynağı değiştir]

Ordu içinde faaliyet gösteren "Batı Çalışma Grubu" ile medya'nın gündemine geldi.[2]

12 Nisan 2012 tarihinde 28 Şubat darbe soruşturması kapsamında göz altına alınarak Ankara'ya gönderildi.[3] [4]

15 Nisan 2012'de eski Genelkurmay 2. Başkanı emekli Orgeneral Çevik Bir tutuklandı.[5]

19 Aralık 2013 tarihinde 13. Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Tayyar Köksal, heyeti tutuklu sanıklar dönemin Genelkurmay İkinci Başkanı emekli Orgeneral Çevik Bir, dönemin Genel Sekreteri emekli Tümgeneral Erol Özkasnak, emekli Orgeneral Çetin Doğan, emekli Tümgeneral Kenan Deniz ve emekli Tuğgeneral İdris Koralp'in adli kontrol şartıyla tahliyelerine karar verildiğini açıkladı

28 Şubat Davası[değiştir | kaynağı değiştir]

28 Şubat sürecinde "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini cebren devirmeye, düşürmeye iştirak"la suçlanan 103 sanık hakkında yapılan 28 Şubat soruşturması kapsamında 12 Nisan 2012 tarihinde Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi Nöbetçi Hakimliği tarafından tutuklanarak Sincan Cezaevine konuldu. 19 Aralık 2013 tarihinde Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından adli kontrol şartıyla tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı. [6]

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kendisine 1997 yılında Washington'da Atatürk Society of America tarafından bölgede laikliğin savunucusu olduğundan dolayı "Laiklik ve Demokrasi Ödülü" verildi.[7]
  • 1999 yılında Ulusal Güvenlik İşleri Musevi Enstitüsü (JİNSA) tarafından verilen "Uluslararası Liderlik Ödülü"[8]
Madalyaları
  • Birleşmiş Milletler Madalyası - (1994)
  • Almanya Onur Madalyası - (1994)
  • ABD Liyakat Madalyası - (1994)
  • TSK Üstün Hizmet Madalyası - (1995)
  • TSK Liyakat Madalyası - (1996)
  • İngiltere Üstün Başarı Madalyası - (1997)
  • İngiltere Üstün Hizmet Madalyası - (1997)
  • Ürdün İstihkak Madalyası - (1998)
  • Fransız Liyakat Madalyası - (1999)
Şerit rozetleri
  • Kara Harp Okulu Şerit Rozeti
  • Mesleki İhtisas Şerit Rozeti
  • Harekat Şerit Rozeti (2 NCİ)
  • Eğitim - Öğretim Başarı Şerit Rozeti
  • İdari ve Lojistik Hizmet Şerit Rozeti
  • Nato Yurt Dışı Sürekli Görev Şerit Rozeti
  • Komutanlık Şerit Rozeti

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Askerî görevi
Önce gelen:
Atilla Ateş
1. Ordu Komutanı
18 Ağustos 1998 - 20 Ağustos 1999
Sonra gelen:
Hilmi Özkök
Önce gelen:
Ahmet Çörekçi
TSK Genelkurmay II. Başkanı
30 Ağustos 1995 - 30 Ağustos 1998
Sonra gelen:
Hilmi Özkök