İçeriğe atla

Çemberlitaş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Çemberlitaş, Fatih sayfasından yönlendirildi)
Çemberlitaş
ÜlkeTürkiye Türkiye
BölgeMarmara
İlİstanbul
İlçeFatih
Zaman dilimiUTC+03.00 (UDAS)
Alan kodu(+90) 212
Plaka kodu34

Çemberlitaş, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda bulunan Fatih ilçesinde bir semttir. Bir semt olduğundan kesin sınırları çizilememekle birlikte, idari olarak Mollafenari, Binbirdirek ve Eminsinan mahallelerinin bir kısmını kapsadığı söylenebilir. Semt adını, merkezinde bulunan Konstantin Sütunu olarak da bilinen tarihi Çemberlitaş Sütunu'ndan almaktadır. Sütun, Osmanlı döneminde 1515 yılında ve ayrıca II. Mustafa (1695–1704) devrinde yapılan onarımlar sırasında etrafına geçirilen demir kuşaklar nedeniyle "Çemberlitaş" adını almıştır. T1 tramvay hattının semtte bir durağı bulunmaktadır.[1] Çemberlitaş; doğuda Sultanahmet, kuzeyde Cağaloğlu, batıda Beyazıt ve güneyde Gedikpaşa semtleriyle çevrilidir. Semtin merkezinde, güneyinden Divanyolu Caddesi ve tramvay hattının geçtiği geniş bir meydan bulunur. Meydanın doğu tarafında, büyük olasılıkla ünlü 16. yüzyıl Osmanlı mimarı Mimar Sinan tarafından tasarlanan, kadınlar ve erkekler için ayrı bölümleri bulunan Çemberlitaş Hamamı yer alır ve günümüzde hâlâ hizmet vermektedir. Hamamın bitişiğinde 17. yüzyıldan kalma ve bugün harap durumda olan Vezir Hanı bulunmaktadır. Meydanın kuzey cephesini, Kapalıçarşı’ya bitişik olan Nuruosmaniye Camii oluşturur. Tramvay hattının güney tarafında ise, 17. yüzyıl ortalarında sadrazam Köprülü Mehmed Paşa adına yaptırılmış olan Köprülü Mehmed Paşa Camii yer alır.[1]

Ana meydandan batıya doğru ilerlerken, tramvay hattı boyunca sıralanan birçok küçük cami ve külliye görülür. Tramvay hattının kuzeyinde, 15. yüzyıl sonlarına tarihlenen Atik Ali Paşa Camii, Koca Sinan Paşa Külliyesi ve Çorlulu Ali Paşa Külliyesi bulunurken; hattın güney tarafında ise Kara Mustafa Paşa Külliyesi yer almaktadır.[1]

Konstantin Forumu ve Çemberlitaş

[değiştir | kaynağı değiştir]

Çemberlitaş, Divanyolu boyunca sıralanan forumlardan birinin bulunduğu alan üzerinde yer almaktadır. Asıl Konstantin Forumu, revaklarla çevrili, heykellerle süslenmiş, oval planlı bir kamusal alandı. I. Konstantin, 330 yılında Bizantion’u Doğu Roma İmparatorluğu’nun başkenti yapmaya karar verdiğinde, forumun tam ortasına porfir taşından bir sütun diktirmiş ve sütunun tepesine kendisini Apollon şeklinde tasvir eden bir heykel yerleştirmiştir. Sütun, 416 yılında meydana gelen bir depremde ağır hasar görmüş, bu tarihten sonra demir kuşaklarla bir arada tutulmuştur. Sütunun tepesindeki heykel 1106 yılına kadar varlığını sürdürmüş, daha sonra yerine büyük bir haç dikilmiştir. Bu haç ise 1453’teki İstanbul’un Fethi’ne kadar ayakta kalmıştır.[1]

Konstantin Forumu'nun Medusa başı şeklindeki kilit taşı bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
1905 yılına ait bu görüntüde, Çemberlitaş (Fatih), önde Fransızca "Yanık Sütun" anlamındaki Colonne Brûlée olarak anılan Çemberlitaş Sütunu'nun, arka planda ise Gazi Atik Ali Paşa Camii’nin yer aldığı bir manzara ile görülmektedir.
  1. ^ a b c d Yale 1 Tonguç 2, Pat 1 Saffet Emre 2 (2010). Istanbul The Ultimate Guide. Istanbul: Boyut. pp. 66–69.