Sarin
| Sarin | |
|---|---|
  |
|
| Tanıtım ve özellikler | |
| Bilimsel ismi | 2-(fluoro-methyl-phosphoryl)oxypropane |
| Alternatif isimler | Izopropilmetil Fosdonofloridat,Sarin,GB |
| Moleküler formülü | C4H10FO2P |
| Mol kütlesi | 140 g/mol |
| Yoğunluk (Hallere göre) | 0.0001 mg/m3 |
| Kaynama noktası | 158 °C |
| Ergime noktası | -56 °C |
Sarin (NATO'nun adlandırmasına göre rumuzu: GB) bir sinir gazıdır. 1938`de Alman Kimyageri Gerhad Schrader tarafından bulunmuştur. Sarin gazı aşırı zehirli bir sinir ajanıdır, vücuttaki sinir sistemlerinin dengesini bozarak felç meydana getirir. Çok küçük bir damlası bile insanı öldürebilir. 1991'de Birleşmiş Milletler tarafından kitle imha silahları kategorisine alınmıştır. Sarin gazının üretimi ve depolanarak saklanması 1993'te CWC (Kimyasal Silahlar Konvensiyonu) tarafından yasaklanmıştır.
Konu başlıkları |
Özelikler[değiştir]
Renksiz bir sıvı olup buharı da sıvısı gibi renksizdir. Son derece etkili ve öldürücü bir gazdır. Renksiz ve kokusuz olduğu için sezilmesi ve teşhisi zordur.
Fizyolojik etkileri[değiştir]
Burun akması, göğsün sıkışması, görüşün zayıflaması, nefes almada güçlük, aşırı terleme, adalelerin kasılması, kusma, gözbebeklerin küçülmesi ve görüşte bulanıklık, sendeleme, şaşkınlık, uyuşukluk, hafıza kaybı, çırpınma, koma, nefesin kesilmesi ve ölümün meydana gelmesidir. 1995'teki Tokyo metrosuna düzenlenen sarin gazlı terör saldırısında gazın etkisinde kalan bazı kişilerde burun ve ağız kanaması semptomları da görülmüştür. Öldürücü dozda alındığında genellikle ölüm 1-10 dakika içinde gerçekleşir.
Sarin gazının kullanımı[değiştir]
- 1939 : Keşfinden sonra Nazi Almanyası tarafından savaşta kullanmak üzere üretilmeye başlanmıştır.
- 1950lerin başları : NATO sarini standart kimyasal silah olarak kabul edince Sovyetler Birliği ve ABD tarafından askeri amaçlar için üretilmeye başlanmıştır.
- 1980-1988 : İran - Irak savaşı sırasında Irak ordusu tarafından İran'a karşı kullanılmıştır.
- 1988 : Saddam Hüseyin yönetimindeki iktidar tarafından Halepçe`deki Kürt sivil halka karşı da kullanmıştır, kentte 5000'e yakın insan hayatını yitirmiştir.
- 1994 : Japon dini mezhebi Aum Şinrikyo tarafından Japonya'nın Matsumoto şehrindeki terör saldırısında kullanılmıştır. 8 kişi ölmüş, 200'den fazla kişi de gazdan etkilenmiştir.
- 1995: Yine Aum Şinrikyo tarafından bu sefer Tokyo metrosuna düzenlenen terör saldırısında kullanılmıştır, 20 kişi hayatını kaybetmiştir.
- 2013: Mayıs ayında Özgür Suriye Ordusu militanlarının yoğunlukla bulunduğu Adana ve Mersin'deki evlere yapılan baskınlarda 2 kg sarin gazı ele geçirilmiştir.[1]
Kültürel etkileri[değiştir]
"Numb3rs" dizisinin "Under Pressure" adlı bölümünde teröristler tarafından kullanılmıştır.
"Testere II" filminde Jigsaw tarafından kullanılmıştır.
Sarin ve Soman gazları Greg Iles'in Black Cross adlı düşsel 2. Dünya Savaşı romanının ana konusunu oluşturur.
Lost dizisinin 2. sezon 14. bölümünde ([[One of them]/(Onlardan Biri)]) amirine ihanet etmek istemeyen Sayid Jarrah karakteri, kendisine amirinin sarin gazını kullananlar arasında olduğu hatırlatıldığında Amerikalılarla işbirliği yapmaya karar verir.
Ayrıca bakınız[değiştir]
Kaynakça[değiştir]
- ^ 31 Mayıs 2011 tarihli Russia Today haberi (İngilizce) 31 Mayıs 2013 tarihinde erişilmiştir
- Savunma ve Havacılık 2001/88
- Federation of American Scientists
- Military Technology - 8/2001 sayısı
