Soman

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Soman
Soman Structural Formulae V.1.svg Soman-3D-balls.png
Bulunuş
Bulan Richard Kuhn
Bulunuş tarihi 1944
Kimyasal Özellikleri
Kimyasal ismi 3-(fluoro-methyl-phosphoryl)oxy-
2,2-dimethyl-butane
Kimyasal aile Floridlenmiş organofosfor bileşik
Kimyasal formülü C7H16FO2P
Kaynama noktası 198 °C
Ergime/donma noktası −42 °C (−44 °F)
Buhar basıncı 25 °C de 0.40 mmHg (53 Pa)
Buhar yoğunluğu (hava=1) 6.3
Suda Çözünürlük Orta
25 °C de yoğunluğu 1.022 g/cm³
Görünüm ve Renk Safken renksiz ve kokusuz sıvı.
Saf değilken sarı-kahverengi, meyvemsi kokulu.

Soman, veya NATO kodlandırmasıyla GD (O-Pinasolil Metilfosfonofloridat) dünyada sadece kimyasal silah yapımı amacıyla kullanılan çok zehirli bir bileşiktir. Canlıların sinir sistemlerindeki asetilkolinesteraz enzimini bloke ederek işlev yapamaz hale getirdiğinden ayrıca bir sinir ajanıdır. Kimyasal silah olarak Birleşmiş Milletler'in 687 numaralı kararınca toplu imha silahi olarak kategorilenmiştir. Araştırma amaçlı sınırlı miktarda üretimi yasalarca düzenlenmiş, silah amaçlı stoklanması ise tamamen yasaklanmıştır. Soman, içerisinde Tabun, Sarin ve Siklosarin'in de bulunduğu G Serisi sinir ajanlarının üçüncüsüdür.

Genel Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Soman son derece ucucu, asidik ve saf haldeyken renksiz bir maddedir. Tamamen saf değilken genellikle sarı ile açık kahverengi arasında bir renktedir. Sarin ve Tabun'dan daha çok, Sayklosarin'den ise daha az tehlikelidir.

Alternatif İsimlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Fosfonofloridik asit, metil-1, 2, 2-trimetilpropil ester
  • Pinasolil metilfosfonofloridat
  • 1,2,2-Trimetilpropil metilfosfonofloridat
  • Metilpinasoliloksiflorofosfin oksit
  • Panasoliloksimetilfosfonil florid
  • Pinasolil metanflorofosfonat
  • Metilfloropinasolilfosfonat
  • Florometilpinasoliloksifosfin oksit
  • Metilpinasoliloksifosfonil florid
  • Pinasolil metilflorofosfonat
  • 1,2,2-Trimetilpropoksiflorometilfosfin oksit

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Soman Richard Kuhn tarafından 1944 yılında Almanya'da bulunmuştur, ve II. Dünya Savaşı'nda kullanılan son sinir ajanıdır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]