Prens Adaları, İstanbul Adaları[1] ya da Kızıl Adalar,[1] (Yunanca: Πριγκήπων νήσοι, Prinkēpōn nēsoi veya Πριγκηπόννησα, Prinkiponisa) İstanbul'un güneyinde Marmara Denizi içinde yer alan takımadadır. Büyüklü küçüklü 9 ada ve kıyıya yakın iki kayalıktan oluşur.[1] Adaların 5'inde yerleşim vardır. Adaların tümü, idarî olarak Adalar ilçesinin sınırları içinde kalmaktadır.
Adalar Bizans döneminde saray mensupların sürgün yeri olarak kullanılıyordu. Özellikle anakaraya yakınlığından ötürü Kınalıada, sürgünlerde en çok tercih edilen yerdi. Adalarda sürgünler dışında, Bizans imparatorlarının yazlık konutları da yer alıyordu. Adalar, 1453 yılında İstanbul'u ele geçirmek için yola çıkan Osmanlı donanması Adaları'da ele geçirdi. Adaların sürgün yeri olarak kullanılması Osmanlılar döneminde de sürdü. Evliya Çelebi, Seyahathame adlı yapıtında Büyükada'da 2, Kınalıada'da 1 balıkçı köyünün varlığından söz etmektedir. Bu köyler, özellikle 1800'lü yıllarda, İstanbul'un ileri gelen ailelerinin yazlık konutlarıyla dolmaya başladı.[1]
9 ada ve 2 kayalıktan oluşan Prens Adaları, idari olarak İstanbul ilinin Adalar ilçesini oluşturmaktadır. Kayalıklardan biri Bostancı, diğeri Maltepe açıklarındadır. Kayalıklar üzerinde denizfeneri yer alır. Bu kayalıkların 900 yıl önce bir depremde batan Vordonos Adaları'nın yüksek kesimleri olduğu sanılmaktadır. Günümüzde Adalar'ın 5'inde yerleşim vardır. Bunlar, batıdan doğuya Kınalıada, Burgaz Adası, Heybeliada, Büyükada ve Sedef Adası'dır. Adalar engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Çeşitli yüksekliklerde tepeler vardır. En yüksek tepeler şunlardır: Büyükada'daki Yücetepe (203 metre), Burgazada'daki Bayraktepe (170 metre), Heybeliada'daki Değirmentepe (136 metre), Kınalıada'daki Çınartepe (115 metre). Demir oksitli kızıl toprağı vardır. Adalar, madenler açısından oldukça zengindir. Adalarda günümüzde tükenmiş demir ve bakır madenleri bulunmaktadır. Akarsu ve göl yoktur.[1]
Takımadanın üyeleri [değiştir]
| Adanın adı |
Yunanca adı |
Yüzölçümü |
En yüksek nokta (m) |
Nüfusu |
| Büyükada |
Πρίγκηπος |
5,4 km2 |
Yücetepe (Hızır İlyas Tepesi) (203) |
7.335 |
| Heybeliada |
Χάλκη |
2,3 km2 |
Değirmentepe (136) |
5.529 |
| Burgaz Adası |
Αντιγόνη |
1,5 km2 |
Bayraktepe (170) |
1.578 |
| Kınalıada |
Πρώτη |
1,3 km2 |
Çınartepe (115) |
1.318 |
| Sedef Adası |
Αντιρόβυθος |
0,15 km2 |
Adlandırılmamış (55) |
Yok |
| Yassıada |
Πλάτη |
0,05 km2 |
Adlandırılmamış (46) |
Yok |
| Sivriada |
Οξειά |
0,04 km2 |
Adlandırılmamış (90) |
Yok |
| Tavşan Adası |
Νέανδρος |
0,01 km2 |
Adlandırılmamış (40) |
Yok |
| Kaşık Adası |
Πίτα |
0,008 km2 |
Adlandırılmamış (13) |
Yok |
| Toplam |
|
10,76 km |
|
15.760 |
Karayla bağlantısı bulunmayan Prens adalarına ulaşım vapur, motor ve deniz otobüsleriyle sağlanmaktadır. 2011 itibariyle hizmet veren 6 kuruluş bulunmaktadır. İstanbul Şehir Hatları, İstanbul Deniz Otobüsleri, Mavi Marmara, Prens Tur, Dentur, Turyol.
Şehir Hatları, İstanbul Deniz Otobüsleri ve Mavi Marmara frmaları, Bostancı ve Kabataş'tan; Dentur Kabataş'tan, Turyol Eminönü ve Karaköy'den, Prens Tur ise Kartal'dan adalara karşılıklı seferler düzenlemektedir. En yakın noktaya ulaşım 25 dakika sürerken, en uzak noktadan ulaşım yaklaşık 1,5 saat sürmektedir.
