Antik tarih

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Antik çağ ya da Antik tarih, insanlık tarihinin başlangıcından erken dönem Orta Çağ'a kadarki zaman dilimindeki belirgin kültürel ve siyasi olayları konu alır. Her ne kadar bu bitiş tarihi (erken Orta Çağ) büyük oranda göreceli olsa da, çoğu Batılı akademisyenler Batı Roma İmparatorluğu'nın 476'daki çöküşünü antik Avrupa tarihinin (geleneksel olarak kabul edilmiş) sonu olarak tanımlarlar. Antik tarih için kullanılan bir başka terim de antikitedir (antiquity). Yine de bu terim (antikite) daha çok Antik Yunan ve Antik Roma uygarlıklarını özel olarak tanımlamakta kullanılmaktadır.

Sümer çiviyazısının keşfedilmiş en eski yazım türü olduğuna göre, kayıtlı tarihin süresi yaklaşık 5.000-5.500 yıldır. Genetik delillere göre ise, insanoğlunun ilk ortaya çıkışı yaklaşık 1,5 milyon yıl öncedir. Ayrıca, Homo sapiens`in Afrika'yı yaklaşık 60.000 yıl önce terk ettiğine dair gelişen bir düşünce ve deliller vardır.

Antik Tarihin İncelenmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Antik tarihin incelenmesindeki en temel sorun, sadece bir kısmının kayıtlı ve belgelenmiş olması ve bu belgelenmiş kısımından sadece bir bölümünün günümüze ulaşabilmiş olmasıdır. Antik tarihin bitişinden çok sonraya kadar okuryazarlık herhangi bir kültüre yaygınlaşmamıştır, böylece tarihi yazma fırsatına sahip olmuş insan sayısı azdı. Yazılmış tarihler bile yaygınlaşmamış, dağılamamıştır, zira o dönemlerde matbaa makinesi olmadığı için bir eseri çoğaltmanın tek yolu el ile kopyasını çıkartmaktı. Antik Batı'nın okuryazarlık oranı en yüksek uygarlıklarından olan Roma İmparatorluğu'nun en ünlü ve önemli tarihçilerinden birçoğunun eserlerinin çoğu kayıptır. Örneğing, M.Ö. 1. yüzyılda yaşamış Romalı tarihçi Livy Roma'nın tarihini yazmış ve eserinin adını Ab Urbe Condite (Kentin Buluşundan) koymuştur. Eserin 142 cilt olduğu düşünülmektedir, bugüne sadece 35 cildi ulaşabilmiştir.

Tarihçilerin antik dünyaya dair bilgi edinmelerinin iki ana yolu vardır; arkeoloji ve birincil kaynakların incelenmesi.

Arkeoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Arkeoloji

Arkeoloji, geçmiş medeniyetlerden kalma eserleri bulmak, tarih ve sanat açısından incelemektir. Antik tarihin incelenmesinde, arkeologlar antik kentlerin kalıntılarında kazılar yaparak o dönemlerde insanların yaşayışlarına ve kurdukları uygarlığın özelliklerine dair ipuçları ararlar.

Birincil Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Antik dünya hakkında bilinenlerin çoğu, o dönemlerde yaşayan tarihçilerin çevreleri, geçmişleri ve dönemleri hakkında yazdıklarındandır. Her ne kadar yazarın bakış açısı ve önyargıları eserleri etkilemiş olsa da, onların ilk elden yaptıkları bu izah ve tasvirler antik geçmişi anlamak için büyük önem arz etmektedir.

Tanınmış antik yazarlardan bazıları:

Antik Tarihteki Bazı Önemli Uygarlıklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa ve Akdeniz[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta ve Güneybatı Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Sahra ve Alt-Sahra Afrikası[değiştir | kaynağı değiştir]

Amerika Kıtaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Göz At[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça ve Diğer Okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • [1] Everyman His Own Historian, Carl Becker (1931) Speech delivered to the American Historical Association
  • Eyewitness Testimony, Elizbeth Loftus, Harvard, (1996)
  • Decoding Ancient History : A toolkit for the historian as detective, Carol G. Thomas, D.P. Wick, Prentice Hall. (1993)
  • Changes in the Roman Empire: Essays in the Ordinary, Ramsay Mac Mullen, Princeton (1993)
  • Greeks and the Irrational, E. R. Dodds, U of Calif Press (1964)
  • History of Magic and Experimental Science, Lynn Thorndike (1923)
  • Enemies of the Roman Order: Treason, Unrest & Alienation in the Empire, Ramsay Mac Mullen, Harvard (1966)
  • [2] Directory of Ancient Historians in the USA
  • The Idea of History, R.G. Collingwood (1946)
  • What is History?, E.H. Carr (Becker 1931, Loftus 1996, Mac Mullen 1990, Thorndike 1923, Mac Mullen 1966, Thomas & Wick 1993)
  • Project Livius. Articles on Ancient History

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Dünya Tarihi - Birçok makaleye sahip büyük bir veritabanı (İngilizce)