Lloyd Shapley

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Lloyd Shapley
Shapley, Lloyd (1923).jpeg
Lloyd Shapley 1980
Doğum 2 Haziran 1923
Cambridge, Massachusetts, ABD
Milliyeti ABD
Dalı Matematik, İktisat
Çalıştığı yerler ABD Ordusu 1943-1945
Princeton Üniversitesi, 1953-4
Rand Corporation, 1948-9, 1954-81
Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles, 1981- halen
Doktora hocası Albert W. Tucker
Önemli başarıları Shapley değeri
Shapley–Shubik güç endeksi
stokastık oyunlar
Bondareva-Shapley teoremi
Shapley–Folkman lemma ve teoremi
Gale–Shapley algoritması
potensiyel oyun
çekirdek, kernel and nucleolus
piyasa oyunları
otorite dağılımı
çoklu-kişi faydacılığı
atomik olmayan oyunlar
Etkilendikleri John von Neumann
Martin Shubik
Jon Folkman
Etkiledikleri Martin Shubik
Jon Folkman
Aldığı ödüller John von Neumann Kuram Ödülü
Ekim 2012 Nobel Ekonomi Ödülü

Lloyd Shapley (d. 19 Haziran, 1923) , tanınmış ABD'li matematikçi ve iktisatçıdır. Emekli olmuş ve halen Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles'de Matematik Bölümü ve İktisat Bölümü'ne bağlı olarak şeref "emeritüs profesörü" çalışmaktadır. Tanınmış teori katkıları matematiksel iktisat alanında, özellikle oyun kuramı konusundadır.

Bu konuda çalışan bilimciler tarafından, 1940'li yıllardaki von Neumann ve Morgenstern'in öncü çalışmaları yanında, Lloyd Shapley'i oyun kuramının canlı baş temsilcisi olarak kabul edilmektedir. [1][2][3]

Ekim 2012'de "Dengeli tahsis edilme kuramı ve piyasa tasarımı uygulaması" konusundaki orijinal katkıları dolayısıyla Alvin E. Roth ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.[4]

Yaşamı ve kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Lloyd Shapley 2 Haziran 1923'de Cambridge, Massachusetts, ABD'de doğdu. Babası tanınmış astonomi bilimcisi Harlow Shapley idi. İlk ve ikinci derecede eğitiminden sonra Harvard Üniversitesi'nde üniversite eğitime başladı. Fakat II. Dünya Savaşı sürdüğü için 1943'de askere alındı. Aynı yılda Amerikan Ordu Hava Kuvvetleri'de çavuş olarak Chengdu, Çin'e gönderildi. Burada iken Sovyet Rusya ordusunun kullandığı hava durumu şifrelerini çözmesi dolayısıyla Amerika "Bronz Yıldız" madalyası ile şereflendirildi.

Savaşın sona ermesinden sonra Amerika'ya dönüp 1948'de Harvard Üniversitesi Matematik bölümünden mezun olup A.B. üniversite diplomasi aldı. Bundan sonra Amerikan ileri teorik araştırma merkezlerinin başında gelen Rand Corporation"'da bir yıl çalıştı. Sonra 1950'de Princeton Üniversitesi'nde çalışıp tez hazırlayarak 1953'de doktora (Ph.D) derecesini kazandı. Tezinde ve doktora sonrasında araştırma konusu İngiliz iktisatçı Francis Ysidro Edgeworth tarafından ortaya çıkartılan fikirleri geliştirip oyun kuramı alanında çözüm kavramları olan Shapley değeri ve oyun çekirdeği (core) kavramlarını ortaya atıp geliştirmek oldu. Doktorasını aldıktan sonra bir süre Princeton'da öğretim üyeliği yaptı. Sonra 1964'den 1981'e kadar kariyerini Rand Corporation'da devam ettirdi. 1981'de emekli oldu, ama "(UCLA) Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles"'de Matematik Bölümü ve İktisat Bölümü'ne bağlı olarak şeref "emeritus profesörü" olarak çalışmalarını devam ettirmektedir.

Ödüller ve Șeref Üyelikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1944: Amerikan Ordusu Hava Kuvvetleri B"ronz Yıldız" madalyası
  • 1951–52: Procter Şeref Üyesi, Princeton Üniversitesi,
  • 1967: Şeref Üyesi, Ekonometri Cemiyeti,
  • 1974: Şeref Üyesi, Amerika Sanartlar ve Bilimler Akademisi
  • 1979: Üye, Birleşik Amerika Milli Bilimler Akademisi
  • 1981: John von Neumann Kuram Ödülü
  • 1986: Şeref Doktorası Kudüs İbrani Üniversitesi
  • 2002: Şeref Üyesi: İNFORMS (Yöneylem Araştırması ve İşletme Bilimleri Enstitüsü)
  • 2007: Seçkin Şeref Üyesi: Amerikan İktisat Cemiyeti
  • 2011: Sveriges Riksbank, İktisat Nobel Ödülü

Önemli yayınları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1953: Lloyd Shapley, "A Value for n-person Games ", H.W. Kuhn ve A.W. Tucker (eds.) (ed) (1953) Contributions to the Theory of Games Cilt. II
  • 1953: Lloyd Shapley, "Stochastic Games" Proceedings of National Academy of Science C.39, s.1095–1100.
  • 1954: Lloyd Shapley ve Martin Shubik "A Method for Evalüating the Distribution of Power in a Committee System" American Political Science Review C.48, d.787–792.
  • 1962: Lloyd Shapley ve David Gale "College Admissions and the Stability of Marriage " The American Mathematical Monthly C.69, s.9–15.
  • 1962: Lloyd Shapley, "Simple Games : An Outline of the Descriptive Theory", Behavioral Science C.7, s.59–66.
  • 1967: Lloyd Shapley, "On Balanced Sets and Çores" Naval Research Logistics Quarterly C.14, s.453–460.
  • 1969: Lloyd Shapley ve Martin Shubik "Ön Market Games" Journal of Economic Theory C.1, s.9–25.
  • 1969: Lloyd Shapley "Utility Comparison and the Theory of Games", La Decisión,s.251–263.
  • 1971: Lloyd Shapley "Çores of Convex Games" International Journal of Game Theory C.1, s.11–26.
  • 1969: Lloyd Shapley ve Martin Shubik, "The Assignment Game İ: The Core", International Journal of Game Theory C.1, s.111–130.
  • 1974: Lloyd Shapley ve Robert Aumann, Values of Non-Atomic Games, Princeton University Press.
  • 1979: Lloyd Shapley ve Pradeep Dübey, "Mathematical Properties of the Banzhaf Power Index", Mathematıcs of Operations Research C.4, s.99–132.
  • 1979: Lloyd Shapley ve Robert Aumann, "Long-Term Competition – A Game-Theoretic Analysis" Nimrod Meğiddo (ed.) Eşsays in Game Theory: In Honor of Michael Maschler. Springer-Verlag.
  • 1996: Lloyd Shapley ve Döv Monderer. "Potential Games", Games and Economic Behavior C.14, s.124–143.
  • 2003: Lloyd Shapley ve X.Hu, "Ön Authority Distributions in Organizations ", Games and Economic Behavior C.45, s.132–152, 153-170.


Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ A.E. Roth, (ed) (1988), The Shapley Value: Essays in honor of Lloyd S. Shapley, Cambridge: Cambridge University Press, 1988.
  2. ^ T.E.S. Raghavan, T.S.Ferguson, T.Parthasarathy ve O.J.Vrieze (ed) (1999).Stochastic Games and Related Topics: In Honor of Professor L. S. Shapley,, Klüwer Academic Publishers.
  3. ^ R.Aumann's Nobel Konferansı. R. Aumann L.S.Shapley'i başı çeken oyun kuramcısı olarak kabul etmektedir.
  4. ^ "The Prize in Economic Sciences 2012" (İngilizce). Nobelprize.org. 16 Ekim, 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]