Oliver E. Williamson

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Oliver E. Williamson
Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-42.jpg
Doğum 27 Eylül 1932
Superior, Wisconsin, ABD
Milliyeti ABD
Dalı Microekonomi
Kurumsal ekonomi
Çalıştığı yerler Pennsylvania Üniversitesi (1965-1983),
Yale Üniversitesi (1983-1988)
California Üniversitesi (1988- )
Öğrenim Massachusetts Teknoloji Enstitüsü İşletme Fakültesi (BA 1955),
Pennsylvania Üniversitesi (MBA 1960),
Carnegie Mellon Üniversitesi (1963 Doktora)
Aldığı ödüller Nobel Ekonomi Ödülü (2009)

Oliver E. Williamson (d. 27 Eylül 1932 Süperior, Wisconsin) ABD'li ekonomist. "İktisadî bakımdan firmaların kontrol ve işletilemesi, özellikle firmaların sınırları, analizi" konusunda yaptığı orijinal katkılarıyla 2009 yılında Elinor Ostrom ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.[1]

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Oliver E. Williamson 27 Eylül 1932'de ABD'nin Superior, Wisconsin adlı küçük bir şehrinde doğmuştur. Üniversite diploma (BA) derecesini Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ndeki "İşletme Fakültesi (Alfred P. Sloan School of Management)"'nden 1955de almıştır.

Çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Piyasa ve piyasa-dışı karar vermeye, işletmeye ve hizmet sağlamaya dikkati çekerek, Williamson 1980li ve 1990li yıllarda özel sektör ve kamu sektörü arasındaki sınırlar hakkındaki tartışmalara yüksek teoretik seviyede çok etkili katkılar yapmıştır.

İşlem görme maliyetlerine odaklanması ile Willamson her bir tek hal için tekrar tekrar ayrı ayrı yapılan pazarlıklarla ortaya çıkan kontratlarla ile ilişkilere-dayanan-özel olan kontratlar arasındaki farkı ortaya çıkartmıştır. Örneğin, bir elektrik üretici firmanın günlük veya haftalık doğal gaz taleplerini tekrar tekrar spot piyasa'ya giderek her satın alışta yeniden pazarlık yaparak sağlaması mümkündür. Fakat zaman geçtikçe, elektrik üreticisi belirli bir doğal gaz üreticisi ile devam eden bir ilişki kurması çok olasıdır. Williamson bu iki çeşit piyasa ilişkisinin incelenmesinin aynı teorik araçların kullanılması ile yapılmaması gereğini ve bu iki çeşit işlem görmenin kökünden farklı olması nedeniyle değişik analiz şekli kullanılması gerekteğini açığa çıkartmıştır.

Williamson bir karar almak için "enformasyon çarpma etkileri" terimini ilk geliştiren incelemeci olarak kabul edilmektedir. Bu terim ile Williamson bir karar alınmakta iken istenilenen ve kullanılan enformasyonun maliyetlerinin önceden tanımlaması zor olan halleri ve bunaların önemini açıklamıştır. Karar verme sorununda "enformasyon çarpma etkileri" bulunan hallerde

« belirsizlik, fırsatçılık ve aynı zaman da sınırlı rasyonellik görülmesi çok olasıdır. Bu hallerde bir piyasa işlemi yapmak ile ilgili doğru bir kararın altında bulunması gerekli gerçek koşullar sadece bir veya birkaç tarafça bilinmektedir ve karşıda bulunan taraf ve taraflarca ekstra maliyetler yüklenilmeden bunların bilinmesi veya açıklanması çok zordur. Bu yüklenilmesi gereken maliyetlerin önceden tahmini bile imkansız olabilir.  »
(Markets and Hierarchies)

Williamson "özel sektör işletmelerini çelişkilerin çözümlenmesi için yapılar olarak incelenmesini ön plan alan bir teori geliştirmesi" dolayısıyla bu ödüle layık görülmüştür. Williamson, Coase'in piyasaya dayanan organizasyon ile şirket şeklindeki organizasyonu ayrı şekiller olan inceleyen teorisini geliştirmiştir. Williamson bir piyasa içinde yapılan basit işlemlere karşıt olarak şirketler gibi hierarsı bir yapıya sahip olan organizasyonların değişik farklı idare ve kontrol yapıları olduğunu ve çelişki ve çatışmaları çözümlemek için yaklaşımlarının değişik olacağını önermiştir. Ayrıca bir pazar organizasyonu ile bundan değişik bir şirket organizyonu arasında birçok melez şekiller de olabileceğini, örneğin taşeronculuk, imtiyaz sahipçiliği, ilişkiler ağı vb. göstermiştir. Bu alternetif hierarsık organizasyon şekillerinin çelişkileri çözümlemeye yaklaşımlarinin da değişik olacağını açığa çıkarmıştır.

2009da İsveç Kraliyet Bilimler Akaakademisi 10-milyon kron ($1.44 milyon) değerde ödülü ortaklaşa almak üzere Oliver E. Williamson ve Elinor Ostrom'ü seçmiştir. Bu ödülün verilme nedeni iktisadi sahiplilik, kontrol ve idare konusu üzerinde değişik çalışmalarıdır.

Önemli yayınları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Williamson O.E., Markets and Hierarchies : Analysis and Antitrust Implications, Free Press, 1975
  • Williamson O.E., The Economic Institutions of Capitalism, Free Press, 1985

Makaleler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Curriculum Vitae of Oliver E. Williamson". University of California, Berkeley. http://groups.haas.berkeley.edu/bpp/oew/williamsonvita.doc. Erişim tarihi: 2009-10-17. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]