Haydar Aliyev Nişanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Haydar Aliyev Nişanı
Heydər Əliyev Ordeni
"Heydər Əliyev" ordeni.png
Emblem of Azerbaijan.svg
Azerbaycan Cumhurbaşkanı tarafından verilmektedir
Türü Tek derece nişanı
Nitelik Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşları, yabancı devlet ve hükûmet başkanları ile yabancı akademisyen ve sanatçılar
Durum Verilmeye devam etmektedir
İstatistikler
Kuruluş 22 Nisan 2005
İlk verilişi 28 Nisan 2005
Azerbaycan İlham Aliyev
Son verilişi 2 Eylül 2014
Türkiye Recep Tayyip Erdoğan
Toplam veriliş 16
Öncelik
Sonraki (üst) Yok (en yüksek)
Sonraki (alt) İstiklal Nişanı
“Heydər Əliyev” ordeninin lenti.jpg
Ödüle ait şerit bar

Haydar Aliyev Nişanı (Azerice: "Heydər Əliyev" ordeni), Azerbaycan′ın en yüksek nişanıdır.[1] Azerbaycan'ın ülke gelişiminde katkıda bulunan kişilere verilmektedir. 22 Nisan 2005'te çıkarılan kanunla tedavüle girmiştir. İlk olarak Azerbaycan'ın dördüncü cumhurbaşkanı, Haydar Aliyev'in oğlu İlham Aliyev'e verilmiştir. Günümüze kadar toplamda 16 adet verilmiştir.

Statüsü[değiştir | kaynağı değiştir]

1. "Haydar Aliyev" nişanı Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarına şu durumlarda verilir:
1.1. Azerbaycan'ın terakkisine, azametinin ve şöhretinin artmasına katkı veren müstesna hizmetlerine göre;
1.2. Vatanın savunmasında, Azerbaycan'ın devlet menfaatlerinin korunmasında belirtilen mertlik ve kahramanlığa göre.
2. "Haydar Aliyev" nişanı Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına onun statüsüne göre veriliyor.
3. "Haydar Aliyev" nişanı yabancılara aşağıdaki durumlarda verilir:
3.1. Azerbaycan Cumhuriyeti karşısında görkemli hizmetlerine göre;
3.2. Azerbaycançılık düşüncesinin hayata geçirilmesinde, dünya azerbaycanlılarının dayanışmasının özel hizmetlerine göre;
3.3. Azerbaycan Cumhuriyeti ile diğer devletler arasında siyasi, ekonomik, bilimsel ve kültürel ilişkilerin kurulmasında ve geliştirilmesinde özel hizmetlerine göre.
4. "Haydar Aliyev" nişanı′nın kılınclı yıldızı ve kılınclı zinciri Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasının 109. maddesinin 32. fıkrasında belirlenen şekilde veriliyor.
5. "Haydar Aliyev" nişanı′nın yıldızı yakanın sol tarafına, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin diğer nişan ve madalyaları olduğu takdirde, onlardan önce takılıyor[2].

Nişan 28 Nisan 2005 tarihinden itibaren Azerbaycan'ın en yüksek nişanıdır.[1] O zamana kadar ise Azerbaycan'ın en yüksek nişanı İstiklal Nişanı olmuştur.

Tasviri[değiştir | kaynağı değiştir]

Haydar Aliyev nişanı yıldızdan, nişan zincirinden ve Nişandan ibarettir. Ortasında Haydar Aliyev kabartması bulunur. Nişanın yıldızı ve zinciri kılıçlı ve kılıçsız oluyor.

Nişanı alanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Nişan, günümüze kadar 16 kişiye verilmiştir. Verilenlerden 12'si, nişanı aldığı sırada kendi ülkesinin devlet başkanlığını yürütmektedir. Nişanı alanların hepsi erkek olup, alan 16 kişi şu şekildedir:

  1. Azerbaycan 28.04.2005 — İlham Aliyev, Azerbaycan'ın dördüncü Cumhurbaşkanı. Önceki Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğludur.[3][4].
  2. Türkiye 29.04.2005 — İhsan Doğramacı, Iraklı Türkmen doktor ve akademisyen, ilk YÖK başkanı[5].
  3. Fransa 29.01.2007 — Jacques Chirac, eski Fransa Cumhurbaşkanı olan Fransız politikacı.[6].
  4. Rusya 27.03.2007 — Mstislav Rostropoviç, Rus çellist ve şefidir. 20. yüzyılın en önemli çello sanatçılarından biri olarak kabul edilir.[7].
  5. Ukrayna 21.05.2008 — Viktor Yuşçenko, Ukrayna Cumhurbaşkanıdır. Turuncu Devrim'in aktörlerinden biridir.[8].
  6. Azerbaycan 27.11.2008 — Tahir Salahov, Ünlü Azerbaycan ve Sovyet ressamı[9].
  7. Kuveyt 14.06.2009 — Sabah IV El-Ahmet El-Cabir El-Sabah, Kuveyt devletinin Emiridir[10].
  8. Polonya 02.07.2009 — Lech Kaczyński, 2005-2010 arasında Polonya Cumhurbaşkanı olan Polonyalı siyasetçi[11].
  9. Letonya 10.08.2009 — Valdis Zatlers, Letonya'nın 7. cumhurbaşkanı[12][13].
  10. Romanya 18.04.2011 — Traian Băsescu, Romanya devlet başkanıdır[14][15].
  11. Bulgaristan 14.11.2011 — Georgi Parvanov, Bulgaristan devlet başkanıdır[16].
  12. Tacikistan 11.07.2012 — İmamali Rahman, Tacikistan'ın 3. Cumhurbaşkanı. [17]
  13. Azerbaycan 13.09.2013 — Arif Malikov, Azeri besteci.[18]
  14. Türkiye 12.11.2013 — Abdullah Gül, Türkiye Cumhuriyeti'nin 11. Cumhurbaşkanı. [19]
  15. Ukrayna 17.11.2013 — Viktor Yanukoviç, Ukrayna'nın 4. Devlet Başkanı. [20]
  16. Türkiye 02.09.2014 — Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti'nin 12. Cumhurbaşkanı.[21]
Haydar Aliyev Nişanı ve ödüle ait vesika

Nişanı alanların yaşı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nişanı alanlar arasında en yaşlısı İhsan Doğramacı olmuştur. O, 90 yaşında Haydar Aliyev Nişanı′nı almıştır. İlk alan İlham Aliyev ise en gencidir. Bu ödülü aldığı zaman 43 yaşındaydı.

Nişanı alan Doğum tarihi Nişanı al tarihi Yaşı
İlham Aliyev 24.12.1961 28.04.2005 43 yaş
İhsan Doğramacı 03.04.1915 29.04.2005 90 yaş
Jacques Chirac 29.11.1932 29.01.2007 74 yaş
Mstislav Rostropoviç 27.03.1927 27.03.2007 80 yaş
Viktor Yuşçenko 23.02.1954 21.05.2008 54 yaş
Tahir Salahov 29.11.1928 27.11.2008 79 yaş
Sabah IV El-Ahmet El-Cabir El-Sabah 06.06.1929 27.11.2008 80 yaş
Lech Kaczyński 18.06.1949 02.07.2009 60 yaş
Valdis Zatlers 22.03.1955 10.08.2009 54 yaş
Traian Băsescu 04.11.1951 18.04.2011 59 yaş
Georgi Parvanov 28.06.1957 14.11.2011 54 yaş

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Azərbaycan Respublikasının orden və medallarının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının 10 noyabr 1992-ci il tarixli, 370 nömrəli Qanunu. e-qanun.az (Azerice)
  2. ^ ""Heydər Əliyev" ordeninin təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının 22 aprel 2005-ci il tarixli, 896-IIQ nömrəli Qanunu. e-qanun.az (Azerice)
  3. ^ Ильхаму Алиеву вручили орден Гейдара Алиева. news.bbc.co.uk
  4. ^ Prezident İlham Əliyevə təqdim olunmuş mükafatlar. president.gov.az (Azerice)
  5. ^ "İ.Ə.Doğramacının "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 aprel 2005-ci il tarixli, 787 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  6. ^ "Jak Şirakın "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 yanvar 2007-ci il tarixli, 1912 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  7. ^ "M.L.Rostropoviçin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 mart 2007-ci il tarixli, 2064 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  8. ^ "V.A.Yuşşenkonun "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 21 may 2008-ci il tarixli, 2829 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  9. ^ "T.T.Salahovun "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 27 noyabr 2008-ci il tarixli, 67 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  10. ^ "Küveyt Dövlətinin Əmiri şeyx Sabah əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabahın “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 9 fevral 2009-cu il tarixli, 136 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  11. ^ "L.Kaçinskinin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 iyun 2009-cu il tarixli, 360 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  12. ^ "V.Zatlersin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 10 avqust 2009-cu il tarixli, 433 nömrəli Sərəncamı. e-qanun.az (Azerice)
  13. ^ İlham Əliyev Valdis Zatlersi "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edib Anspress. tarixi:2009.08.10
  14. ^ "Trayan Beseskunun "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 18 aprel 2011-ci il tarixli Sərəncamı. azerbaijan-news.az (Azerice)
  15. ^ Президент Азербайджана наградил румынского коллегу. news.day.az tərcüməsi
  16. ^ Georgi Pırvanovun “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az
  17. ^ Emoməli Rəhmonun “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az Şablon:Ref-az
  18. ^ A.C. Məlikovun “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı president.az Şablon:Ref-az
  19. ^ Çankaya köşkündə Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin təltif edilməsi mərasimi olmuşdur. president.az
  20. ^ V.F.Yanukoviçin “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı president.az Şablon:Ref-az
  21. ^ Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Heydər Əliyev” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı. president.az

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]