Hamid Karzai

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Hamid Karzai
Ḥāmid Karzay
حامد کرزی
Afganistan Devlet Başkanı
Görevde
Makama geliş
7 Aralık 2004
Yerine geldiği Burhaneddin Rabbani
Kişi bilgileri
Doğum 24 Aralık 1957 (1957-12-24) (56 yaşında)
Kandahar, Afganistan
Partisi Bağımsız
Dini Sünni İslam
Karzai ABD Eski Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile, Haziran 2006.
Anders Fogh Rasmussen ile Karzai, 2009
Karzai ile Rusya Devlet BaşkanıDmitry Medvedev, 2010.
Karzai 47. Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşurken, 2011 .

Hamid Karzai, (d. 24 Aralık 1957, Kandehar) 2004 yılından beri Afganistan devlet başkanıdır. Taliban sonrası ilk devlet başkanıdır. Popalzai kabilesine ait Paştun kökenlidir. 2001-2004 yılları arasında halk tarafından desteklenen Karzai, 2004 seçimleri sonrası dönemde yönetimde yolsuzluğun artması, ülke çapında Taliban ve El Kaide militanların tekrar güç kazanmasıyla birlikte hem Karzai'nin hükümetine karşı hem de ülkenin geleceğine karşı bir şüphe ve güvensizlik ortamı oluştu. Hamid Karzai 2009 yılı Kasım ayında bir kez daha devlet başkanı seçilmiştir.

Gençliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası Abdul Ahad Karzai, 1960'larda Meclis Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştır. Büyükbabası Khair Muhammed Han, 1919'daki Afganistan'daki bağımsızlık savaşı sırasında ve aynı zamanda Senatoda Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştı. Amcası Habibullah Karzai, BM'de Afganistan temsilcisi olarak görev yaptı ve ABD Başkanı John F. Kennedy ile özel bir toplantı yapmak için ABD'ye 1960'ların başında giden Kral Zahir Şah'a eşlik ettiği söylenmektedir.

Hamid Karzai, Kandahar'da Mahmud Hotaki İlköğretim Okuluna gitti. Kabil'de Sayed Cemaleddin Afgan Okulunda öğrenim gördü. 1976 yılında Habibia Lisesi'nden mezun oldu. 1979 dan 1983'e kadar, Karzai, Hindistan'da, Shimla'daki Himachal Pradesh Üniversitesi'nde siyaset bilimi yüksek lisans dersi aldı. Hamid Karzai birçok dili iyi bir şekilde konuşabilmektedir. Bunların arasında Peştuca ana dili dahil olmak üzere Dari (Farsça), Urduca, Hintçe, Arapça, İngilizce ve Fransızca'dır.

İlk zamanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamid Karzai, Hindistan'da yüksek lisans derecesi aldıktan sonra, 1980'lerde Afganistan'da Sovyet savaş sırasında anti-komünist mücahitler için çalışmaya gönüllü olarak komşu Pakistan'a taşındı. Mücahidler, ABD, Pakistan, Suudi Arabistan ve İran tarafından desteklendi ve Karzai ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) için çalışan bir müteahhit oldu. Karzai, Sovyet müdahalesi sırasında Pakistan içinde kalırken, kardeşleri Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.

Sovyet kuvvetlerinin geri çekilmesi ardından, Hamid Karzai, Tarinkot'da Mücahidlerin zaferine yardımcı olmak için 1988 yılının Ekim ayı başlarında Afganistan'a döndü.

Necibullah'ın Sovyet destekli hükümeti 1992 yılında çöktüğünde, Peşaver Anlaşması kapsamında Afgan siyasi partilerinin mutabık kalmasıyla Afganistan İslam Devleti kuruldu ve genel seçimleri takiben geçici bir hükümet atandı. Başkan Necibullah 1992 yılında istifa ettikten sonra Karzai, Kabil'de ilk mücahit liderlerine eşlik etti. Burhaneddin Rabbani hükümetinde Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı. Ancak Karzai, Hikmetyar güçleri ve Rabbani hükümeti arasında arabuluculuk yaptığını iddia eden Gulbuddin Hikmetyar için casusluk suçlamasıyla Muhammed Fahim (Karzai'nin mevcut Başkan Yardımcısı) tarafından tutuklandı. Karzai, Hikmetyar tarafından sağlanan bir araçla Kabil'den kaçtı.

Karzai, Taliban'ın 1990'ların ortalarında ortaya çıkıp iktidarı ele geçirdiklerinde, başlangıçta meşru bir devlet olarak tanıdı. Çünkü ülkesinde şiddet ve yolsuzluğun durdurulacağını düşündü. Karzai, Afgan mülteciler arasında Quetta kentinde yaşadı. 1999 yılının Temmuz ayında, Quetta kentinde, bir cami'den evine giden Karzai'nin babası Abdul Ahad Karzai, sabah erken saatlerde vurularak öldürüldü. Raporlar, Taliban'ın suikastı yaptığını gösterdi. Bu olayın ardından Karzai, Ahmed Şah Mesut'ın önderliğinde Kuzey İttifakı ile yakın çalışmaya karar verdi.

Hamid Karzai, 2000 ve 2001 yılında anti-Taliban hareketine destek toplamaya yardımcı olmak amacıyla Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. ABD Silahlı Kuvvetleri Eylül 2001'de Taliban ile bir çatışmaya hazırlık yaptığı sırada, Karzai, El Kaide'nin ülkesinden temizlenmesi için NATO ülkelerine çağrı yapmaya başladı.

Ekim 2001'de Hamid Karzai ve kendisine bağlı bir grup savaşçı, Afganistan'ın güneyinde, ABD Hava Kuvvetleri pilotları tarafından bir yangın füze saldırısından kurtarıldılar. Grup yaralandı ve ABD'de tedavi edildi. Karzai'nin bazen konuşmaları sırasında yüz sinirlerinde yaralanma izleri olduğu farkedilebilmektedir. 4 Kasım 2001 tarihinde, Amerikan özel operasyon güçleri Karzai'nin korunması için Afganistan'a uçtular.

Geçiş yönetimi Başkanı ve Yönetim Kurulu Başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Aralık 2001'de, siyasi liderler yeni liderlik yapıları üzerinde anlaşmak için Almanya'da toplandı. 5 Aralık'ta, Bonn Anlaşması uyarınca, Geçici bir Yönetim ve 29 kişilik yönetim kurulu seçildi. Karzai Başkan seçildi ve 22 Aralık günü lider olarak yemin etti. 13 Haziran 2002'de, Loya Jirga, Afgan Geçici İdaresi Başkanı olarak yeni bir pozisyonda Karzai'yi geçici Devlet Başkanı olarak atadı. Kuzey İttifakı eski üyeleri en önemlisi, aynı zamanda Savunma Bakanı olarak görev Başkan Yardımcısı Muhammed Fahim son derece etkili kaldı.

Karzai, Ekim 2004 başkanlık seçimlerinde aday oldu ve 22 rakibini yenerek, Afganistan'ın ilk demokratik olarak seçilmiş lideri oldu. Seçimler olaysız geçti. İddia edilen oy usulsüzlüğü, Birleşmiş Milletler tarafından soruşturulmasının ardından, Kasım ayı başlarında ulusal seçim komisyonu oyların 55.4% ile Karzai'yi galip ilan etti. Toplam 8,1 milyon oyun 4,3 milyonunu almıştır. Seçim, isyancı aktivitelerin artmasına rağmen güvenli bir şekilde gerçekleşti.

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1999 yılında, Hamid Karzai, Pakistan'da yaşayan Afgan mültecilere doktor olarak bir kadın doğum uzmanı Zeenat Kureyş ile evli olup 25 Ocak 2007 tarihinde doğmuş Mirwais ismide oğlu bulunmaktadır. Varlık beyanı göre, Karzai, 525 $ aylık maaş almakta ve banka hesaplarında az 20.000 $ bulunmaktadır. Karzai herhangi bir arazi ya da mülk sahibi de değildir.


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hamid Karzai İngilizce Wikipedia maddesi


Siyasi görevi
Önce gelen:
Burhaneddin Rabbani
Afganistan Devlet Başkanı
Geçici: 2001-2004

2004 -
Sonra gelen:
Sonra gelen yoktur.
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Hamid Karzai ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.