Adiabene

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
MS 1. yüzyıldan Corduene ve Adiabene haritası.
Mavi çizgi: MÖ 401'de Onbinlerin Corduene içinde ilerlediği ve geri çekildiği hat.

Adiabene, Önasya'da bir bölge adı. Başlangıçta kabaca Büyük Zap ve Küçük Zap nehirleri arasında kalan bölgeyi tanımlarken, sonradan doğrudan bitişik bölgeleride kapsamıştır. Zaman içerisinde politik olarak Asur topraklarının büyük bir kısmını kapsadığından bir süre sonra tüm Asur ülkesi için kullanılmaya başlanmıştır. En önemli yerleşim yeri Arbela kentiydi.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Adiabene bölgesi MS 1. yüzyıl'da, Part İmparatorluğuna bağlı, yerel bir hanedana mensup, Yahudiliği kabul etmiş bir kral tarafından yönetiliyordu. Bölge zaman zaman Part tahtı için yapılan kavgalara ve Part-Roma çatışmalarına sahne oluyordu. Bölgenin hükümdarı Kral Izates ( 36–59/60), Part İmparatorluğunda hatırı sayılır bir nüfuza sahipti. Bunun yanında Izates, annesi Helena ile birlikte politik nedenlerden Yahudiliğe geçmişti. Saray, Filistinli Yahudileri Romalılarla yaptıkları savaşlar sırasından finansal ve askeri açıdan desteklemişti. Monobazos ve Helena'dan Mişna'da sık sık bahsedilir.

Roma İmparatoru Trajan 116 yılında Mezopotamya'yı fethedince, Adiabene Asurya adıyla bir Roma eyaletine dönüştürüldü. Ancak Mezopotamya kolonileri Hadrian zamanında bölgeyi tekrar ele geçirdiler. 195 yılında Septimius Severus Adiabene'yi kısa sürede yeniden ele geçirdi ve bu nedenle Adiabenus unvanını aldı. Caracalla zamanında, 216 yılında, Romalılar bir kez daha Adiabene'ye girdiler.

Adiabene Kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

Adiabene Piskoposları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Pkidha (104-114)
  • Semsoun (120-123)
  • Isaac (135-148)
  • Abraham (148-163)
  • Noh (163-179)
  • Habel (183-190)
  • Abedhmiha (190-225)
  • Hiran (225-258)
  • Saloupha (258-273)
  • Ahadabuhi (273-291)
  • Sri'a (291-317)
  • Iohannon (317-346)
  • Abraham (346-347)
  • Maran-zkha (347-376)
  • Soubhaliso (376-407)
  • Daniel (407-431)
  • Rhima (431-450)
  • Abbousta (450-499)
  • Joseph (499-511)
  • Huana (511-???)

Literatür[değiştir | kaynağı değiştir]

  • J.Neusner: A History of the Jews in Babylonia I(Babil'de Yahudilerin tarihi), 1965, (İngilizce)
  • J.Neusner: The Conversion of Adiabene to Judaism(Adiabene'nin Yahuduliğie geçisi), in: JBL 83 (1964), S. 60–66, (İngilizce)
  • Brauer, E., The Jews of Kurdistan, (Kürt Yahudileri)Wayne State University Press, Detroit, 1993, (İngilizce)
  • Solomon Grayzel, A History of the Jews (Yahudilerin tarihi) ,New York: Mentor, 1968, (İngilizce)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]