Adalar, İstanbul

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°52′18″N, 29°07′36″E

Adalar
—  İlçe  —
Büyükada sahili ve iskele
Büyükada sahili ve iskele
Istanbul location Adalar.svg
Koordinatlar: 40°52′18″K 29°07′36″D / 40.87167°K 29.12667°D / 40.87167; 29.12667
Ülke Türkiye Türkiye
Bölge Marmara
İl İstanbul
Mahalleler 5
Yönetim
 - Belediye Başkanı Mustafa Farsakoğlu (CHP)
 - Kaymakam Ahmet Arabacı
Yüz ölçümü
 - Toplam 16 km2 (6,2 mi2)
Nüfus (2012[1])
 - Toplam 14,552
Zaman dilimi DAZD (UTC+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (UTC+3)
Posta kodu 349xx
Telefon kodu 0 216
İnternet sitesi:
adalar.bel.tr
adalar.gov.tr


Adalar, İstanbul'un Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada, Sedefadası, Sivriada, Yassıada, Kaşık Adası ve Tavşan Adası adlı 9 adadan oluşan ilçesi. 2000 Nüfus sayımına göre nüfusu 17.738'dir.

Adalar ilçesinin merkezi Büyükada olup, ilçe 5 mahalleden oluşmaktadır; Büyükada'daki Maden ve Nizam mahalleleri, Kınalıada mahallesi, Burgazada mahallesi, Heybeliada mahallesi.

İstanbul Adaları'nın, özellikle Bizans döneminde saray mensuplarının sürgün yerleri olduğu için Prens Adaları diye adlandırıldığı söylenir.

Adalar'ın İstanbul'a uzaklıkları, en yakın Kınalıada, en uzak Tavşanadası olmak üzere 7 deniz miliyle 13,5 deniz mili (25 km) arasında değişir. Adalar'a ilk vapur seferleri Galata Köprüsü'nden 1846 yılında başlamıştır. Bugün Kabataş, Kadıköy ve Bostancı'dan sürekli deniz yolu bağlantısı vardır.

Adalar'da yaşayan azınlık nüfusunun çeşitli toplumsal, siyasi olayların sonucunda dönem dönem buradan ayrılması, yerleşim alanlarının az olması ve yeni yapılaşmaya sınırlı olanak tanınması gibi nedenlerle nüfusu ya azalmış ya da durağan kalmıştır. Özellikle 1950'den günümüze kadar, Adalar'da sürekli oturan nüfus azalırken yörenin etnik ve sosyal yapısı da değişmiştir. Yahudi ve Hıristiyan, özellikle de Rum ve Ermeni nüfusta çok büyük azalma olurken İstanbul içi ve dışı doğumlu Müslüman nüfus büyük bir artış göstermiştir.

Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılan Pierre De Tchihatchef'in orijinal adı Le Bosphore et Constantinople avec Perspectives des Pays Limitrophes (1864) olan Türkçe çevirisi "İstanbul ve Boğaziçi" adı ile yayınlanan eserin birinci kısmının çevirisine göre Adalar Boğaz'ın güney ağzıyla İzmit (Nikomedia) körfezinin girişi arasında, Bitinya sahilleri boyunca Hıristiyanlar tarafından Prens Adaları, Türkler tarafından da Kızıl Adalar ismiyle bilinen bir adalar dizisidir.

  • Büyükada (Yunanca: Πρίγκηπος - Prinkipos)
  • Heybeliada (Yunanca: Χάλκη - Halki)
  • Burgazada (Yunanca: Αντιγόνη - Antigoni)
  • Kınalıada (Yunanca: Πρώτη - Proti)
  • Yassıada (Yunanca: Πλάτη - Plati)
  • Sivriada (Yunanca: Οξειά - Okseia)
  • Kaşıkadası (Yunanca: Πίτα - Pita)
  • Sedefadası (Eski Yunanca: Τερέβινθος - Terebinthos ve modern Yunanca: Αντιρόβυθος - Antirovithos)
  • Tavşanadası (Yunanca: Νέανδρος - Neandros)
Adalar Vapurunu takip eden martılar, arka planda Büyükada, sağda Heybeliada

Prens Adaları'nın adını nereden aldığına dair toplumsal tarihin izlerinden giden bir kısa anlatı (1864): Bizans imparatorları zamanında pek konuksever sayılamayacak bu dört ada, meşhur bahtsızlara sürgün ya da esaret yeri işlevi görüyordu. Bu sürgünlerin arasında çok sayıda taç giymiş insanın yer alması nedeniyle, bu kayalıklara Prens adaları adı verildi; daha sonra bu isim küçük takımadaların bütünü için kullanıldı. Bu takımadaların en büyük ve en güzel iki adası olan Büyükada ve Heybeli'nin prenslerin düşmanlıklarından çok görkemlerine tanık oldukları doğrudur. Çünkü bu adalar Bizans imparatorlarının yazlıklarıydı ve onların şatolarıyla güzelleştirilmişti. Ancak o zamanlar, hükümdarlar, bugünkünden daha hızlı bir biçimde saraydan zindana geçtikleri ve bu adalarda bahtı açık olanların ve çile çekenlerin konutları iç içe olduğu için, aynı adın bütün adalar için kullanılmasından daha doğal bir şey yoktur. Çünkü bugün bir adada oturanın ertesi gün bir başka adaya çok farklı bir konumda geçmesine alışılmıştı. Demek ki bu adalar halkın gözünde insan yaşamının en şiddetli karşıtlıklarının simgesi, gururla küçük düşmenin büyüklükle hiçliğin, mutlulukla sefaletin, birbirine karıştığı bir yerdi: tek kelimeyle, bunlar gerçekten Prenslerin adalarıydı !

Prens Adaları topluluğu içinde İstanbul'a en yakın ada olması sebebiyle Kınalıada, tarihte en çok sürgün bu adaya yapılmıştır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[2] 15.219 15.219
1970[3] 17.600 17.600
1975[4] 13.171 13.171
1980[5] 18.232 18.232
1985[6] 14.785 14.785
1990[7] 19.413 19.413
2000[8] 17.760 17.760
2007[9] 10.460 10.460
2008[10] 14.072 14.072
2009[11] 14.341 14.341 -
2010[12] 14.221 14.221 -
2011[13] 13.883 13.883

Yüzölçümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Aşağıdaki tabloda büyükten küçüğe doğru sıralanmış olarak adaların yüzölçümleri ve adalarda yaşayan kişi sayısı verilmiştir.

Adanın ismi Yüzölçümü Nüfusu
Büyükada 5,4 km2 7.335
Heybeliada 2,3 km2 5.529
Burgazada 1,5 km2 1.578
Kınalıada 1,3 km2 3.318
Sedefadası 0,15 km2 Yok
Yassıada 0,05 km2 Yok
Sivriada 0,04 km2 Yok
Tavşanadası 0,01 km2 Yok
Kaşıkadası 0,008 km2 Yok
Toplam 10,76 km 17.760

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

İstanbul'un kültürel ve doğal mirası için çok özel bir yer olan Adalar 2011'den beri bir müzeye de sahiptir. İstanbul'un ilk ve tek kent müzesi, Büyükada Aya Nikola Koy'unda bulunuyor. Adalar Müzesi, Adalar ve adalı halk hakkında olan tek müzedir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Adalar'ın Marmara Bölgesi'ndeki konumu

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Karayla bağlantısı bulunmayan Prens adalarına ulaşım vapur, motor ve deniz otobüsleriyle sağlanmaktadır. 2011 itibariyle hizmet veren 6 kuruluş bulunmaktadır. İstanbul Şehir Hatları, İstanbul Deniz Otobüsleri, Mavi Marmara, Prens Tur, Dentur, Turyol. Şehir Hatları, İstanbul Deniz Otobüsleri ve Mavi Marmara frmaları, Bostancı ve Kabataş'tan; Dentur Kabataş'tan, Turyol Eminönü ve Karaköy'den, Prens Tur ise Kartal'dan adalara karşılıklı seferler düzenlemektedir. En yakın noktaya ulaşım 25 dakika sürerken, en uzak noktadan ulaşım yaklaşık 1,5 saat sürmektedir. Adalar'a sefer yapan firmalar genelde yaz ve kış olarak 2 tarife kullanmaktadır. Bu seferlerin sıklığı da hafta içi ve hafta sonu günlerde değişmektedir. İlgili seferler tarifeler kullanılarak takip edilebilmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BspnalDP. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtnUNOfc. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btq0ofgf. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuecxDI. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwhrZ4v. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtyLQ6l1. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu0TLwnT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1ywlV9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3myMLK. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuD084fM. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuFahLvT. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGuLIDJ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Adalar, İstanbul ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.