İli Nehri
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| İli Nehri | |
|---|---|
 |
|
| Kaynak | Tekes ve Kunges nehirleri |
| Ağız | Balkaş Gölü |
| Havza ülkeleri |  Kazakistan Çin Halk Cumhuriyeti |
| Uzunluk | 1001 km |
| Havza alanı | 140.000 km² |
İli Nehri, (Kazakça: I-li; veya Ile, Çince: 伊犁河, Yili He, Uygurca: Chüngges), Orta Asya'da Kazakistan ve Uygur Özerk Bölgesi'nin batı bölümlerinden geçen bir nehir. 815 kilometresi Kazakistan sınırlarında olmak üzere toplam 1439 kilometre uzunluğundadır. Sincan Uygur Özerk Bölgesi içindeki Tanrı Dağları'nın 5.500 metre yüksekliğine kadar ulaşan Narat (Khaliq tau) ve Irenchabirga (Ereen Chabarg) gibi parça dağlarının arasından doğar.
Kaşgarlı Mahmut'un ünlü eseri Divân-ı Lügati't-Türk'te İla: Bir ırmak adıdır. Türklerden Yağma, Toxsı ve Çiğillerden bir bölüğün indiği bir deredir. Bu ırmak Türk illerinin Ceyhun'udur. diye tanımlanmıştır.[1]
Konu başlıkları |
[değiştir] Doğal yapısı
Balkaş Gölü'ne döküldüğü yerde muazzam bir delta yapar ve çevresinde yağmur ormanı gibi gür bitki örtüsü oluşmasını sağlar.
1965 - 1980 yılları arasında Kapçagay Hidroelektrik Güç Santrali bu nehir üzerinde kurulmuştur. Nehrin yirmi kilometre kadar aşağılarında "Tamgaly" adı verilen kaya çizimleri vardır. Tamgaly Kazakça'da harfli harfler bulunan mânâsına gelir.
[değiştir] Balık türleri
İli Nehrinde, (Acipenser nudiventris)[2], Sazan balığı (Cyprinus carpio carpio)[3], (Cyprinus carpio haematopterus)[4], Sazangiller Cyprininae alt-familyasından (Ctenopharyngodon idella)[5], (Diptychus maculatus)[6], (Carassius gibelio)[7], Triplophysa strauchii, Triplophysa stoliczkae Triplophysa dorsalis[8] çoprabalığı dört cinsi ve Barbatula labiata gibi tatlı su balık türleri yaşar.
[değiştir] Notlar
- ^ Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-160-405-2, Cilt I, sayfa 92
- ^ Acipenser nudiventris in China (İngilizce)
- ^ Cyprinus carpio carpio in China (İngilizce)
- ^ Cyprinus carpio haematopterus in China (İngilizce)
- ^ Ctenopharyngodon idella in China (İngilizce)
- ^ Diptychus maculatus in China (İngilizce)
- ^ Carassius gibelio in China (İngilizce)
- ^ Triplophysa waisihani, a new species of nemacheiline loach from Northwest China (Pisces: Balitoridae) (İngilizce)
[değiştir] Kaynakça
[değiştir] Resimler
 İli Nehrinin yanındaki Buda ile ilgili kaya çizimleri |
 İli Nehri |
 İli Nehri |
