Tobol Nehri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tobol Nehri
Tobol Nehri
Tobol Nehri
Ağız İrtiş Irmağı
Havza ülkeleri  Rusya
 Kazakistan
Uzunluk 1591 km
Havza alanı 426.000 km2

Tobol (Kazakça: Тобыл ) Kazakistan ve Rusya topraklarında bulunan, İrtiş nehrinin sol kolu olan nehirdir.

Coğrafi konumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Tobol’un uzunluğu 1591 km, havza alanı ise 426.000 km2’dir. Güney Ural dağlarının kolu ile Turgay platosunun sınırı – Tobol Nehri’nin doğduğu yerdir. Tobol Nehri Sibirya Ovaları boyunca orta ve aşağı akışlarında büküntülü yatağıyla geniş vadide akmaktadır. Tobol havzasında toplam alanı 9 bin km2 ile 20 bin göl bulunmaktadır.

Hidroloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Tobol genellikle kardan beslenmekte, ama akışın aşağı kısmında yağmur payı büyülmektedir. Nisan’ın birinci yarısından Haziran’ın ortasına kadar Tobol’un üst kısmında, Ağustos’un başına kadar aşağı kısmında su taşkını gözlenmektedir. Nehrin ağzından 898 km uzaklıkta ortalama su sarfiyatı 26.2 m3/s, nehir ağzında 805 m3/s’dir (maksimum sırasıyla 348 m3/s ve 6350 m3/s). Ortalama bulanıklık 260 gr/m3, yıllık alüvyon stoku 1600 bin ton’dur. Alt kısımlarda Ekim’in sonunda-Kasım’da, üst kısımlarda Kasım’da donup Nisan’ın ikinci yarısında erimeye başlar.

Kolları[değiştir | kaynağı değiştir]

En iri kolları sol taraftan Uy, İset, Tura, Tavda; sağ taraftan Obagan’dır.

Ulusal ekonomide kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tobol ağızdan 437 km’ye kadar gemilerin işlemesine elverişlidir. Nehirdeki stok bir dizi barajlarla düzenlenmektedir. Tomruk yüzdürme.