Seyhun
Vikipedi, özgür ansiklopedi
| Seyhun | |
|---|---|
|
|
|
| Kaynak | Narin ve Kara Derya Nehri |
| Ağız | Aral Gölü |
| Uzunluk | 2,212 km |
Seyhun ya da Siri Derya (Kazakca: Сырдария; Tacikçe: Сирдарё; Özbekçe: Sirdaryo; Farsça:سيردريا). Orta Asya'da bir nehir. Ceyhun nehri ile birlikte Maveraünnehir'i meydana getirir.
Konu başlıkları |
[değiştir] İsimleri
Ortaçağdaki İslâm yazılarında bu nehir Sayhoun (سيحون) ismiyle bahsedilir, böylece Cennet'teki dört nehirlerden biridir. Oğuzlar Yincü Öküz (İnci nehri) derlerdi. Antik Türkler bu nehire Yenchu-okuz derlerdi.[1], keza "İnci Nehir" anlamına gelirdi. Oğuzlar bu nehir boyunca bir çok şehirleri kurmuşlardır. Bunlar Yangikent (Yangikend), Cend, Sabran (Sepren), Suğnak ve Sitkün'dür. İlkçağ'da Batı'da Jaxartes veya Yaxartes Yunanca'dan gelme ὁ Ιαξάρτης Irmağı olarak bilinirdi.
[değiştir] Kaynakları
Irmak Tanrı Dağları (Uygurca: Tengri Tagh), (Çince: 天山 "Tian Shan") Orta Asya'da bulunan büyük dağ sistemlerinden birini oluşturan sıradağlardan iki kol alarak doğar. Kaynakları bugünkü Kırgızistan'dan doğan Narin Nehri ve Kara Derya adlarıdaki nehirlerdir ve Fergana Vadisi'inde (Özbekçe: Farg‘ona vodiysi, Kırgızca: Фергана өрөөнү, Tacikçe: водии Фaрғонa, Rusça: Ферганская долина, Farsça:دشت فرغانه) birleşerek Seyhun'u oluştururlar. Uzunluğu 2,212 km(1,380 mil) olan nehir Aral Gölüne dökülür.
Seyhun'un üzerine birkaç defa tarımsal alanların sulanması ve Enerji üretimi amacıyla Barajlar için inşaa edilmiştir; bunlardan en büyüğü olan Kairakkum (Kajrakkum veya Kayrakum)-Barajıdır. Bu Barajın hacmi 520 km² ve Gövde hacmi 4,16 milyar m³ tür. Seyhun nehrinin kıyılarında o havâlinin insanları kara kavak, söğüt ve kamış yetiştirirler.
Kâşgarlı Mahmud haritasında da Seyhun alt havzasını açıkça Oğuz şehirleri bölgesi olarak işaret eder[2].
[değiştir] Notlar
[değiştir] Kaynaklar
[değiştir] Dış Bağlantılar
[değiştir] Bakınız


