Zugdidi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Zugdidi
ზუგდიდი
Kent
Zugdidi
Zugdidi bayrağı
Bayrak
Zugdidi arması
Arma
Gürcistan konumunda Zugdidi
Zugdidi
Zugdidi
Zugdidi'nin Gürcistan'daki konumu
Ülke Gürcistan Gürcistan
Bölge Samegrelo-Zemo Svaneti Bölgesi
Nüfus
 (2014)
 • Kent
42,998
Zaman dilimi UTC+04.00 (Standart Zaman)

Zugdidi (Gürcüceზუგდიდი, Megrelce: ზუგიდ), Gürcistan’ın batısında, tarihsel Megrelya bölgesinde bulunan bir kenttir. Odişi ovasında, Çhouşi ırmağının kıyısında yer alır. Nüfusu 42.998 'dir (2014). Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinin yönetsel merkezidir.

Kaynaklarda adından ilk kez 17. yüzyılda söz edilmiştir. Odişi Prensliği'nin yönetsel ve kültürel merkeziydi. 1855-1857 arasında Osmanlıların egemenliği altında kaldı. Daha sonra Çarlık Rusya’sının yönetimi altına girdi. Demiryolu ve devlet yolu kentten geçmektedir.

Görülecek yerler arasında Zugdidi tarih ve etnografya müzesi, tiyatro, Samegrelo prensleri Dadianilerin sarayı ve nadir bitkilerin bulunduğu botanik bahçesi sayılabilir.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Zugdidi adının ilk kullanımına 17. yüzyıl kaynaklarında rastlanmaktadır. Zugdidi Megrelcede "büyük tepe" anlamına gelmektedir ("Zugu/ზუგუ" - tepe, "didi/დიდი" - büyük). Eski kaynaklarda aynı anlama gelen "Zubdidi" (ზუბდიდი) kullanımına da rastlanmaktadır. Megrelya ve Abhazya'daki Megrel köylerinde ise bu ismin kısa formu olan "Zugidi" (ზუგიდი) de görülmektedir. Şehrin doğusundaki tepe şehre bu adı vermiştir. Bu tepede antik dönemden kaleler yer almaktadır.

İklimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Köppen iklim sınıflandırmasına göre Zugdidi'de Ilıman dönencealtı iklimi (Cfa) görülmektedir.

Nuvola apps kweather.svg {{{Yerleşim adı}}} iklimi Weather-rain-thunderstorm.svg
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 10,3 11,5 14,7 19,8 24,3 27,1 28,6 29,2 26,3 21,9 16,4 12,1 20,2
Ortalama sıcaklık (°C) 5,2 6,1 9,2 13,6 17,9 21,5 23,8 24,3 20,2 15,1 10,4 6,7 14,5
En düşük sıcaklık (°C) 2,1 2,7 5,5 9,2 13,1 17,0 19,8 20,4 16,2 11,3 6,3 2,9 10,5
Ortalama yağış (mm) 145 126 124 130 93 184 153 171 162 156 165 173 1.782

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Zugdidi, tarih boyunca tek etnikli bir şehir olarak bilinmekteydi. 2002 eyalet sayımına göre, toplam nüfusunu %98.97'sini (166.039) Gürcüler oluşturmaktadır.[1] 1850'lerin ikinci yarısındaki kısa Osmanlı işgali nedeniyle şehrin nüfusu 2000'den 800'e düşmüştür. 1950'ler ve 1970'lerde Zugdidi gelişmiş ve nüfus artış hızı artmıştır. Son 20 yıldaki nüfus artışı ise diğer şehirlerden gelenlerden Zugdidi'ye olan göçün sonucudur. Abhazya'daki Rus-Gürcü Savaşı sırasında birçok etnik Megrel Zugdidi'ye göç etmek zorunda bırakılmıştır. Bu göçle beraber 2002 nüfus sayımlarında Zugdidi Gürcistan'ın en kalabalık 5. şehri olmuştur. 2014 nüfus sayımlarına göre ise ülkenin en kalabalık 6. şehridir.

Zugdidi'nin yıllara göre nüfusu:[2][3][4]

Zugdidi şehir haritası
Yıl Toplam Erkek Kadın
1851 2,000 --- ---
1863 800 --- ---
1886 1,078 --- ---
1897 3,407 2,129 1,278
1917 4,000 --- ---
1922 4,525 --- ---
1926 5,577 2,843 2,734
1939 15,062 7,394 7,668
1959 31,081 14,119 16,962
1970 39,896 18,610 21,286
1979 45,170 20,988 24,182
1989 50,022 23,551 26,471
2002 68,535 31,312 37,223
2014 42,998 19,746 23,252
Zugdidi'de 1990'lardan beri kutlanan Vlakernoba festivali, 2012

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Georgian Census for 2002
  2. ^ Russian Empire and Soviet Census for 1897, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989 (Rusça)
  3. ^ "2002 General Population Census Major Findings" (PDF). National Statistics Office of Georgia. 14 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2016. [ölü/kırık bağlantı]
  4. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; 2014 Census isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)