Yamçılı, Hanak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Yamçılı
Ardahan'ın konumu
Ardahan'ın konumu
Ardahan üzerinde Yamçılı
Yamçılı
Yamçılı
Yamçılı'nın Ardahan'daki konumu
Ülke Türkiye Türkiye
İl Ardahan
İlçe Hanak
Coğrafi bölge Doğu Anadolu Bölgesi
Rakım 2.334 m (7.657 ft)
Nüfus
 (2019)
 • Toplam 185
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu 0478
İl plaka kodu 75
Posta kodu 75900

Yamçılı, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün eski adı Maçueti'dir. Gürcüce bir yer adı olan Maçueti (მაჩუეთი), Türkçeye Maçvet olarak girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Maçvit (ماچویت) olarak yazılmıştır.[3][4] Daha sonra ise, köyün adı Türkçede Macivet, Maçvet, Macivat gibi biçimlere dönüşmüştür. Köyün adı "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında Yamçılı olarak değiştirilmiştir.[5][6]

Maçueti'nin 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer alması, buranın eski bir yerleşme olduğuna işaret etmektedir. Osmanlılar köyü Gürcü atabeglerin yönettiği Samtshe Atabeyliği'den (1268-1625) ele geçirmişti. Söz konusu deftere göre Ardahan-i Büzürg (Büyük Ardahan) livasının Meşe nahiyesine bağlı olan köy boş olarak kaydedilmiştir. Osmanlılara geçtiği için köyün Hristiyan sakinleri göç etmiş olabilir. Daha sonra yeniden Meskun hale gelen Maçueti'de 1878 yılında 8 hane yaşıyordu.[7]

93 Harbi'nde Ardahan bölgesini ele geçiren Ruslar köyü Maçuet (Мачует) olarak kaydetmiştir. Rus idaresinde Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı olan köyde, 1886 yılı tespitine göre 166'sı Türk ve 7'si Kürt olmak üzere 173 kişi yaşıyordu. Maçueti, beş köyden oluşan aynı adlı nahiyenin merkeziydi ve Maçueti nahiyesinde (маркяз: merkez), 568'i Türk ve 196'sı Kürt olmak üzere, toplam 764 kişi yaşıyordu.[8]

Birinci Dünya Savaşı'ın sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden sonra Maçueti, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında (15 Şubat-17 Mart 1921) Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü askerleri bölgeden çekildi ve Maçueti'nin de içinde yer aldığı Ardahan bölgesi Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye'ye bırakıldı.[9]

1928 tarihli köy listesinde Maçvet / Maçvit olarak kaydedilmiş olam Maçueti, bu tarihte Kars vilayetinin Poshof kazsına bağlı Damal nahiyesinin bir köyüydü.[4] Hanak'ın ilçe olmasının (1958) ardından Damal nahiyesi bu ilçeye bağlandı ve Maçueti Hanak'ın bir köyü haline geldi. 1992 yılında Ardahan il olunca, 1959'da adı Yamçılı olan köy bu ilin sınırları içinde kaldı.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Köy, Ardahan il merkezine 42 km, Hanak ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır.[10]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2020 184[2]
2019 185[2]
2018 184[2]
2017 193[2]
2016 189[2]
2015 191[2]
2014 197[2]
2013 198[2]
2012 209[2]
2011 213[2]
2010 214[2]
2009 206[2]
2008 221[2]
2007 218[2]
2000 235[11]
1990 442[12]
1985 606[13]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yamcili, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Ardahan Hanak Yamçılı Köy Nüfusu". Nufusune.com. 22 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  3. ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947), s. 490, II. cilt (1941), s. 478". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 
  4. ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762.
  5. ^ "1935 Genel Nüfusu Sayımı, İstanbul, 1937, s. 270" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 
  6. ^ Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 544.
  7. ^ "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947), s. 490, II. cilt (1941), s. 478, III. cilt (1958), s. 540". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 
  8. ^ ""Ardahan kazası (1886 Yılı)" (Rusça)". 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 
  9. ^ Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41.
  10. ^ "Yamçılı Köyü". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  11. ^ "İl, ilçe ve bucaklara göre köy nüfusları - 2000". TÜİK. 25 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020. 
  12. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020. 
  13. ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]