Vefa Kilise Camii
 Güneyden bakıldığında cami (sağda) ve eksonartheks (solda). | |
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | İstanbul, Türkiye |
| Koordinatlar | 41°00′59″K 28°57′37″D / 41.01639°K 28.96028°D |
| İnanç | İslam |
| Mezhep | Sünni |
| Mimari | |
| Mimari tür | Yunan haçı planı |
| Mimari biçim | Bizans |
| Tamamlanma | 10.-11. yüzyıl |
| Özellikler | |
| Minare sayısı | 1 |
| Malzemeler | Tuğla, taş |
Vefa Kilise Camii (Molla Gürânî Câmii), İstanbul'un Vefa semtinde, kiliseden camiye çevrilmiş bir dinî yapıdır. Kilise iken adı, Aziz Teodoros Kilisesi'dir (Yunanca: Ἄγιος Θεοδόρος ἑν τὰ Καρβουνάρια Ayos theodoros en ta Karvunaria). Muhtemelen Aziz Theodoros'a adanmıştı. Kompleks, Bizans mimarisinin Komnenos ve Paleologos dönemlerine ait bir örneğidir. Vefa Kilise Camii Doğu Ortodoks kilisesi formunda olup Yunan haçı planına göre yapılmıştır. İstanbul'un fethi'nden sonra cami olarak kullanılmıştır.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]
İstanbul'un üçüncü tepesi sırtlarında yer alan binanın ilk hali hakkında kesin bir bilgi yoktur. Kilisenin, duvarcılık işine göre 11. yüzyıl sonu, 12. yüzyıl başlarında I. Aleksios döneminde yapıldığı anlaşılmaktadır. Aziz Theodoros'a adanmış olup olmadığı da kesin değildir. Yapı Dördüncü Haçlı Seferi'nden sonra Konstantinopolis'in Latin kontrolünde olduğu dönemde Roma Katolik kilisesi olarak kullanıldı.
Osmanlı Devleti'nin İstanbul'u fethinden kısa bir süre sonra kilise, Fatih Sultan Mehmed'in hocası alim Molla Gürani tarafından cami haline getirildi. Molla Gürani kısa süre sonra İstanbul'un ilk müftüsü olacaktı. Cami daha sonra onun adıyla isimlendirildi. 1883 yılındaki bir yangında ağaç kısımları yandı ve cami tahrip oldu. Binanın kuzey ve güney cephelerindeki yan dehlizler 1833 yangınında yok olmuştur. Yapı 1937 yılında kısmi bir restorasyon gördü. Mozaikleri yeniden keşfedildi ve temizlendi.
Yapı İstanbul'un Fatih ilçesinde Vefa semtindedir. Diğer büyük Bizans yapısı olan Vefa'daki Kalenderhane Camii'ne bir kilometreden daha az uzaklıktadır. Süleymaniye Camii'nin ise birkaç yüz metre güneyindedir.
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]
Vefa Kilise Camii duvardaki işlemeler
Vefa Kilise Camii arka kapıdan görüntüsü
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Van Millingen, Alexander (1912). Byzantine Churches of Constantinople. London:MacMillan &Co.
- Mathews, Thomas F. (1976). The Byzantine Churches of Istanbul: A Photographic Survey. University Park: Pennsylvania State University Press. ISBN 0-271-01210-2
- Gülersoy, Çelik (1976). A guide to Istanbul. Istanbul:Kitaplığı. OCLC 384970612 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Krautheimer, Richard (1986). Architettura paleocristiana e bizantina. Turin: Einaudi. ISBN 88-06-59261-0
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
OpenStreetMap'te Vefa Kilise Camii ile ilgili coğrafi veriler
