TUSAŞ T-625 Gökbey

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(TUSAŞ Gökbey sayfasından yönlendirildi)
T-625 Gökbey
2017 Paris Air Show'da Sergilenen T-625
2017 Paris Air Show'da Sergilenen T-625
Türü Genel maksat helikopteri[1]
Ulusal köken  Türkiye
Üretici Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) [2]
İlk uçuş 2018
Durumu SHGM tarafından sertifiye edildi (29 Haziran 2019)
Ana kullanıcı Türk Silahlı Kuvvetleri
Jandarma Genel Komutanlığı
Sahil Güvenlik Komutanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü
Diğer kullanıcılar Sağlık Bakanlığı
Sivil havacılık
Üretim aralığı 2022-

T-625 Gökbey, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Sivil havacılık alanlarında kullanılması amacıyla Türkiye'nin coğrafi ve iklim koşullarına göre Türk mühendisleri tarafından tasarlanan, geliştirilmekte olan ve TUSAŞ tesislerinde üretilen genel amaçlı helikopterdir. Özgün helikopterin ileride UH-1 ve ambulans helikopterlerin yerini alması planlanmaktadır.

Tasarım ve geliştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

TUSAŞ, 2010 yılında özgün yerli genel maksat helikopteri için ön tasarım çalışmalarını başlattı.[3] 6 ton sınıfı genel maksat helikopteri projesi için 26 Haziran 2013 tarihinde Özgün Helikopter Programı Sözleşmesi imzalanmış ve 6 Eylül 2013'ten itibaren program takvimi uygulanmaya başlanmıştır.[4] Alp Havacılık, iniş takımı, dişli kutusu ve dinamik bileşenlerin üretimi ve montajından sorumluyken[5], İspanyol CESA hidrolik sistemleri sağlamak üzere seçildi.[6]

T-625'in başlangıçta 5 ton ağırlığında olması bekleniyor ve 2 adet LHTEC CTS800 motoru kullanması hedefleniyordu. LHTEC CTS800, TUSAŞ T-129 Atak helikopterinde de kullanıldığı için tercih edilmişti. Ancak yerli motor firması TEI tarafından yeni nesil TS1400 motorunun geliştirilmesine başlandı.

Helikopterle ilgili ilk tanıtım 5 Eylül 2014 tarihinde Ankara'da düzenlenen "Yerli Helikopterin Sanayileşmesi" toplantısında yapıldı.[7] T-625 ilk prototip uçuşusunu 6 Eylül 2018'de gerçekleştirdi.[8] 29 Haziran 2019'da T-625 prototipi ilk kez tam donanımlı olarak uçuşunu gerçekleştirdi ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından sertifiye edildi.[9]

T-625 Gökbey'in 2022 yılında Jandarma Genel Komutanlığı'na yapılacak 3 adet teslimatla beraber 2023 yılından itibaren seri üretime geçmesi öngörülmektedir.[10]

Özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Teknofest 2019'da segilenen T-625

Genel özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mürettebat: 2
  • Yolcu kapasitesi: 12 kişi
  • Uzunluk: 15,87 metre (52,1 ft)
  • Ana rotor çapı: 13,20 metre (43,3 ft)
  • Azami kalkış ağırlığı: 6.050 kilogram (13.340 lb)
  • Motorlar: 2 × TEI TS1400 Turboşaft, 1.400 mil beygir gücü (1.044 kW) (her biri)
  • Standart yakıt tankı: 1.020 kilogram (2.250 lb)
  • Harici yakıt tankı: 280 kilogram (620 lb)
  • Bagaj hacmi: 1,1 metre küp (39 cu ft)

Performans[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Azami hız: 165 knot (306 km/sa)
  • Seyir hızı: 150 knot (280 km/sa)
  • Menzil: 400 deniz mili (740 km)
    • Yedek yakıt tankı ile 512 deniz mili (948 km)
  • Havada kalış: 3,8+ saat
    • Yedek yakıt tankı ile 5+ saat
  • Servis tavanı: 20.000 fit (6.100 m)

Aviyonikler[değiştir | kaynağı değiştir]

T625, iki geniş dokunmatik çift Entegre Görev Ekranı (8x20 inç) ve iki dokunmatik ekran veri girişi Dokunmatik Komut Kontrol Ünitesi (8x10 inç) içeren bir ASELSAN cam kokpit ile birlikte dört eksenli çift yedekli otomatik uçuş kontrol sistemine sahiptir. IFR ve VFR tek pilot operasyonları, gece operasyonları ve bilinen buzlanma koşullarında uçuş için tasarlanmıştır.[11] Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı, T-625’te kullanılan çeşitli alt sistemler için çok sayıda patent alındığını bildirmiştir.[12]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Benzer konfigürasyonlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "'T625'in ön tasarımı tamam". TRT Türk. 31 Mart 2014. Erişim tarihi: 5 Eylül 2014. [ölü/kırık bağlantı]
  2. ^ "Gökbey Helikopteri". 11 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 
  3. ^ "TAI T625 Ozgun - Turkey's "Home-grown" Multi-role Helicopter" (İngilizce). 29 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 
  4. ^ "Milli helikopter için özgün tasarım aranıyor". Hürriyet. 17 Şubat 2014. 6 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2014. 
  5. ^ "From Ozgun to T-625: TAI Designates Indigenous Light Utility Helicopter" (İngilizce). 11 Ocak 2017. 29 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 
  6. ^ "The new TLUH helicopter by TAI will have a hydraulic system developed by CESA" (İngilizce). 21 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 
  7. ^ "Özgün Helikopter'den ilk kare". Anadolu Ajansı. 5 Eylül 2014. 19 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2014. 
  8. ^ "Özgün helikopter ilk uçuşunu gerçekleştirdi". Anadolu Ajansı. 6 Eylül 2018. 19 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ "Gökbey helikopteri ilk sertifikasyon uçuşunu yaptı". Anadolu Ajansı. 29 Haziran 2019. 9 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "TUSAŞ 2022 yılında Jandarma'ya ilk Gökbey helikopterini teslim edecek". 5 Ağustos 2021. 
  11. ^ "TAI promotes T625 multi-role helicopter". 6 Temmuz 2017. 29 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  12. ^ "Turkey's indigenous helicopter achieves important milestone" (İngilizce). Anadolu Ajansı. 29 Haziran 2019. 29 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2019. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]