Sur moru

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sur moru
 
Renk koordinatları
Hex #66023C
RGB (r, g, b) (102, 2, 60)
CMYK (c, m, y, k) (45, 100, 47, 42)
HSV (h, s, v) (325°, 98%, 40[1]%)
Az miktar dibromindigo tozu ve onun kumaş üzerindeki etkisi.
Mor boyanın kaynağı kabuklu deniz canlıları, dikenli Murex ve Bolinus brandaris.
Sur morunun ana bileşeni olan 6,6'-dibromoindigo  kimyasal yapısı.

Sur moru (Yunanca: , porphyra, Latince: purpura) başka şekilde Tyrian kırmızısı, erguvan kırmızısı, kraliyet moru, imparatorluk moru veya imparatorluk boyası olarak da bilinen brom içeren kırmızımsı-mor doğal boya. Muricidae deniz salyangozları ailesinin içinde bir tür kaya salyangozu olan Murex adıyla bilinen kabuklunun salgılarından elde edilmektedir.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Sur moru, ilk olarak antik Fenikeliler tarafından M.Ö. 1570'de üretilmeye başlanan boyalardan günümüz Lübnan'ında yer alan Sayda ve Sur kentlerinde elde edildi.[2] Öyle ki "Fenike" adı koyu mor rengin vatanı anlamına gelen Grekçe Phoiníkē 'den gelmektedir[3][4][5]. Rengin en önemli özelliği kolay solmaması ve ışık aldıkça daha parlaklaşmasıydı. Bu nedenle antik uygarlıklar tarafından asalet sembolü olarak tanımlandı ve kullanıldı. Homeros, İlyada'da ve Virgil, Aeneis'te bu kumaşlardan bahsetmiştir.

Tarihte Kullanımı [değiştir | kaynağı değiştir]

Bizans İmparatoru I. Justinianus 6. yüzyıldan kalma mozaikte mor kıyafetiyle görülüyor. Basilica San Vitale, Ravenna, İtalya

Mor renk, törensel cüppeleri renklendirmek için Romalılar tarafından kullanılırdı. Yunan aristokratlar, Romalı senatörler tarafından tercih edilirdi. Mor renkli kumaşlar lüks bir ticaret öğesiydi ve "Fenike kumaşı" olarak bilinirdi..

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ web.Forret.com Color Conversion Tool set to colour #66023C (Tyrian purple):
  2. ^ McGovern, P. E. and Michel, R. H.; Royal Purple dye: tracing the chemical origins of the industry, Anal.
  3. ^ Cunliffe, Barry.
  4. ^ "Phoenician".
  5. ^ "Pigments | Causes of Color". www.webexhibits.org. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2016-06-10.