Saztavuğu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Saztavuğu
A moorhen in the bush.jpg
Gallinula chloropus chloropus
Korunma durumu
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Aves
Takım: Gruiformes (Turnamsılar)
Familya: Rallidae (Yelvegiller)
Cins: Gallinula
Tür: G. chloropus
İkili adlandırma
Gallinula chloropus
Linnaeus, 1758
Gallinula chloropus distr ma.png
Avrupa dağılımı, Sarı: Yaz, Yeşil: Yıllık dönüşü
Alt türler

Yaklaşık 12 tanedir. Metne bakınız.

Sinonimler

Fulica chloropus Linnaeus, 1758

Gallinula chloropus

Saztavuğu (Gallinula chloropus), yelvegiller (Rallidae) familyasından bir kuş türü.

Bataklık çevreleri ve göllerde üreyen bir kuştur. Kuyruk altındaki beyaz çizgiler, kırmızı gaga, sarı bacaklar ve koyu renk tüyüyle ayırt edilir. Gençken daha kahverengidir ve kırmızı yüz siperi yoktur. Bu tür, bitkisel mataryeller ve yaşadığı bölgedeki böceklerin büyük bir kısmı ile beslenir. Yuvası, yeşillikler arasında hazırladığı ve üstünü kapattığı sepet görünümlü bir yapıya sahiptir. Ege bölgesinde rikse kuşu, İç Anadolu'da su tavuğu ve saz kuşu, Akdeniz'de saz tavuğu ve kırmızı gagalı kumrucuk, Karadeniz ve Marmara'da kızıl dilli rikse kuşu ismiyle bilinmektedir.

Osmanlı'da saztavuğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin bataklık ve sulak alanlarının neredeyse tamamında yaşadığı bilinen saz tavuklarına, Sultan II. Abdülhamid'in özel bir merakı vardı. Yıldız Sarayı Kuşluk-ı Humayun kayıtları içerisinde hem Limonluk kuşluğunda hem de Yıldız Sarayı havuzunda 50'nin üzerinde saz tavuğu yetiştirilmiştir.[1]

Alt türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaklaşık bir düzine alt türü vardır, bunlar:

  • G. c. chloropus (Linnaeus, 1758)
  • G. c. galeata (Lichtenstein, 1818) :Kanatlar ve arka, zarifçe düzenli koyu kahverengimsi koyu maviye çalar kurşun rengi grisidir.
  • G. c. orientalis (Horsfield, 1821) :Küçük, koyu maviye çalar kurşun rengi gri üst kanat örtü tüyleri ve büyük alın siperiyle.
  • G. c. meridionalis (C. L. Brehm, 1831) :Alt Sahra Çölü Afrika ve Saint Helena'da bulunurlar. Görünüş orientalise benzerdir, ama alın siperi daha küçüktür.
  • G. c. pyrrhorrhoa (A. Newton, 1861) :Madagaskar, Reunion, Mauritius ve Komorlar'da bulunurlar. Kuyruk örtü tüyleri, kahverengimsi sarıdır.
  • G. c. garmani (Allen, 1876) :Peru'dan kuzeybatı Arjantin'e And Dağlarında bulunurlar. Görünüş, galeataya benzerdir, ama daha büyüktürler.
  • G. c. sandvicensis (Streets, 1877) :Alt tür, Hawaiian adalarına endemiktir. Büyük alın siperine sahiptir; tarsus (ayak bileği) önde kırmızımsı-portakal rengidir.
  • G. c. cerceris (Bangs, 1910) :Uzun bir gaga ve büyük ayaklara sahiptir ve yukarısı daha az kahverengidir.
  • G. c. cachinnans (Bangs, 1915) :Görünüş, cercerise benzerdir, ama üst parçaların renkliliği daha çok chloropus gibidir.
  • G. c. pauxilla (Bangs, 1915) :Görünüş, cercerise benzerdir ama daha küçüktür.
  • G. c. guami (Hartert, 1917) :Alt tür, kuzey Mariana adalarına endemiktir. Vücut kuş tüyü çok koyudur.
  • G. c. barbadensis (Bond, 1954) :Alt tür, Barbados'a endemiktir. Görünüş, cercerise benzerdir, ama daha açık baş ve boynu vardırve genellikle daha az soluk gridir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "SULTAN II. ABDÜLHAMİD'İN HAYVAN MERAKI: YILDIZ SARAYI'NDA KUŞLUK-I HÜMÂYÛN TEŞKİLATI". Diren Çakılcı. 2018/2. Erişim tarihi: 1 Şubat 2021.  40. harf sırasında bulunan |başlık= parametresi line feed character içeriyor (yardım); Tarih değerini gözden geçirin: |tarih= (yardım)