Sancakburnu Kalesi

Koordinatlar: 38°25′2″K 27°1′4″D / 38.41722°K 27.01778°D / 38.41722; 27.01778
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sancakburnu Kalesi
Diğer ad Sancak Kale
Yeni Kale
Kal'ai Bahir
Dışkale
Kastraki
Genel bilgiler
Tür Kale
Konum İzmir, Türkiye
Koordinatlar 38°25′2″K 27°1′4″D / 38.41722°K 27.01778°D / 38.41722; 27.01778
Tamamlanma 1666
Yenilenme 1688-1691
1828

Sancakburnu Kalesi, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir kaledir. Günümüzde Balçova ilçesine bağlı İnciraltı Mahallesi'nde bulunan kale, Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa'nın emriyle 1666'da inşa edildi.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Sancakburnu Kalesi, Sadrazam Köprülü Mehmed Paşa'nın emriyle 1666'da İzmir Körfezi'nin güneyindeki Sancakburnu'nda inşa edildi.[1] Kalenin yapımında şehirdeki antik tiyatronun taşları kullanıldı.[1] Gediz Nehri'nin taşıdığı alüvyonlarla sığlaşan nehir ağzı ile karşı kıyıdaki Sancakburnu arasındaki kısmın körfezin en dar yeri olması nedeniyle kalenin inşası, körfezdeki gemi trafiğinin kontrol altına alınmasını sağladı.[1] Şehir savunmasına ek olarak İzmir Limanı'na uğrayan gemilerin gümrük vergisi ödemeden limandan ayrılmasının da önüne geçildi.[1][2] Yeni inşa edilen kaleye Manisa Kalesi'nin askerleri gönderildi.[3] Kalenin inşa edilmesiyle birlikte İzmir Liman Kalesi'nin önemi azaldı.[4]

1688 İzmir depremi nedeniyle harabeye dönen kale, onarılarak 1691'de yeniden faaliyete sokuldu.[1] 1828'de bir kez daha onarılan kaleye tabyalar eklendi.[5] Mayıs 1877'de Almanya'dan getirilen Krupp topları kaleye yerleştirildi.[5] I. Dünya Savaşı devam ederken 5 Mart 1915'te, İngiliz ve Fransız gemileri kaleye saldırdı.[6] 10 Mart'a kadar devam eden saldırılar, gemilerin kaleyi aşamayıp geri çekilmesiyle son buldu.[7][8] Günümüzde askerî bölge olan kalede Yenikale Özel Eğitim Merkez Komutanlığı faaliyet göstermektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e Ülker, Necmi (1982). "Batılı Gözlemcilere Göre XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında İzmir Şehri ve Ticari Sorunları" (PDF). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi, 12. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası. ss. 317-354. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  2. ^ Eldem, Edhem; Goffman, Daniel; Masters, Bruce (1999). The Ottoman City Between East and West: Aleppo, Izmir, and Istanbul. s. 107. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  3. ^ Ermiş, Ü. Melda; Gündüz Küskü, Sema; Yılmaz, Anıl (2016). "Erken Demirçağ'ından Ortaçağ'a Manisa Kalesi". Türkiye Bilimler Akademisi Kültür Envanteri Dergisi, 14. ss. 247-259. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  4. ^ Ünlü, Evren (Aralık 2013-Ocak 2014). "Yıkıldı ama ismi yaşıyor İzmir Liman Kalesi". İzmir Kültür ve Turizm Dergisi, 25. 23 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2019.  Tarih değerini gözden geçirin: |tarih= (yardım)
  5. ^ a b "Yeni (Sancakburnu) Kalesi". erolsasmaz.com. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  6. ^ "Avusturya-Macaristan Gazetelerine Göre 1915-1916'da İzmir'in Savunulması ve Kösten Adası'nın Fethi". Düşünce ve Tarih Dergisi, 37. Eylül 2017. 27 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  7. ^ "'Çanakkale'den önce Sancakkale geçilmedi'". Milliyet. 21 Nisan 2015. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 
  8. ^ Özdağ, Ümit (6 Mart 2015). "İzmir Sancakkalesi ve Şehitliği". Yeniçağ. 18 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2019. 

Ek okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ülker, Necmi (1982). "Sancakkale". Bilim Birlik Başarı, 36. İzmir. ss. 13-17. 
  • Ülker, Necmi (1983). "İzmir Sancakkalesi ve Şehitliği". Birinci Askerî Tarih Semineri, II. Ankara: Genelkurmay Basımevi. ss. 263-284.