Progesteron

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Progesteron
Progesteron
Kimyasal Adı 17-acetyl-10,13-dimethyl-1,2,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17- tetradecahydrocyclopenta[a]phenanthren-3-one
CAS numarası 57-83-0
ATC kodu G03 DA04
PubChem numarası 5994
DrugBank numarası APRD00700
Kimyasal formül C21H30O2
molekül ağırlığı 314.47
ergime noktası 126
diğer adları 4-pregnene-3,20-dione
bioavailability uzun süreli absorpsiyon, yarı ömrü yaklaşık 25-50 saat
proteine bağlılık oranı 96%-99%
metabolizma Karaciğerde, pregnandiol ve pregnanolondan
atılım dönemi yarı ömrü 35-55 saat
atılma yolu renal
Alınma yolu oral, implant
Kaynakça ve sorumluluk reddi

Progesteron, insan ve diğer hayvanlarda adet döngüsü, gebelik ve embriyogenezde rol oynayan 21 karbonlu bir steroit hormondur. Progesteron, progestagen adlı bir hormonlar grubuna aittir ve insanlar da bu grubun başta gelen üyesidir.

Progesteron ile onun suni üretilmiş türevleri olan progestin'ler karıştırılmamalıdır.

Kimyasal özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer steroidler gibi, progesteron da birbirine bağlı dört halkalı hidrokarbondan oluşur. Progesteronda keton, metil ve oksijenlenmiş fonksiyonel gruplar bulunur. Diğer steroid hormonlar gibi, polar fonksiyonel grupların yokluğundan dolayı hidrofobiktir.

Sentezi[değiştir | kaynağı değiştir]

Progesteron, diğer steroid hormonlar gibi, bir kolesterol türevi olan pregnenolondan sentezlenir. Bu dönüşüm iki aşamada gerçekleşir. 3-hidroksil grubu bir keto grubuna dönüşür, ve çift bağ C-4'ten C-5'e geçer.

Pregnenolonun to Progesterona dönüşümü
Progesteron aldosteron (mineralokortikoid) sentezi için önemlidir. 17-hidroksiprogesteron da kortizol (glukokortikoid) ve androstendion (üreme hormonları) için önemlidir.

Progesteron, bir mineralokortikoid olan aldosteronun öncülüdür. Ayrıca, başka bir doğal progesteron olan 17-hidroksiprogesterona dönüştükten sonra, kortizol ve androstendion de ondan kaynaklanır. Andostendion'den testosteron, estron ve estradiol oluşur.

Görevi[değiştir | kaynağı değiştir]

Progesteron hormonunun esas işlevi, meydana gelebilecek hamilelik için kadının rahmini hazırlamak ve gebelik gerçekleşmiş ise hamileliğin sürdürülmesini sağlamaktır. Progesteron hormonu, plasenta ve böbrek üstü bezinden salınır. Kanda mevcut olan protein miktarına göre dengelenir. Progesteron ve östrojen hormonu beraber çalışmaktadır. Bu sayede döllenmiş olan yumurtanın rahim iç tabakası olan endometriuma yerleşmesine yardımcı olur. Bununla beraber progesteron hormonu yarattığı etki ile birlikte düşükleri engellemektedir. Doğumun gerçeklemesiyle beraber oldukça önemli bir progesteron kaynağı olan plasenta yani bebeğin eşi çıktığında, gebelik dönemi boyunca mevcut olan progesteron salgılanmasında düşüş meydana gelir. [1]

Kaynakları[değiştir | kaynağı değiştir]

Progesteronun üretildiği yerler, adrenal bezler, eşeysel bezler (özellikle ovülasyondan sonra corpus luteumda), beyin ve, gebelik sırasında, plasentadır. İnsanlarda gebelik sırasında artan miktarda progesteron üretilir. Bu progesteronun kaynağı başta koriyonik gonadotropinler (hCG) tarafından yok olması engellemiş olan corpus luteumdur. Corpus luteum, gebeliğin ilk 8 haftasında en çok progesteron üretilen yerdir. Hamileliğin 8. ve 12. haftaları arasında plasentada ve corpus luteumda üretilen progesteron miktarları birbirine yakındır. Hamileliğin 12. haftasından sonra en çok progesteron üretimi plasentada olur. Plasenta, hammadde olarak anne kaynaklı kolesterol kullanır, üretilen progesteronun büyük bir kısmı annenin kan dolaşımına girer ama bir kısmı fetal dolaşıma girip orada fetal kortikosteroid üretimi için kullanılır. Gebeliğin sonuna doğru plasenta günde 250 mg progesteron üretir.

Kullanım Alanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Rahim ve rahim ağzı kanserlerinde hormonal tedevi yöntemlerinde kullanılır. Rahim kanserinde progesteron hormonu kullanılarak %9-40 oranında başarı sağlanmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

İngilizce Wikipedia'nın 20 Temmuz 2006 tarihli Progesterone maddesi