Nicolaus Copernicus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nicolaus Copernicus
Nikolaus Kopernikus.jpg
Doğum 19 Şubat 1473(1473-02-19)
Toruń, Polonya Krallığı
Ölüm 24 Mayıs 1543 (70 yaşında)
Frombork, Polonya Krallığı
Dalı Matematik, astronomi, kanon hukuku, tıp, ekonomi
Öğrenim Kraków Üniversitesi, Bolonya Üniversitesi, Padua Üniversitesi, Ferrara Üniversitesi
Önemli başarıları Günmerkezlilik, Kopernik yasası
İmza

Nicolaus Copernicus (Lehçe: Mikołaj Kopernik) (1473 Toruń - 1543, Frauenburg), Polonyalı astronomi bilgini.

19 Şubat 1473 yılında Toruń'da (Polonya) doğan Kopernik, temel eğitimini tamamladıktan sonra 1492 yılında Krakov'daki okula devam ederek matematik ve astronomi konularında uzmanlaştı. 1494 yılında evine dönen Kopernik, başpiskopos olan amcasının tesiriyle dini eğitim için İtalya'ya gitti. Orada astronom Domenico Noworra (1454-1504) ile beraber çalıştı. 1497'de memleketine dönüp kilisede görev aldı, fakat bu uzun sürmedi. 1501'de hukuk fakültesine devam etmekte iken tıp fakültesine başlamak için tekrar İtalya'ya geri döndü. Burada çalışmalarına devam etti. Daha sonra amansız bir hastalığa yakalandı ve tedavi olmaya başladı.

Kopernik Prensibi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kopernik, bilim tarihine Kopernik Prensibi veya Kopernik Teorisi olarak geçen ve Dünya ile diğer gezegenlerin Güneş etrafında döndükleri esası kabul eden heliosentrik (Güneş merkezli) esası açıklamıştı. Yeni astronominin kurucusu kabul edilen Kopernik, ileri sürdüğü fikirleri ancak ömrünün sonlarında açıklayabilmiştir. Sebepleri ise kendisinin bunların doğru olduğuna yeterince emin olmaması ve din adamı olması sebebiyle kiliseden çekinmesidir. O dönemin Hıristiyan din adamlarına göre İsa Mesih Güneş'e sabit durması için emir vermişti ve Güneş de sabit durmaktaydı. Yine genel inanca göre Dünya, düz tepsi gibiydi. Aksini düşünenler ise ölüm ile cezalandırılıyordu.

Ömrünün sonlarına doğru sağlık problemleri yaşayan Kopernik'in bu din adamlarından korkusu kalmamıştı. Artık fikirlerini rahatça açıklayabilir, yazdığı kitabını ortaya çıkarabilirdi. Papa'ya kitabını göndererek şu mektubu yazdı: "Aziz peder, kitapta yazılanları okuyanların hemen reddedeceklerini biliyorum. Ben, ömrüm boyunca çevremin düşüncelerine aldırmayan, fikirlerini savunan biri olamamışımdır. Etrafın tepkisinden, başladığım hususlardan vazgeçmeye niyetlendiğim olmuştur. Fakat çekingenliği üzerimden atarak çalışmalara devam ettim. Yazdıklarımı tenkit edenler olursa onlara aldırmayacağım ve saçma kabul edeceğim..."

Kopernik, en önemli eseri "De revolutionibus orbium coelestium"'da heliosentrik teorisini detaylı anlattı. 1540'ta ise bütün fikirlerini içine alan kitabın basılması için müsaade çıktı. Astronom, doktor ve papaz olan Kopernik, Yunan astronom Batlamyus'un yanlış olan teorisini Dünya'ya anlatarak bilime büyük hizmette bulundu. Yani Dünya, Evren'in merkezi değildi. 24 Mayıs 1543 yılında Frombork'ta öldü.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nicolaus Copernicus, 19 Şubat 1473'te bir Prusya şehri olan Thorn'da Dünya'ya geldi. Babası Krakovlu bir tüccar, annesi de varlıklı bir ailenin kızı olan dört çocuklu bir ailenin en küçüğü idi. Kardeşi Andreas Augustinyan rahipti. Dînî eğitimi için gittiği İtalya'dan döndüğünde kısa süreliğine kilisede görev aldı. Kız kardeşi Barbara Venedikten rahibeydi. Diğer kız kardeşi Katharina ise Thorn valisi ile evliydi. Babası erken yaşlarda ölünce geride bıraktığı beş çocuğuna Kopernik baktı. Kendisi hiç evlenmemiştir.

Kopernik'in yazmış olduğu De revolutionibus orbium coelestium adlı eser, Türkçeye C. Cengiz Çevik tarafından tercüme edildi.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Copernicus, Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine, Çev. C. Cengiz Çevik, İş Kültür Yayınları, 2011.
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Nicolaus Copernicus ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.