Musa Dağ İsyanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Port Said Mülteci kampı: Musa Dağı Ermenileri Fransız savaş gemisi ile Port Said Mülteci kampına taşınmışdır

Musa Dağ İsyanı (1915), I. Dünya Savaşı zamanında Osmanlı Devleti'nin İskenderun Bölgesi Samandağ Bucağına bağlı yedi Ermeni köyü halkının Musa Dağı'nda toplanıp yolların kontrol altına alındığı hâlde İskenderun kıyılarında bulunan bir Fransız harp gemisinin Ermeni milisleri ve diğer isyancıları gemiye aldıkları olay.[1]

Geçmişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Dünya Savaşı, İtilaf Devletleri'nin İskenderun Bölgesi kıyılarına bir çıkarma yapacağı sözleri üzerine Samandağ Bucağına bağlı yedi Ermeni köyünün halkı Osmanlı'ya olan vergilerini vermemişler ve zorunlu askerlik görevlerini yerine getirmemişlerdi.[1]

Olaylar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kasım 1915, NYT başlık: Musa Dağından gemiye alınan 4,000 Ermeni'den bir grup çocuk

Osmanlı hükümeti kanunlara uymaları için bu bölgeye memurlar göndermiş. Bölge Ermenileri bunları dinlememekle birlikte silahla karşı koymuşlardır.[1] Bu olaylar sonrasında yedi Ermeni köy halkı Musa Dağı'nda toplanmış. Bölge komutanı Albay Galip, jandarma alayıyla Musa Dağ'ından inen yolları kontrol altına aldırmış. Albay Galip, dağa çıkarak bir antlaşmaya varmaya calışmışdır. Dağda kimseyi bulamayan Albay Galip askerlerine çevreyi taramalarını istemiş ve Ermenilerin denize doğru uzanan bir yamaçtan Akdeniz indikleri anlaşılmıştır.[1] Albay Galip ve askerleri burada 20-30 kadar hayvan ölüsüyle karşılaşmış, ama hiçbir Ermeni'ye rastlamamışdır. İskenderun kıyılarını gözetleyen bir Fransız harp gemisinin buradaki Ermenileri taşıdıkları ortaya çıkmışdır.[1]

Osmanlı devleti bu durumda müfettiş yollamış ve yapılan araştırmalarda hiçbir insan cesedine rastlanmadığı gibi; yaralı veya hasta bir kimse de bulunamamıştır.[1]

Edebiyat[değiştir | kaynağı değiştir]

Avusturyalı yazar Franz Werfel bu olaylar hakkında ilk defa 1933 yılında yayınlanan Die vierzig Tage des Musa Dagh (Musa Dağı'ndaki kırk gün) adlı bir kitap yazmıştır. Bu romanda tehcir zamanı Musa Dağı'na sığınan ve Osmanlı Devleti'ne karşı direniş gösteren Ermeni halkının yaşadıkları anlatılır.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f Sakarya 1984, ss. 245-246
  2. ^ Werfel, Franz (1933) Die Vierzig Tage des Musa Dagh

Kaynak kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sakarya, İhsan (1984). İhsan Sakarya (Ed.). Belgelerle Ermeni sorunu (Genelkurmay Basımevi bas.). Türkiye: Genelkurmay, Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Başkanlığı yayınları. s. 492.