Kumpanya (kitap)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Kumpanya
Kumpanya Kitap Sait Faik.jpg
YKY yayınlarından çıkmış "Kumpanya" hikâye kitabının kapağı
Yazarı Sait Faik Abasıyanık
Ülke Türkiye
Özgün dili Türkçe
Dili Türkçe
Türü Hikâye
Yayınevi Varlık Yayınları (1. Baskı)
Anadilinde
basım tarihi
1951 (1. Baskı)

Kumpanya, Türk yazar Sait Faik Abasıyanık'ın 1951'de yayınlanan hikâye kitabı. Bu kitapta üç uzun öykü yer alır. Kitaba adını veren uzun hikâye Kumpanya, 8 Mayıs 1948 ile 31 Temmuz 1948 tarihleri arasında Yedigün Dergisi'nde Tiyatro Kumpanyası ismiyle yayınlandı.[1]

Kitaba ismini veren öykü olan Kumpanya, tuluat tiyatrolarını ve bu tiyatrolarda çalışan insanların hayatlarını anlatır. Sait Faik, bu hikâyesinde tiyatroda çalışan insanları kullanarak, kent yaşamındaki değişimi de gözler önüne sermektedir.[2] Bu öykünün kendisinden önce yayınlanmış Havada Bulut'la hiçbir benzerliği yoktur. Havada Bulut'ta karamsar bir hava hakimdir ve yazara dönüktür. Yazar sadece kendi problemlerini anlatmıştır. Oysa Kumpanya'da kendini bir tarafa bırakan Sait Faik, tuluat oyuncularının sorunlarını ve yaşamlarını konu edinmiştir.[3] Abasıyanık, bu hikâyeyi 1945 yılında yazdı. Anlattığı bazı ayrıntıları bilebilmesi için tuluatçıların hayatlarını bilmesi gerektiği izlenimi uyandığından, Abasıyanık'ın oyuncu arkadaşları olduğu varsayılır. Ama bu konuda kesin bir kanıt yoktur.[3]

Kumpanya iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm canlı ve nükteli diyaloglar içerir. İkinci bölüm ilk bölümün yarısından daha kısadır ve tuluat tiyatrosu ile ilgili ayrıntılı bilgiler de içerir. Kumpanya'yı ilk olarak sinemacı Ferdi Tayfur filme çekmek istedi. Bu isteğini Mücap Ofluoğlu aracılığıyla Sait Faik'e ilettiği ve Sait Faik'in teklife çok sevindiği bilinir.[1] Öykü, ayrıca, 1975 yılında televizyon filmi olarak çekildi.

İkinci öykü olan Kriz ise toplumsal bir eleştiri içerir ve Sait Faik'in geçmiş tecrübeleri ile oluşturulmuştur. Kitabın son öyküsü olan Gauthar Cambazhanesi'n, yazar, Fransa'nın Grenoble şehrinde yaşadığı olaylar ve yaptığı gözlemler sonucunda yazmıştır.

Beyazperdeye uyarlanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Eser, 1975 yılında TRT yönetmenlerinden Tuncer Baytok ve Tanju Turunç tarafından televizyon filmi olarak uyarlanmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sönmez, Sevengül (Şubat 2007), A'dan Z'ye Sait Faik, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1198-2  Tarih değerini gözden geçirin: Tarih ve yıl parametreleri birlikte kullanılmamalı (yardım)
  • Uyguner, Muzaffer (1991), Sait Faik, Bilgi Yayınevi, ISBN 975-494-232-3  Tarih değerini gözden geçirin: Tarih ve yıl parametreleri birlikte kullanılmamalı (yardım)

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Sönmez 2007, s. 122
  2. ^ Uyguner 1991, s. 42
  3. ^ a b Naci 2003, s. 80