Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Чечено-Ингушская АССР (Rusça)
Нохч-ГІалгІайн Автономни Совецки Социалистически Республика (çeçence)
Нохч-ГІалгІайн ACCP(İnguşça)
—  Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti  —

1936-1944–(birinci)
1957-1991–(ikinci)

 

Bayrak Arma
Başkent Grozni
Dil(ler) Rusça, çeçence, inguşça
Yönetim Sosyalist devlet
Tarihi
 - İlk kuruluş ve feshediliş 1936–1944
 - İkinci kuruluş ve feshediliş 1957–1991
Nüfus
 - 1989 1 275 513 
Para birimi Sovyet rublesi

Çeçen-İnguşya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Rusça: Чечено-Ингушская АССР),Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. Başkenti Grozni idi.

1979 nüfus sayımı nedeniyle toprakları 19.300 km² ve nüfusu 1.155.805 (1979 Sayımı): 611.405 Çeçen, 134.744 İnguş, diğerleri Ruslar ve diğer etnik gruplar.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

1810'da tarihi İnguşetya gönüllü olarak Rus İmparatorluğu'na katıldı ve 1859'da tarihi Çeçenya, 1817-64'teki uzun Kafkas Savaşı sırasında Rusya'ya da eklendi.[1]

1917 Rus Devrimi'nden sonra, 20 Ocak 1921'de Çeçenya ve İnguşetya Dağ Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyetine katıldı. Dağ ASSR'nin bölünmesi kurulduktan kısa bir süre sonra başladı ve Çeçen Bölgesi 30 Kasım 1922'de Çeçen Özerk Oblastı olarak ayrıldı. 7 Temmuz 1924'te Dağ ASSR'nin kalıntıları Kuzey Oset Özerk Bölgesi ve İnguş Özerk Bölgesi'ne bölündü. 15 Ocak 1934'te, Çeçen ve İnguş Özerk Oblastıları, 5 Aralık 1936'da bir ASSR (Çeçen-İnguş ASSR) statüsüne yükseltilen Çeçen-İnguş Özerk Oblastı'na dahil edildi.[2] II. Dünya Savaşı sırasında 1942-43'te cumhuriyet kısmen Nazi Almanyası tarafından işgal edilirken Kırmızı Ordu'da 40.000 Çeçen savaştı. 3 Mart 1944'te Joseph Stalin'in emri üzerine cumhuriyet dağılmış ve nüfusu zorla istilacılar ve bölücülük ile işbirliği suçlamalarıyla sınırdışı edilmiştir. ASSR'nin toprakları Stavropol Krayı (Grozni Oblastı'nın kurulduğu yer), Dağıstan ASSR, Kuzey Osetya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arasında bölünmüştür. Cumhuriyet 9 Ocak 1957'de Nikita Kruşçev tarafından restore edildi.[2]

Kasım 1990'da cumhuriyet egemenliğinin beyanatını çıkardı ve Mayıs 1991'de bağımsız Çeçen Cumhuriyeti ve İnguşetya Cumhuriyeti arasında bağımsız bir Çeçen İnguş Cumhuriyeti ilan edildi.[3] Bugün, her ikisi de Rusya'nın federal konularıdır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğum Ölüm Doğum oranı Ölüm oranı
1970 22,651 6,075 21.2 5.7
1975 22,783 6,469 20.4 5.8
1980 24,291 7,711 20.7 6.6
1985 30,745 10,170 25.0 8.3
1990 31,993 11,039 28.2 9.7
1991 31,498 11,081 26.3 9.2
1992 28,875 10,666 23.1 8.5
  • Etnik gruplar
1926 Nüfus sayımı1 1939 1959 1970 1979 1989 20021
Çeçenler 295,762 (61.4%) 368,446 (52.9%) 243,974 (34.3%) 508,898 (47.8%) 611,405 (52.9%) 734,501 (57.8%) 1,127,050 (71.7%)
İnguşlar 70,084 (14.5%) 83,798 (12.0%) 48,273 (6.8%) 113,675 (10.7%) 134,744 (11.7%) 163,762 (12.9%) 363,971 (23.2%)
Ruslar 78,196 (16.2%) 201,010 (28.8%) 348,343 (49.0%) 366,959 (34.5%) 336,044 (29.1%) 293,771 (23.1%) 46,204 (2.9%)
Others 38,038 (7.9%) 43,761 (6.3%) 69,834 (9.8%) 74,939 (7.0%) 73,612 (6.4%) 78,395 (6.2%) 33,755 (2.1%)
  1. Çeçenistan ve İnguşetya kombine sonuçları

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]