Kılıç dişli kaplan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Smilodon
Yaşadığı dönem aralığı: 2,58-0,0117 Ma
Pleyistosen 
SmilodonSkeleton.jpg
Montelenmiş iskeleti, Muséum national d'Histoire Naturelle, Paris
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Mammalia
Takım: Carnivora
Alt takım: Feliformia
Familya: Felidae
Oymak: Smilodontini
Cins: Smilodon
Lund, 1842
Tip tür
Smilodon populator
Lund, 1842
Diğer türler
  • S. fatalis (Leidy, 1869)
  • S. gracilis (Cope, 1880)

Kılıç dişli kaplan (Grekçesmile "keskin" ve Grekçeodon "diş"; bilimsel adı: Smilodon), soyu tükenmiş kedigil cinsi. Smilodon ya da Kılıç Dişli Kaplan, nesli tükenmiş olan kılıç dişli kedilerden. Bu hayvanların nesli tükenmeden Amerika Kıta'sının açıklarında yaşadığı bilinmekte. Genelde grup şeklinde yaşayan bu hayvanlar, 1 erkek 10 dişi şeklinde dolaşırlardı. Smilodonların 20 cm boyundaki dişleri onu oldukça tehlikeli bir yırtıcı yapıyor. 300 kilo ağırlığa çıkabilen bu yırtıcılar saatte 50 kilometre hızla koşabiliyordu. 12 bin yıl önce Buzul Çağının sona ermesiyle nesillerinin tükendiği bilinmekte.

Açıklama[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşam restorasyonu, Mathew (1901)

Muhtemelen Amerika'nın açık alanlarında yaygın bir şekilde grup hâlinde yaşarlardı. 20 cm boyundaki dişleri oldukça sert olup onları avlanırken avlarına sapladıkları düşünülür. Bu dişlerin kesitlerinin çember yerine oval şekilde olmasıyla dişlerin avlarına daha kolay saplandığı tahmin edilmektedir. Cins dahilinde Smilodon gracilis, Smilodon populator ve Smilodon fatalis adında üç tür bilinmekte olup boyca ve diğer özellikleriyle bariz şekilde ayırt edilebilirler.[1]

Alt türlerine büyüklükleri ve gıda piramidindeki yerinden dolayı kılıç dişli kaplan adı verilmekle birlikte kaplanla yakın bir akrabalıkları yoktur. Smilodon türleri, gelişimsel ve morfolojik olarak bugün yaşamakta olan büyük kedilerden oldukça farklılık göstermektedirler.[1]

Bir diğer yaşam restorasyonu

Yaklaşık 3 milyon yıl önce Kuzey ve Güney Amerika'da görülen ve 12.000 sene önce son buzul çağında nesli tükenen bu dev kediler, yetişkin olduklarında 300 kg ağırlığına 2,75 m uzunluğa sahip olabiliyordu.[1] Çeneleri 120 derece açılabilidiği, koşarak kısa sürede 50 km/h'nin üzerinde bir hıza ulaşabilidiği tahmin edilmektedir.[1] Özellikle arka ayakları ön ayaklarından kısa olduğundan omurgaları daha düzgündü. Muhtemelen çizgili veya benekli bir kürke sahiptiler. Dev kurt gibi yırtıcılarla mücadele hâlindeydiler. Kılıç dişli kaplanların nesli, son buzul çağının bitimiyle tükenmiştir.

Kılıç dişli kaplan büyük bir hayvan olduğu için avları da büyüktü. Kedigiller familyasının en güçlüsü ve en saldırganı olup bir arslanı bile parçalayabilirdi. Amerika devesi, at, bizon, dev tembel hayvan, Kanada geyiği, karaca ve mamut gibi hayvanlarla beslenirdi.

Türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Türlerin boyut karşılaştırması

Araştırma tarihinde smilodon için bir sıra farklı taksonomiler tarif edilmiş olsa da bugün sadece üç cins genel olarak kabul edilmektedir.[1] En küçük cinsi olan smilodon gracilis, 55 ilâ 100 kg[2] kütleseyle bir Jaguar kadardı ve zamanımızdan takriben 2.500.000 ila 500.000 sene evvel yaşamıştır. Muhtemelen doğrudan Megantereondan türemiş olup bilhassa Amerika Birleşik Devletleri'nin doğusundaki bulgularda bilinmektedir. Muhtemelen Smilodon gracilis (Grekçegracilis “zayıf”) ve daha geç ortaya çıkan diğer iki cins olan Smilodon populator (Grekçepopulator – “yağmacı, tahrip edici”) ve Smilodon fatalis (Grekçefatalis – “kaçınılmaz”)'ın takriben 12.000 sene evvel nesli tükenmiştir.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f "Smilodon" [Smilodon] (HTML) (Almanca). Vikipedi. 21 Eylül 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017. 
  2. ^ Per Christiansen, John M. Harris: Body Size of Smilodon (Mammalia: Felidae)., Journal of Morphology, cilt 266, 2005, s. 369–384.

Dış Bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Wikispecies-logo.svg
Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur: