Hexactinellida

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Cam süngerler
Yaşadığı dönem aralığı: 540-0 Ma
Fanerozoik-Günümüz 
Haeckel Hexactinellae.jpg
"Hexactinellae" Ernst Haeckel'in Kunstformen der Natur (1904) kitabından.
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Porifera
Sınıf: Hexactinellida
Schmidt, 1870
Alt sınıflar

metne bakınız.

Sinonimler
  • Hyalospongiae

Hexactinellid süngerler veya Cam süngerler, dört ya da altı uçlu silisli spiküllerden oluşmuş bir iskelete sahip sünger sınıfıdır.

Genellikle Porifera şubesindeki diğer süngerlerle birlikte sınıflandırılırlar, ancak bazı araştırmacılar onların kendi şubeleri Symplasma'yı hak edecek kadar farklı olduklarını düşünürler. Bazı uzmanlar cam süngerlerin dünyadaki en uzun ömürlü hayvanlar olduğuna inanıyor; bu bilim adamları geçici olarak maksimum 15.000 yıla kadar bir yaş tahmin ediyorlar.

Biyoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Cam süngerler nispeten nadir bulunurlar.Çoğunlukla deniz seviyesinin 450 ila 900 metre altında yaşarlar. Oopsacas minuta türü sığ suda bulunmasına rağmen, diğer türler genel olarak çok daha derin sularda bulunmuştur. Özellikle Antarktika ve Kuzey Pasifik sularında yaygın upen, dünyanın tüm okyanuslarında bulunurlar.[1]

Boyları 10 ila 30 cm arasında değişen, az çok kupa şeklindeki hayvanlardır.İç iskeletleri, silika ile kaynaşmış spiküllererden oluşan sağlam olan kafese, nispeten simetrik bir gövdeye ve birçok türde iskeletle oluşturulmuş bir elek vasıtasıyla dışarıya açılan büyük bir merkezi boşluğa sahiptir. Bazı cam sünger türleri, resifler veya biyohermler oluşturmak için bir araya gelebilirler. Genellikle soluk renktedirler.Renkleri, beyazdan turuncuya değişir.[1]

Tüm cam süngerlerin farklı boyutlara ulaşma potansiyeli vardır, ancak ortalama maksimum büyümenin yaklaşık 32 santimetre uzunluğunda olduğu tahmin edilmektedir. Hatta bazıları bu uzunluğu aşar ve uzunluklarını 1 metreye kadar uzatmaya devam eder. Ancak yaklaşık 1 metre büyüyen bir cam süngeri için tahmini yaşam süresi yaklaşık 200 yıldır.

Venüs'ün çiçek sepeti, Euplectella aspergillum

Bu canlılar uzun ömürlüdür, ancak tam yaşını ölçmek zordur; modellemeye dayalı bir çalışma ile bir Scolymastra joubini örneğinin tahmini yaşı 23.000 yıl olarak hesaplanmıştır , ancak son buzul maksimumundan bu yana deniz seviyelerindeki değişiklikler nedeniyle, maksimum yaşının hiç olmadığı düşünülmektedir. Genel olarak 15.000 yıldan fazla yaşadıkları kabul edilir.[2][3] Cam süngerler, sığ sularda nadir görünürler. Antarktika'da iki tür buzun 33 metre altında sığ sularda bulunur. Akdeniz'deki bir tür ise 18 metre (59 ft) derin su birikintisi olan bir mağarada bulunmaktadır (Boury-Esnault & Bilezik (1994)).

Yaşam şekli ve fosil buluntuları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilinen en eski cam süngerler, Kambriyen veya geç Neoproterozoik'e tarihlenmiştir . Fosil olarak demosponglara göre oldukça yaygındırlar, ancak bunun spiküllerinin sponginden daha sağlam olması ve daha iyi fosilleşmesi nedeniyle olduğu düşünülmektedir. Hemen hemen tüm süngerler gibi, cam süngerler de kamçı ile bir dizi küçük gözenek içinden su çekerler.

Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Sınıf, iki alt sınıfta beş takıma bölünmüştür:[4]

Sınıf Hexactinellida

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Invertebrate Zoology. Philadelphia: Holt-Saunders International. 1982. s. 104. ISBN 978-0-03-056747-6.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "IZ" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  2. ^ Susanne Gatti (2002). "The Role of Sponges in High-Antarctic Carbon and Silicon Cycling - a Modelling Approach" (PDF). Ber. Polarforsch. Meeresforsch. 434. ISSN 1618-3193. 24 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2009. 
  3. ^ Hexactinellid information from the AnAge Database
  4. ^ "WoRMS - World Register of Marine Species - Hexactinellida". www.marinespecies.org. 29 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021.