Hasan Ruhani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Hasan Ruhani
حسن روحانی
7. İran Cumhurbaşkanı
Görevde
Makama geliş
3 Ağustos 2013
Dini Lider Ali Hamaney
Birinci Yardımcı İshak Cihangiri
Yerine geldiği Mahmud Ahmedinejad
Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri
Görev süresi
14 Ekim 1989 - 15 Ağustos 2005
Başkan Haşimi Rafsancani
Muhammed Hatemi
Yerine geldiği Hüseyin Musavi
Yerine gelen Ali Laricani
Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı
Görev süresi
1 Ağustos 1992 - 30 Ekim 2013
Yerine geldiği Muhammed Musavi Hueyniha
Yerine gelen Ali Ekber Velayeti
İslami Şûra Meclisi Başkan Yardımcısı
Görev süresi
28 Mayıs 1992 - 26 Mayıs 2000
Yerine geldiği Behzad Nebevi
Yerine gelen Muhammed Rıza Hatemi
Kişisel bilgiler
Doğum 12 Kasım 1948 (1948-11-12) (68 yaşında)
Surhe, Simnan Eyaleti, İran
Partisi Militan Ruhban Derneği
(1987–2013)[1]
İslami Cumhuriyet Partisi
(1979–1987)
Eşi Naime Ruhani (e. 1969)
Bitirdiği okul Glasgow Üniversitesi
Tahran Üniversitesi
Dini Şia İslam
İmzası
Resmî site Resmî website

Hasan Ruhani (Farsça: حسن روحانی, ;d. 12 Kasım 1948, Surhe, Simnan Eyaleti, İran), İranlı siyasetçi, diplomat ve akademisyen. İran İslam Cumhuriyeti'nin yedinci cumhurbaşkanı.

İran'ın orta-kuzey kesimindeki Simnan şehri yakınlarında dünyaya geldi. İran'ın dini eğitim merkezi olan Kum kentine gitti ve orada klasik medrese eğitimi aldı. Dini eğitiminin yanında Tahran Üniversitesi'nde hukuk eğitimi de aldı. Eğitimine Batı'da devam eden Ruhani, Glasgow Caledonian University'de yüksek lisans ve doktora dallarında eğitim aldı.[2] İyi derecede Rusça, Almanca, Arapça, İngilizce, Fransızca biliyor.[3]

Genç yaşlardan itibaren Ruhullah Humeyni'nin takipçilerinden biri olmuş olan Hasan Ruhani, İran'ı dolaşarak Şah hükümeti aleyhinde vaazlar verdi. Bu nedenle pek çok kez tutuklandı ve vaaz vermesi yasaklandı. Kasım 1977'de İmam Humeyni'ye (İslami hareketin sürgündeki lideri) İmam denilmesi için minberde açıkladığı öneri tüm devrimci kesimlerce benimsendi ve o günden sonra Ruhullah Humeyni'ye İmam Humeyni dendi.

1979'da zafere ulaşan İran İslam Devrimi'nin ardından, Devrim'e istikrar kazandırmak için ilk olarak düzensiz haldeki İran ordusunu ve askeri üsleri düzenlemekle işe başladı. İran-Irak Savaşı esnasında üst düzey komutanlıklarda bulundu, 1988-89 yılları arasında Genelkurmay Başkan yardımcılığında bulundu. Savaş sonunda, bir grup İran Ordusu ve İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanıyla birlikte ikinci derece Zafer Madalyasıyla ödüllendirildi.

1980'de İslam Danışma Meclisi'ne seçildi. 20 yıllık meclis üyeliği boyunca muhtelif görevlerde bulundu; iki dönem Savunma Komisyonu Başkanı, iki dönem de Dış Politika Komisyonu başkanlığı ve Meclis Başkanvekilliğinde (1992-2000) bulundu. 1989'da kurulan Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi'nin sekreterliğini 2005 yılına kadar sürdürdü.

Meclis Başkanvekili ve Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri olarak, özellikle Nükleer Başmüzakerici sıfatıyla, yabancı yetkililerle pek çok toplantı ve müzakerelerde bulundu.

2013 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Haziran 2013'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri'nde adaylığını koyan Ruhani, hem ülkenin reform yanlısı kesimlerin sempatisini kazanmış ılımlı görüşleriyle hem de dini liderlikle olan yakın bağları nedeniyle adaylar arasında favori görüldü.[4] Seçimleri %52 oy oranıyla kazarak İran İslam Cumhuriyeti'nin 7. Cumhurbaşkanı seçildi.[5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Mahmud Ahmedinejad
İran Cumhurbaşkanı
2013–günümüz
Sonra gelen:
Görevde
Önce gelen:
Behzad Nebevi
İslami Şûra Meclisi Başkan Yardımcısı
1992–2000
Sonra gelen:
Muhammed Rıza Hatemi
Önce gelen:
Yeni makam
Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri
1989–2005
Sonra gelen:
Ali Laricani
Akademik görevi
Önce gelen:
Muhammed Musavi Hueyniha
Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı
1992–2013
Sonra gelen:
Ali Ekber Velayeti
Diplomatik görevi
Önce gelen:
Mahmud Ahmedinejad
Bağlantısızlar Hareketi Genel Sekreteri
2013–2016
Sonra gelen:
Nicolás Maduro