Haşimi Rafsancani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Akbar Hashemi Rafsanjani
‌اکبر هاشمی رفسنجانی
Düzenin Yararını Teşhis Konseyi Başkanı
Görevde
Makama geliş
6 Şubat 1989
Aday Gösteren Ali Hamaney
Yerine geldiği Ali Hamaney
İran Uzmanlar Meclisi Başkanı
Görev süresi
25 Temmuz 2007 – 8 Mart 2011
Yerine geldiği Ali Meşkini
Yerine gelen Muhammed Rıza Mehdevi Kani
4. İran Cumhurbaşkanı
Görev süresi
3 Ağustos 1989 – 2 Ağustos 1997
Dini Lider Ali Hamaney
Birinci Yardımcı Hasan Habibi
Yerine geldiği Ali Hamaney
Yerine gelen Muhammed Hatemi
İran İslami Şûra Meclisi Başkanı
Görev süresi
28 Temmuz 1980 – 3 Ağustos 1989
Birinci Vekil Ali Ekber Pervariş
Muhammed Musavi Hüeyniha
Muhammed Yezidi
Mehdi Kerrubi
Yerine geldiği Yedullah Sahabi
Yerine gelen Mehdi Kerrubi
Kişisel bilgiler
Doğum Ali Ekber Haşimi Rafsancani
25 Ağustos 1934 (1934-08-25) (82 yaşında)
Rafsancan, İran
Eşi Efat Maraşi (m. 1958)
Çocukları Muhsin (d. 1959)
Fadime (d. 1961)
Faezeh (d. 1962)
Yaser (d. 1963)
Mehdi (d. 1965)
Dini Şia İslam
İmzası

Ali Ekber Haşimi Rafsancani (d. 25 Ağustos 1934, Rafsancan), İranlı din ve devlet adamı. 1989-1997 arasında İran İslam Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı.

İran'ın Kirman ilindeki Rafsancan'da doğdu. Fakir bir fıstık-çiftçisi ailenin oğluydu. 1948'de din eğitimini sürdürmek için Şiilerin kutsal kenti Kum'a gitti. 1958'de Ruhullah Humeyni'nin müridi oldu; zamanla Şiiler arasında ayetullah 'lıktan sonraki en yüksek ikinci derece olan hüccetülislam mertebesine yükseldi. Humeyni gibi o da Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin modernleşme programına karşı çıktı. Humeyni 1964 yılında sürgüne gönderilince ülkede Humeyni için yardım toplayanların önderliğini üstlendi. 1975-78 arasında solcu teröristlerle ilişkisi olduğu ileri sürülerek yargılandı ve hapis cezasına çarptırıldı.

Şahın devrilmesinden sonra 1979'da Humeyni İran'a dönünce onun önde gelen yardımcılarından biri oldu. İslami Cumhuriyetçi Parti'nin kuruluşunda önemli rol oynadı. Devrim Konseyi'nde görev aldı. Devrimin ilk yıllarında içişleri bakanlığını üstlendi. 1980'de meclise seçildi ve meclis başkanlığına getirildi. Dokuz yıl boyunca meclis başkanı olarak görev yaptı ve zamanla İran'ın ikinci güçlü kişisi konumuna geldi. İran-Irak Savaşı (1980-1988) sırasında etkili rol oynadı.Ağustos 1988'de savaşı sona erdiren ateşkesi kabul etmesi için Humeyni'yi ikna etti.

Haziran 1989'da Humeyni'nin ölümünden sonra temmuzda oy çoğunluğuyla İran cumhurbaşkanı seçildi. Daha önce pek etkili olamayan yürütme organının yetkilerini artırarak güçlendi. Pragmatik bir politika izleyerek sertlik yanlısı İslamcılara karşı başarı kazandı. İran'ın uluslararası ilişkilerde yalnızlığa itilmesini önlemeye çalıştı. Savaştan çıkan ülke ekonomisini canlandırmak için yabancı sermaye yatırımlarından ve özel girişimden yararlanmak stratejisine uygun olarak, Avrupa'yla ilişkileri yenilemeye çalıştı. 1993'te, oy oranı düşmekle birlikte, yeniden cumhurbaşkanı seçildi.

2005 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilk turda daha fazla oy almasına rağmen, ikinci turdaki rakibi Mahmud Ahmedinejad'a geçilerek, yenildi. Halen, İran İslam Cumhuriyeti Düzenin Yararını Teşhis Konseyi Başkanlığını yürütmektedir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Ali Hamaney
Düzenin Yararını Teşhis Konseyi Başkanı
1989–
Sonra gelen:
Görevde
Önce gelen:
Ali Meşkini
İran Uzmanlar Meclisi Başkanı
2007–2011
Sonra gelen:
Muhammed Rıza Mehdevi Kani
Önce gelen:
Ali Hamaney
İran Cumhurbaşkanı
1989–1997
Sonra gelen:
Muhammed Hatemi
Önce gelen:
Yedullah Sahabi
İran İslami Şûra Meclisi Başkanı
1980–1989
Sonra gelen:
Mehdi Kerrubi