Hırkatepe, Beypazarı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°11′51″N, 31°45′17″E

Hırkatepe Köyü
—  Köy  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Ankara Siyasi Haritası
Ankara Siyasi Haritası
Hırkatepe Köyü
Hırkatepe Köyü
Koordinatlar: 40°11′51″K 31°45′17″D / 40.1975°K 31.75472°D / 40.1975; 31.75472
Ülke Türkiye Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu Bölgesi
İl Ankara
İlçe Beypazarı
Rakım 825 m (2.707 ft)
Nüfus (2000)[1]
 - Toplam 213
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 312
İl plaka kodu 06
Posta kodu 06730
İnternet sitesi: [2]

Hırkatepe, Ankara ilinin Beypazarı ilçesine bağlı bir köydür.

Coğrafi Konum ve Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Ankara ili, Beypazarı İlçesi, Hırkatepe Köyü Köroğlu sıradağlarının güneydeki ilk sırası üzerinde, 40.18 enlemi, 31.92 boylamı koordinatlarında ve 825 m. râkımındadır.Hırkatepe Köyü, Köroğlu Dağlarının uzantısı Aladağ ve Keltepe’nin güney eteklerinin paralelindeki derin vadide yer alır. Vadiye Beypazarı-Hırkatepe Köyü yolu üzerindeki Elmabeli(1.125 m.) geçidi ile ulaşılır.

Vadinin üst başlangıcından itibaren sırayla Kaplan, Kozağaç, Hırkatepe ve Sekli Köyleri yer alır. Vadi sonunda Aladağ Çayı’na ulaşılır. Vadinin uzunluğu 12 km kadardır. Kışlar çetin geçtiğinde Elmabeli geçidi -özellikle geceleri- ulaşıma kapanır. Beypazarı’na ulaşım da su boyu tabir edilen vadiden aşağı Hırkatepe Köyü, Sekli Köyü, Karaköy, Uluköy, Davutoğlan Köyü, Çayırhan Beldesi, Beypazarı güzergâhından sağlanır. Bu güzergâhtan Hırkatepe-Beypazarı 40 km’dir.

Evlerimiz

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Hırkatepe Köyü Cumhuriyet öncesi ve ilk yıllarında ‘Kırka Köyü’ olarak anılmış, önce ‘Hırka Köyü’ olarak ve 1964 yılında da resmî kayıtlarda Hırkatepe Köyü olarak bugünkü adını almıştır. Ancak, köy sakinleri nerelisin diye sorulduğunda Kırkalıyım diye cevap verir, çevre köyleri de halen bahsi geçtiğinde Kırka Köyü olarak anarlar.Kırka Köyünün kuzeybatısında Körpeş Köyü(1 km), güneyinde Tepeköy(600 m.) bulunmakta iken; 1930’lu yıllarda Körpeş Köyü ve Tepeköy’den halk kendi arzusu ile Kırka Köyüne göç etmeye başlamış; Körpeş Köyünden son aile 1960 yılında, Tepeköy’den de son aile 1985 yılında Kırka Köyüne göç etmiştir. Kırka Köyü bu göç olayı neticesinde Hırkatepe Köyü olarak resmî kayıtlarda yerini almıştır. Bunun başlıca sebepleri Kırka Köyünün nüfusunun kalabalık ve sosyal olması, Beypazarı-Dudaş(Depelarkası Köyleri) köy grup yolunun üzerinde olması, köyde sağlık ocağının ve orman muhafazası için telefonun bulunması sayılabilir. Bahse konu göç olayı sadece Kırka Köyüne değil, bir iki hane de olsa çevre köyler ile çoğunlukla Beypazarı İlçesi ve büyük çoğunlukla Ankara iline olmuştur.

Köy Çeşmesi

Sosyal İlişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kırka Köyü ile Tepeköy ve Körpeş Köylerinin sosyal münasebetleri son derece olumludur. Zira üç köyün ortasında bulunan aşağı mezarlıkta 1958 yılına kadar Cuma Camisi bulunmakta ve üç köyün halkı her Cuma burada Cuma Namazı için bir araya gelmekteydi. Öz tabir edilen ve günübirlik çalışmaya gidilen sulu arazileri ile bayır tabir edilen susuz arazileri de iç içedir. Pek tabii ki akrabalık ve hısımlık bağları da çok güçlüdür. 1920’li ve 1930’lu yıllarda Kırka Köyünün 50–60, Tepeköy’ün 15–20 ve Körpeş Köyünün de 10–15 hane olduğu varsayılır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Beyin dedesi Gazi Gündüzalp’in mezarı Hırkatepe Köyündedir detaylı bilgi. Bu konudaki tarihi bilgiler özet olarak şu şekildedir; “Ankara’nın batısındaki Karacadağ bölgesinden Söğüt ve Domaniç bölgesine iskân eden Kayılar 400 çadır halkı olup; 13. yüzyılın ikinci yarısında reisleri Gündüz Alp’in oğlu Ertuğrul Bey’dir. (1188–1281) Babası Gündüz Alp’in kabri Ankara taraflarındaki Kızılca Sarayözü civarında, Kırka köyündedir. (2. Büyük Osmanlı Tarihi, Ord. Prof. Dr. İsmail Hakkı Uzunçarşılı C.1)”Gazi Gündüzalp’in türbesine tarihte olduğu gibi bugün de hürmet edilmektedir. Türbenin bakımını köyde yaşayan en yaşlı Gündüzalp üstlenmekle beraber; tüm köy halkı türbenin bakım ve onarımında yer almaktadır. Bugün de köyde yaşayan Fatma GÜNDÜZALP ve Zehra GÜNDÜZALP

Evlerimiz

türbenin temizlik başta olmak üzere rutin ihtiyaçları ile ilgilenmektedirler. Gazi Gündüzalp türbesinin eskiyen ahşap+saç yapısı yerine Devlet tarafından taş+beton ile yeni bir bina yaptırılmıştır. Hırkatepe Köyünün en şirin ve şenlikli olduğu yıllar olarak 1945–1975 yılları arası olduğu söylenir. Zira büyük depremde(1939) köyün kaynak suları çoğalmış; başlangıçta bir değirmenlik olan su, üç değirmenlik, bilahare de beş değirmenlik olmuş; yıllar yılı azalan su 2007 yılında da bir değirmenlik olduğu yıllara geri dönmüştür. Bahse konu yıllarda köyde bulunan 3 su değirmeni tarihe karışmış; yerlerini bilen çok az kişi kalmıştır.

Pekmez Ocağı

Tarım ve Hayvancılık, Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hırkatepe Köyünün sulu arazisinde elma, armut, ceviz ayva, üvez, erik, kiraz, vişne, patates, soğan, sarımsak, yer elması, kuru ve yeşil fasulye, domates, salatalık, kavun ve karpuz; susuz arazisinde ise buğday, arpa, burçak, fiğ(karayem), mürdümük(imirdik), nohut ve ayçiçeği yetiştirilir. Üzüm bağları da epey geniş bir alanı kaplar.Köyün şirin ve şenlikli olduğu yıllarda 1000–1200 büyükbaş, 7000–8000 küçükbaş hayvan yetiştirilirken; bugün 40–50 büyükbaş, 800–900 küçükbaş hayvan sayısına düşülmüştür. Köyümüzün temel geçim kaynağı her köyde olduğu gibi burada da tarım ve hayvancılık olmasına rağmen, köy arazisinin dağlık ve ormanlık olması dolayısıyla tarım ve hayvancılık alanı dardır. Dolayısıyla buna bağlı olarak üretim de azdır. Özet olarak köyde yapılan tarım ve hayvancılık köy halkına hiçbir dönemde yeterli gelmemiştir.

Kapama

Köy halkının yıllarca esas geçim kaynağı yeraltı linyit kömürü işletmesi olmuştur. Hemen her aileden bir kişi maden ocağında çalışmış, ailenin diğer bireyleri de tarım ve hayvancılık ile meşgul olmuştur. Önce özel işletme olan maden ocağı, bilahare Devletleştirilmiş, sonra tekrar özelleştirilmiş ve kapatılmıştır. Teknolojinin gelişmesi ile Hırkatepe Köyünde bulunan kömürün Nallıhan-Çayırhan Termik Santrali ve Kömür İşletmesi tarafından yeraltından alınmasına başlanmıştır. Köydeki maden işçileri de madenle birlikte devirteslim işlemine tabi olmuşlardır. Hırkatepe Köyünde 100–110 olan hane sayısı bugün 25–30 haneye düşmüştür. Kışın daha da azalan hane sayısı yazın da birkaç hane artmaktadır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde bulunan ilkokulda 120-130’a kadar ulaşan öğrenci sayısı bugün 1–2 öğrenci sayısına düşmüş; bu öğrenciler de taşımalı ilköğretim uygulaması kapsamında Beypazarı’nda eğitim öğretim görmektedirler.

Gelenekler[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyün örf, adet, anane ve gelenekleri Beypazarı’nın yaşantısı ile örtüşür. Kapama, güveç, yaprak sarması ve baklava köyün kültürünü yansıtır. Beypazarı kurusu köyde asma yaprağı üzerinde pişirilir. Dağlık ve ormanlık köy arazisinde keklik, tavşan, geyik, domuz, kurt ve tilki başta olmak üzere çeşitli av hayvanları bulunur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 213
1997 -

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Köyde ilköğretim okulu mevcut olup, okul kapalıdır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur(Kapanmıştır). Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur(Kapanmıştır). Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]