Güzel sanatlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Güzel sanatlar, güzellik ve zevkle ilgilenen sanatlar için kullanılan bir ifadedir.

Resim, heykel, mimarlık, müzik ve şiirden oluşan beş başlıca sanat alanını kapsar. Zaman zaman yazarların kendine özgü görüş ve anlayışlarının sonucu olarak başka birtakım sanatlar bu şemaya dahil edildiği görülür; örneğin bahçe düzenleme, gravür ve dekoratif sanatlar, dans, tiyatro, kimi zaman opera, hitabet ve edebi düzyazı.[1]

Bu terim ilk defa Fransızcada "beaux arts" olarak 18. yüzyılda doğmuştur. Güzel sanatlar teriminin ortaya çıkışındaki motivasyon; resim, heykel gibi görsel sanat dallarını tekstil, seramik ahşap işlemeciliği gibi zanaat ve uygulamalı sanatlar ile popüler sanatlardan (hikaye anlatıcılığı, popüler şarkılar gibi) ayırmaktı. "Güzel sanatlar" diye isimlendirilen şey, esin ve deha ile ilgili bir meseleyken zanaatların ve popüler sanatların hedefi sadece kullanım değeri sunma veya eğlendirmekten ibaretti.[2] Böylece eski çağlarda birçok dilde görülen sanat/zanaat özdeşliği; kullanılmak için değil de, hiçbir çıkar gözetmeksizin yalnızca hoşlanmak amacıyla seyredilmek için nesneler üretilmesinin birbirinden ayrılmasıyla ortadan kalktı.[3] Buradaki güzel, sanat eserinin niteliğini değil, disiplinin estetikle bağlantısını vurgulamak için kullanılmıştır.

Günümüzde güzel sanatlar daha çok, klasik veya akademik sanatla bağlantılı olan geleneksel görsel sanatlar anlamına gelir. Türkiye'de geçmişte bir dönem Güzel Sanatlar için Arapça "fen"'in çoğulu "Funun-u Nefise" daha sonra "Sanayi-i nefise" kullanılmıştır.[4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kristeller., Paul Oskar. "Modern Sanat Sistemi". ìThe Modern System of the Arts.î Renaissance Thought and the Arts: Collected Essays. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1965; 1980; sayfa 163-227'den çeviri. 16 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20111216082330/http://web.iyte.edu.tr:80/~denizsengel/ar_543-544/kristeller.pdf. Erişim tarihi: 20 Nisan 2017. 
  2. ^ Eroğlu, Özkan. "Zeitgeist (Zamanın Ruhu) Kavramı Üzerine". 18 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20101018013347/http://www.ozkaneroglu.com:80/goster.asp?kat=sitekosesi&baslik=94. Erişim tarihi: 20 Nisan 2017. 
  3. ^ Akdoğan, Bayram. "Sanat, Sanat Eseri, Sanatçı ve Ahlak". Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Çilt: 42 Sayı: 1 , Yıl: 2001. http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/37/756/9661.pdf. Erişim tarihi: 20 Nisan 2017. 
  4. ^ Yalçın, Bilal. "Nasıl Zanaat ve Halk Sanatları Şehri Olunur?". Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi Nisan 2016 Cilt 1 No 1. 22 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170422170225/http://dergipark.ulakbim.gov.tr/tdtad/article/view/5000157687. Erişim tarihi: 20 Nisan 2017.