Essitalopram

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Essitalopram
Escitalopram.svg
Sistematik (IUPAC) adı
(S)-1-[3-(Dimethylamino)propyl]-1-(4-fluorophenyl)-1,3-dihydroisobenzofuran-5-carbonitrile
Kimlik belirteçleri
CAS numarası 128196-01-0
ATC kodu N06AB10
PubChem 146570
DrugBank DB01175
Kimyasal özellikler
Kimyasal formül C20H21FN2O
Moleküler ağırlık 324.399 g/mol
Farmakokinetik özellikler
Biyoyararlanım %80
Proteine bağlanma ~%56
Metabolizma Hepatik (CYP3A4 ve CYP2C19)
Yarılanma ömrü 27-32 saat

Essitalopram ya da yaygın adıyla Cipralex ve Citoles, SSRI sınıfı bir antidepresandır. 12 yaşın üstündeki yetişkinlerde depresyon ve anksiyete tedavisi için FDA tarafından uygun görülmüştür. İlaç aynı zamanda panik bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu ve obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde de kullanılmaktadır. Premenstrüel sendrom semptomlarını azaltmada etkilidir.[1]

Cipralex'in eşdeğerleri Türkiye'de Citoles, Avertyn, Citol, Elitrex, Eslong, Eslorex, Esmax, Esram, Estilom, Exeram, Losiram, Loures, Secita, Sevpram, Sitela, Tiopram ve Zendor adıyla pazarlanmaktadır.[2]

Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesinde yer almaktadır.[3]

Yan etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Essitalopram, diğer SSRI'lar gibi cinsel fonskyonlar üzerinde negatif etkiye sahiptir.[4]

SSRI'ların intihar düşüncesinde artışa neden olabileceği yönünde kanıt bulunmaktadır. Fakat bu artışın istatistiksel olarak önemi düşüktür.

Essitalopram doza bağlı olarak QT uzaması'na yol açar. Uzun QT sendromu olan hastalarda veya QT aralığını uzatan diğer ilaçlarla birlikte kullanılmamalıdır.[5]

Sık görülen yan etkiler[6][değiştir | kaynağı değiştir]

  • Baş ağrısı
  • Mide bulantısı
  • Somnolans
  • İnsomnia
  • Ejakülasyon Bozukluğu

Doz aşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Essitalopram'ın gerektiğinden daha fazla miktarda alınması ajitasyon ve taşikardi gibi nispeten küçük istenmeyen etkilere neden olur. Bununla birlikte, bazı durumlarda diskinezi, hipertoni ve klonus oluşabilir.

Etki mekanizmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Essitalopram, nörotransmitter olan seretoninin presinaptik nörona geri alımını bloke ederek kullanilabilir serotonin seviysini arttırır. Halihazırda mevcut olan diğer SSRI'lara kıyasla essitalopram, serotonin taşıyıcısı (SERT) için en yüksek seçiciliğe sahiptir. Bunun sonucu olarak daha az yan etkiye sebep olur.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Premenstrüel sendromu için SSRI kullanımı. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7073417 19 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce).
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 30 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2013. 
  3. ^ World Health Organization (2021). "World Health Organization model list of essential medicines: 22nd list (2021)" (İngilizce). 17 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022. 
  4. ^ Clayton, Anita; Keller, Adrienne; McGarvey, Elizabeth L. (1 Mart 2006). "Burden of phase-specific sexual dysfunction with SSRIs". Journal of Affective Disorders (İngilizce). 91 (1): 27-32. doi:10.1016/j.jad.2005.12.007. ISSN 0165-0327. 
  5. ^ Essitalopram'ın QT aralığı üzerinde etkisi. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3558546/ 19 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce).
  6. ^ "Lexapro (escitalopram) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more". reference.medscape.com (İngilizce). 9 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.