Dominikan Tarikatı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Dominikan tarikatı
Ordo Praedicatorum
EscOrdendePredicadores2Wikipedia.png
Kısaltma OP
Slogan Laudare, benedicere, praedicare
Kuruluş Aralık 22, 1216 (805 yıl önce) (Aralık 22, 1216)
Kuruluş yeri

Prouille, Fransa

Papalık Hakkının Dini Cemaati
Merkez Convento Santa Sabina, Roma, İtalya
Üyeler c. 5,500 (2020)
Master Bruno Cadoré
Resmî site op.org

Dominikan tarikatı (Ordo Praedicatorum), Aziz Dominik tarafından kurulmuş ve Papa III. Honorius tarafından 22 Aralık 1216'da onaylanmış bir Katolik tarikatıdır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Dominik, çağdaşı Assisili Francesco gibi Hristiyanlıkta yeni bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu görmüştü.[1]

Fransa'nın güneyinde yaşayan Albililer ise dualizme yani Tanrı'nın hem iyi hem kötü olduğuna ve reenkarnasyona inanan İsevi bir topluluktu. Asıl Hristiyanlara göre ise Tanrı her zaman iyi, Şeytan ise kötü idi. Dominik o anki hakim Hristiyanlığa göre sapkın kabul edilen inanışlara sahip olan Albilileri ikna yolu ile yeniden dine döndürmeye çalıştı. Albililer İsa'nın fakir yaşamını kendilerine örnek almaktaydılar.

Dominik İsa'nın bu yönüne ağırlık veriyordu. Ancak Albigeois Haçlı Seferi Oksitan bölgesini darmadağın etti.

1206 yılında Dominik, ruhani lideri haline geldiği dine dönen Albili birkaç kadın için Prouille manastırını kurdu. Bu manastır Dominikan rahibelerinin temeli oldu.

Dominik kalabalık şehirlerdeki dini sorunlara cevap verecek, Benediktinler gibi eski manastır düzenlerindeki kendini adama ve sistematik eğitimi geri getirecek fakat daha esnek bir yapıya sahip yeni bir düzen aradı.

Dominik'in kurduğu düzen vaizlik olacaktı ve vaizler bulundukları yerin yerel dilleri ile vaaz edeceklerdi. Vaizler, eski manastır düzeninde keşişlerin yaptığı gibi geniş tarlaları ekip biçerek yaşam sürmek yerine dilencilikle hayatta kalacaklardı.

Aziz Dominik 1214 yılında Toulouse'da Aziz Augustinus'un öğretileri doğrultusunda yaşayacak bir dini topluluk kurdu. 1216 yılında Dominikanlar (Vaizler Düzeni) papadan tarikat olarak icazet aldılar.

Dominikanlar kısa sürede yayıldılar. 1221 yılında Oxford'a ulaştı.

13. yüzyıl sonunda ise tüm Hristiyanlık alemine yayıldı. Vaizler gittikleri bölgelerde, cehalet, küfür, putperestlik ve nifak ile söz ve kitap ile savaştılar. Avrupa, Asya ve Afrika'da okullar açtılar. Bu okullarda eğitim veren Albertus Magnus ve Thomas Aquinas gibi alimler büyük eserlere imza attılar. Üyeleri kardinal, papa, elçi ve hakimler oldular.

Papa IX. Gregorius tarafından engizisyon görevi bu tarikata verildi. 1252 yılında Papa IV. İnnocentius belli koşullar altında olmak üzere Dominikanlara engizisyon sırasında işkence yapmak için izin veren bir fetva yayınladı.

Ünlü engizisyoncu Tomás de Torquemada İspanya'nın ilk engizisyoncusu olarak göreve atandı. Tomás de Torquemada İspanya'da gizli Müslümanlık ve gizli Yahudilik ile savaştı. 1492 yılında Elhamra Kararnamesi ile Yahudilerin İspanya'dan ihraç edilmesini sağladı. Kaçan Yahudilerden bir kısmı Osmanlı Devletine sığındılar ve bugün dahi varlığını sürdüren azınlıkları oluşturdular (bkz. Sefarad Yahudileri)

Dominikan Düzeninin özgüllüğü[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarikat keşişleri, manastır rahibelerini, rahibeleri ve tarikat için çalışan manastır dışından kişilerden oluşur. İsa'nın mesajını yaymak ve cehaletle savaşmak üzere kurulmuştur.[1]

Üzerlerine giydikleri beyaz üstüne siyah cübbeden dolayı siyah keşişler olarak da adlandırılır.[2]

Tarikat entelektüel geleneği ile ünlüdür, pek çok din alimi ve filozof bu tarikattan yetişmiştir.

Düzenin hükümeti demokratiktir.[2]

Bugünkü Dominikanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dominikanların başında bir tarikat efendisi bulunur. Şu anki efendi Peder Bruno Cadoré'dir.

Yves Congar, Dominique Chenu ve Edward Schillebeeckx günümüzde en çok etkileyen Dominikan teologlarından biri.[3]

Dominikan Azizler ve Azizeler listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Toplam: 140[4]

Erkek alt-grubu[değiştir | kaynağı değiştir]

Azizler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kutlular[değiştir | kaynağı değiştir]

Kadın alt-grubu[değiştir | kaynağı değiştir]

Azizeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kutlular[değiştir | kaynağı değiştir]

Dominikan Mistik yazarlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dominikan Papalar[5][değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b The Encyclopedia of religion. Thomas McGonigle (İngilizce). Mircea Eliade, Charles J. Adams. New York. 1987. s. 418. ISBN 0-02-909480-1. OCLC 13137882. 
  2. ^ a b New Catholic encyclopedia. W. A. Hinnebysch/P. Philibert/R. B. Williams. 2nd ed (İngilizce). Catholic University of America. Detroit: Thomson/Gale. 2003. s. 848. ISBN 0-7876-4004-2. OCLC 50723247. 
  3. ^ The Encyclopedia of religion. s. 419. 
  4. ^ https://fr.aleteia.org/2019/08/07/quel-est-cet-ordre-religieux-qui-compte-140-saints/
  5. ^ https://dominicains-lyon.fr/visite/papes/