Chamaeleon (takımyıldız)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Chamaeleon
Chamaeleon
büyütmek için tıklayınız
Kısaltma Cha
Tamlayan Chamaeleontis
Simge Bukalemun
Bahar açısı 11 sa.
Yükselim -80°
Alan 132 derece kare
79. sırada
En parlak yıldızı γ Cha
(Kadri 4.1)
Parlak yıldızlar
(kadir < 3)
0
Göktaşı yağmurları Yok
Çevreleyen
takımyıldızlar
+0° ve −90° enlemleri arasında görülebilir.
En iyi Nisan ayında saat 21:00'de görülebilir.

Chamaeleon ya da Bukalemun takımyıldızı, Güney yarımkürenin (SQ2) ikinci çeyreğinde yer alan ve 0° ile -90° arasındaki enlemlerde görülebilen Bukalemun takımyıldızı, gökyüzündeki en büyük 79. takımyıldızdır ve yalnızca 132 derece karelik bir alanı kaplar[1][2]. Takımyıldızı, Hollandalı astronom Petrus Plancius tarafından 16. yüzyılda Hollandalı denizciler Pieter Dirkszoon Keyser ve Frederick de Houtman'ın gözlemleriyle haritalanmıştır. Bukalemun ilk olarak 1603'te Johann Bayer'in yıldız atlası Uranometria'da tasvir edilmiştir. Takımyıldıza bazen Avustralya'da "The Frying Pan (Kızartma Tavası)" denir[3][2].

Bukalemun'daki derin gökyüzü gözlemlerinde, gezegenimsi bulutsu NGC 3195, Bukalemun bulut kompleksi ve Eta Chamaeleontis Kümesi yer alır. Takımyıldızı ayrıca, 2004'te yapılan gözlemler sonucu, Dünya'dan 529 ışıkyılı uzaklıkta bulunan ve bir ön-gezegen diski gibi görünen bir şeyle çevrili astronomik bir nesne olan Cha 110913'ü (veya Cha 110913-773444) keşfine olanak sağlamıştır[3].

Bukalemun bilinen gezegenleri olan bir yıldıza sahiptir ve herhangi bir Messier uzay nesnesi içermez. Takımyıldızındaki en parlak yıldız Alpha Chamaeleontis'tir. Ayrıca Alpha Chamaeleontis Dünya'dan 63.45 ışıkyılı uzaklıkta bulunan Chamaeleon'daki en yakın yıldızdır. Bukalemun, 3.00 büyüklüğünden daha parlak veya Dünya'nın 10 parsek (32.6 ışıkyılı) içinde yer alan herhangi bir yıldıza sahip değildir. Henüz Takımyıldızla ilişkili meteor yağmuru bulunmamaktadır. Bukalemun, resmi olarak adlandırılmış bir yıldız içerir. Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) tarafından onaylanan yıldız adı Ceibo'dur (HD 63454). Bukalemun, Apus, Dorado, Grus, Hydrus, Indus, Musca, Pavo, Phoenix, Tucana ve Volans ile birlikte Johann Bayer takımyıldızları ailesine aittir[3][4].

Etimoloji ve Hikayesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bukalemun takımyıldızı ile ilgili hiçbir efsane veya bilinen hikaye yoktur. 16. yüzyılda Hollandalı denizciler tarafından haritalanan ve Plancius'un egzotik hayvanlardan adını alan takımyıldızlardan biridir. Bu durumda, takımyıldızı, çevreye uyum sağlamak için renk değiştiren bir bukalemunun adını almıştır.

Hollandalı haritacı Jodocus Hondius, takımyıldızı, komşu takımyıldız Musca tarafından temsil edilen sineği yakalamak için dilini dışarı çıkaran bir bukalemun olarak tasvir etmiştir[3].

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "APOD: 2009 July 15 - The Chameleon's Dark Nebulae". apod.nasa.gov. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021. 
  2. ^ a b Plotner, Tammy (12 Mayıs 2017). "The Chamaeleon Constellation". Universe Today (İngilizce). Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021. 
  3. ^ a b c d "Chamaeleon Constellation: Stars, Myth, Facts, Location | Constellation Guide". www.constellation-guide.com. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021. 
  4. ^ "International Astronomical Union | IAU". www.iau.org. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2021.