Burhaneddin Rabbani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Burhaneddin Rabbani
Burhânuddîn Rabbânî
برهان الدين رباني
10. Afganistan Devlet Başkanı
Görev süresi
13 Kasım 2001 - 22 Aralık 2001
Başbakan Revan Ferhâdi
Yerine geldiği Muhammed Ömer
(Emir ve Yüksek Konsey Başkanı)
Yerine gelen Hamid Karzai
Görev süresi
28 Haziran 1992 - 27 Eylül 1996
Başbakan Abdül Sabur Ferid Kuhistani
Gulbeddin Hikmetyar
Arsala Rahmani (Geçici)
Ahmed Şah Ahmedzai (Geçici)
Yerine geldiği Sibgatullah Müceddidi
Yerine gelen Muhammed Ömer
(Emir ve Yüksek Konsey Başkanı)
Kuzey İttifakı Başkanı
Görev süresi
27 Eylül 1996 - 13 Kasım 2001
Başbakan Gulbeddin Hikmetyar
Abdül Rahim Gaffurzai
Revan Ferhâdi
Yerine geldiği Makam oluşturuldu
Yerine gelen Makam kaldırıldı
Kişisel bilgiler
Doğum 20 Eylül 1940
Badahşan, Afganistan
Ölüm 20 Eylül 2011 (71 yaşında)
Kabil, Afganistan
Partisi Cemiyet-i İslami
Çocukları Selahaddin Rabbani
Bitirdiği okul Kâbil Üniversitesi
El-Ezher Üniversitesi
Dini Sünni İslam

Burhaneddin Rabbani, (Farsça: برهان الدين رباني, Burhânuddîn Rabbânî) (d. 20 Eylül 1940, Badahşan - ö. 20 Eylül 2011, Kabil) Taliban'ın 1996'da iktidara gelmesiyle fiilen devrilen; ama bu tarihten itibaren Taliban'ın 2001 yılında devrilmesine kadar geçen süreç boyunca Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası alanda hukuken Afganistan'ın devlet başkanı olarak tanınan Tacik asıllı Afganistan eski devlet başkanı.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

20 Eylül 1940 tarihinde Afganistan'ın Badahşan Vilayeti'nde Tacik kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Devlet başkanı olmadan önce Kâbil Üniversitesi'nde İslam hukuku profesörü görevini yürüten Rabbani, Mısır'ın ünlü El Ehzer İslam Üniversitesi'nde de eğitim gördü. Rabbani, 1960'ların sonunda siyasi yaşamına başladı. Politik hayatının ilk yıllarında Afganistan'da iktidarda bulunan Sovyetlerin laik politikalarına karşı mücadele etti. Rabbani, 1980'lerde Sovyet işgaline karşı savaşan mücahitlerin liderlerinden biriydi. 1992 yılında mücahit örgütleri tarafından devlet başkanı ilan edildi. Ancak 1996 yılında Taliban'ın başkent Kabil'i ele geçirmesi üzerine ülkenin kuzeyine kaçmak zorunda kaldı. Daha sonra zamanının büyük bir kısmını Taliban'a muhalif grupları birleştirmeye ayırdı.

Sovyet işgalinin ardından mücahit gruplarınca kurulan koalisyon tarafından 1992'de cumhurbaşkanlığına seçilmişti. Taliban'ın 1996'da Kabil'i ele geçirmesiyle Tacikistan'a geçti. Daha sonra 1996-2001 arasında Taliban karşıtı Kuzey İttifakı'nı bir arada tutan politik lider olarak görev yaptı. Sürgündeki iktidarın lideri olarak Birleşmiş Milletler tarafından Afganistan'ın devlet başkanı olarak tanınmaya devam ediyordu; 2001 yılında Taliban'ın devrilmesiyle birlikte, devlet başkanlığı hukuki olarak devam ettiği için tekrar fiilen geçici devlet başkanı oldu. Ama daha sonra Hamid Karzai'nin devlet başkanı seçilmesiyle görevi sona erdi.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Taliban dahil birçok düşmanı bulunuyordu. Afganistan Yüksek Barış Konseyi'nin başkanlığını yapmaktayken İran gezisi sonrası yurda döndüğünde, Taliban'dan mesaj getirdiğini söyleyen bir kişi kendisiyle görüşmek istedi. Görüşmeye kabul edilen intihar bombacısının sarığından çıkarttığı bombayı önüne atması sonucu 20 Eylül 2011 tarihinde Kabil'deki evinde yaşamını yitirdi.[1][2] Türkiye Cumhuriyeti 54. Hükümeti Başbakanı Necmettin Erbakan ile yakınlıkları bilinen Rabbani son olarak 2011 yılı Şubat ayında Türkiye'yi ziyaret ederek üst düzey temaslarda bulunmuş ve verdiği röportajda Taliban ile barış sürecine Türkiye'nin aracılık etmesinin istemişti.[3] Afgan hükümetinden yetkililer, Pakistan istihbarat ajansı ISI'yi olaylara karışmakla suçladı.[4]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen:
Muhammed Ömer
Afganistan Devlet Başkanı
2001
Sonra gelen:
Hamid Karzai
Önce gelen:
Sibgatullah Müceddidi
Afganistan Devlet Başkanı
1992-1996
Sonra gelen:
Muhammed Ömer