Beyaz-kırmızı-beyaz bayrak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Beyaz-kırmızı-beyaz bayrak (1918, 1991-1995).

Beyaz-kırmızı-beyaz bayrak, 1918'de Belarus Halk Cumhuriyeti'nde ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan eden Belarus'ta 1991-1995 yılları arasında kullanılan bayrak. Günümüzde yerini Beyaz Rusya bayrağı almıştır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Belarus Halk Cumhuriyeti hükümet binası üzerinde dalgalanan beyaz-kırmızı-beyaz bayrak, Minsk, 1918.
Belarus yetkililerinin bayrağı 1919-1925'te sürgünde
Belarus Cumhuriyeti Devlet Bayrağı Taslağı, 1992
Minsk'teki Özgürlük Günü kutlamaları sırasında beyaz-kırmızı-beyaz bayrak taşıyan göstericiler.
Beyaz-kırmızı-beyaz Beyaz Rusya bayrağı, 2020'de demokratik muhalefet tarafından kullanılan tarihi Pahonya arması ile
Nazi işbirlikçisi Beyaz Rusya Merkez Konseyi binasında dalgalanan beyaz-kırmızı-beyaz bayrak, Haziran 1943.

19 Eylül 1991-5 Haziran 1995 tarihleri arasında kullanılan bayrağın tasarımı ilk olarak Belarus Halk Cumhuriyeti döneminde tasarlandı.[1] Bazı kaynaklar bu bayrağın tasarımının 1917'den önce Klaudziy Duj-Duşeuski tarafından tasarlandığını yazmaktadır.[2] Tasarımdaki kırmızı ve beyaz renkler Litvanya Büyük Dükalığı ve Lehistan-Litvanya Birliği'nin geleneksel devlet hanedanlık armalarından köken alır. Bu renkler aynı zamanda Beyaz Rusya tarihinin geleneksel arması olan ve kırmızı zemin üzerine beyaz bir süvarinin tasarlandığı Pahonyanın renkleridir.[3]

1921-1939 arasında beyaz-kırmızı-beyaz bayrak, İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin bir parçası olan Batı Belarus'taki gruplar, Belarus Köylü ve İşçi Birliği ve Belarus Hristiyan Demokrasisi gibi siyasi örgütler tarafından kullanıldı.[4] Litvanya ordusuna bağlı "Belarus Özel Taburu" da bu bayrağı kullanılmıştır. 1939 yılındaki Polonya Seferi sonrası Sovyet yönetimine geçen Batı Belarus'da bu bayrağın kullanımı yasaklandı.[4]

1941'de bayrak Nazi Almanyası'nın Beyaz Rusya'yı işgali sonrası Naziler ve işbirlikçileri tarafından kullanılmaya başlandı. Nazi ordusu ve Waffen-SS bünyesindeki Beyaz Rus işbirlikçilerinin kol armaları üzerinde beyaz-kırmızı-beyaz bayrak mevcuttu. Beyaz Rusya Merkez Konseyi de 1943-44 yılları arasında bu bayrağı kullandı. Büyük Vatanseverlik Savaşı'nın sona ermesinden sonra Batı ülkelerindeki Beyaz Rus diasporası ve Beyaz Rusya'daki bazı Sovyet karşıtı gruplar tarafından kullanıldı. Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecinde 1980'lerin sonlarında bayrak "ulusal canlanma" ve "demokratik değişikliklerin" sembolü olarak kullanıldı. Belarus Halk Cephesi önerisi ile bayrak 1991'deki bağımsızlık sonrası Beyaz Rusya'nın resmî bayrağı haline geldi.[4] Aleksandr Lukaşenko beyaz-kırmızı-beyaz bir bayrağı bir devlet bayrağı olarak benimsemenin aceleyle verilmiş bir karar olduğunu savundu.[5]

1995'ten sonra beyaz-kırmızı-beyaz bayrak, Aleksandr Lukaşenko hükûmetine, özellikle 2006 ve 2010 devlet başkanlığı seçimlerinden sonraki protestolarda ve Özgürlük Günü kutlamalarında ve Dziady törenlerindeki kitlesel mitinglerde bir muhalefet sembolü olarak kullanıldı. Bayrağın kamusal kullanımı resmî olarak yasaklanmamıştır, ancak yetkililer tarafından kayıt dışı bir sembol olarak ele alınır. Bu durum, söz konusu bayrağın siyasi aktivistler veya spor taraftarları tarafından kullanılması sonucu kovuşturmalar veya tutuklanmaların gerçekleşebileceği sonucunu doğurmaktadır.[6][7] 2010'da Syarhey Kavalenka Vitsebsk'teki kent meydanındaki bir Noel ağacının üstüne beyaz-kırmızı-beyaz bayrağı yerleştirmesi nedeniyle üç yıl hapis cezasına çarptırıldı.[8] Belarus Halk Cephesi lideri Anton Astapoviç 2010 yılında beyaz-kırmızı-beyaz bayrağa tarihî ve kültürel değer statüsü verme önerisi sunmuş, ancak Beyaz Rusya Kültür Bakanlığı bu öneriyi reddetmiştir.[9]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Grigoriĭ Viktorovich Ioffe; Grigorij V. Ioffe (2008). Understanding Belarus and how Western Foreign Policy Misses the Mark (İngilizce). Rowman & Liitlefield. ISBN 9780742555587. 
  2. ^ "Наша Ніва" (Beyaz Rusça). Naşa Niva. 2 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  3. ^ Wilson, Andrew (2012). Belarus: The Last European Dictatorship (İngilizce). Yale University Press. ISBN 978-0300134353. Erişim tarihi: 10 Şubat 2020. 
  4. ^ a b c Vashkeviç, Andrey (2007). "Нашы сцягі над Заходняй". Arche (Beyaz Rusça). 4 (55). Erişim tarihi: 10 Nisan 2020. 
  5. ^ Skobelev, s. 4.
  6. ^ "Затрыманьні на рыцарскім фэсьце" (Beyaz Rusça). Polskie Radio. 3 Temmuz 2006. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2020. 
  7. ^ Congressional Record. U.S. Government Printing Office. 1949. 
  8. ^ İnsan Hakları İzleme Örgütü (2011). World Report 2011: Events of 2010. Seven Stories Press. s. 407. ISBN 9781609801519. Erişim tarihi: 11 Şubat 2020. 
  9. ^ "Минкульт отказался признать бело-красно-белый флаг историко-культурной ценностью" (Rusça). Open.by. 9 Şubat 2010. 11 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2020.